Вие имате прво да ја знаете вистината

Најопасната и најголема ѕвезда во нашата галаксија умира млада: Што ќе биде со Земјата!?

Ета Карина е гигант меѓу гигантите

Има само неколку десетици такви sвезди во целата галаксија (во споредба со речиси 400 милијарди други). Да беше на местото на Сонцето, ќе ги проголташе сите планети, вклучувајќи го и Јупитер.

Нејзиниот дијаметар е 11 астрономски единици, што е над една и пол милијарда километри. Сјае пет милиони пати посјајно од Сонцето и се врти околу себе со брзина што достигнува 90 проценти од теоретскиот максимум. Ета Карине е една од најмасовните sвезди во целиот универзум.

Да беше малку поголем немаше да биде можно. Нејзината маса одговара на масата од 100 до 120 Сонца. Сонцето е само точка до неа. Ета Карине е најопасната ѕвезда на нашето небо.

Судбината на Ете Карина е да умре млада. Просечната sвезда живее милијарди години, но Ета, како и сите џиновски sвезди, го согорува своето гориво премногу брзо и затоа ќе постои само неколку милиони години, пренесува National Geography. Бидејќи е создаден пред околу 2,6 милиони години, нејзиниот живот завршува. И нејзиниот крај ќе биде драматичен.

Таа ќе се разнесе во сопствената експлозија како супернова, и целата галаксија ќе го памети тој настан. Стотици милијарди sвезди ќе трепкаат, а нејзините смртоносни зраци ќе тргнат со брзина на светлината до границите на галаксијата. Како тоа ќе влијае на животот на нашата планета, никој се уште не знае точно. Астрономите внимателно ја набљудуваат.

Не е познато кога Ета Карине ќе експлодира. Проценките се многу широки и се движат од денес до милион години во иднина. Имајќи предвид дека Ета е 7,5 илјади светлосни години од нас, можеби и не постои, само тоа се уште не го знаеме.

Астрономите се обидуваат да ги забележат симптомите што го најавуваат овој катастрофален настан. Тие се во улога на вулканолози кои се обидуваат да предвидат ерупција на вулкан, па го гледаат неговиот кратер и калдера, ја слушаат земјата, ја мерат секоја вибрација.

Проблемот е што Ета ги покажува симптомите што и претходат на таква експлозија повеќе од два века. Поради огромната маса и ужасно брза ротација, таа е крајно нестабилна. Кога Едмонд Хали ја забележал, во 1677 година, таа имала светлина од четврта магнитуда, а по 1730 година станала најсветлата ѕвезда во своето соѕвездие.

После тоа, нејзината осветленост падна и се зголеми неколку пати, а потоа, во средината на 19 век, со неа се случи нешто страшно, по што силовито блесна и стана најсјајната ѕвезда на ноќното небо (-0,8 м), ако се изземе Сириус, што е речиси илјада пати поблиску до нас. Тоа беше 1843 година.

Во тоа време, никој не знаеше што се случи со таа ѕвезда. Количината на зрачење што Ета тогаш ја емитуваше беше еднаква на онаа генерирана од блесокот на супернова. Сепак, Ета Карине го преживеа тој настан.

Во последно време, астрономите снимија слични настани со други ѕвезди. Во октомври 2004 година, моќна ерупција на ѕвезда беше забележана во галаксијата оддалечена 77 милиони светлосни години, UGC 4904, и на почетокот астрономите веруваа дека станува збор за супернова. Но, тоа беше лажна супернова и ѕвездата го продолжи својот живот. Меѓутоа, таа била уништена во експлозија две години подоцна. Тогаш ја доби ознаката SN2006jc.

Мистеријата околу настаните во 1840 -тите години беше решена еден и пол век подоцна. Сликата на Ета Карина направена од телескопот Хабл во 1994 година покажува два огромни поларни меурчиња што ѕвездата ги испушти 150 години порано.

Овие меурчиња сведочат за неверојатната моќ на Ета Карине. Секој од овие два меурчиња е стотици пати поголем од Сончевиот систем, а исфрлениот материјал се шири со брзина од 2,4 милиони километри на час. Некои во обликот на овие два меури видоа форма на крупен човек , па така таа магловита творевина го доби латинското име Homunculus (мал човек).

Постојат несогласувања за потеклото на Малиот човек, бидејќи некои астрономи веруваат дека тоа не е директна последица на ерупцијата од самата Ета Карина. На почетокот на овој век, астрономите шпекулираа со можност оваа ѕвезда да е всушност бинарна и да има придружник.

Со цел да се тестира оваа теорија, во 2003 година беше организирано големо набудување на Ета Карина, кое ги вклучуваше сите достапни големи телескопи, и копнени и вселенски. Набудувањата во радио и Х-зраци од спектарот покажаа осцилации на осветленоста во период од нешто повеќе од пет години, што укажува на постоење на придружник што орбитираше околу примарната ѕвезда во тој период.

Сепак, потврдата дека придружникот навистина постои пристигна во октомври 2005 година од сателитот НАСА ФУЗЕ УВ. Придружничката, Ета Карине Б, е помала, но потопла ѕвезда која орбитира околу примарната ѕвезда во многу ексцентрична орбита на просечно растојание од 11 астрономски единици. Според некои претпоставки, големо истурање материјал од пред 150 години беше предизвикано од отфрлање на надворешните слоеви на компонентата Б.

Но, и покрај постоењето на придружник, компонентата А се уште е една од најмасовните sвезди. Проценките за неговата маса сега се движат од околу 100 до 120 сончеви маси.

Она што ги интересираат астрономите, како и останатото информирано човештво, е какви последици ќе има врз нас експлозијата на Ета Карина.

Постојат различни сценарија. Според едното, силните гама зраци од Ета ќе ги избришат горните слоеви на атмосферата на Земјата, оние што инаку не штитат од штетните космички зраци. Несомнено, таа опасност постои, но научниците кои ја проучуваат оваа ѕвезда со помала паника тврдат дека таа е се уште премногу далеку за да го загрози животот на Земјата.

Блесокот на суперновата е премногу краток за значително да влијае на нашата атмосфера, а последиците би ги почуствувале само астронаутите кои се во вселената кога ќе пристигнат зраците од Ета. Некои сателити, исто така, ќе претрпат одредена штета.

Останува да видиме дали ќе биде така. И да се надеваме дека ќе биде така.

Зачленете се и ќе добивате екслузивни вести од нашиот портал!