Вие имате прво да ја знаете вистината

ЗОШТО КИНА И ТАЈВАН СЕ ВО КОНФЛИКТ И ШТО АКО ДОЈДЕ ДО ВОЈНА: Потег што би го чинел светот 1,5 трилиони долари (фото)

Ако Кина се одлучи за воена интервенција и се обиде да го „врати“ Тајван под своја управа, тоа секако ќе ја запре целата технолошка индустрија во Соединетите Американски Држави, Европската Унија, како и во целиот свет.

Војната во Украина трае повеќе од пет месеци, коронавирусот повторно се заканува со нов сој, а тензиите во светот само растат поради постоечката криза и инфлацијата. Кина и Тајван со години се расправаат околу територијалните спорови – Кина тврди дека Тајван и припаѓа, додека Тајван се смета за независна држава. Тензијата меѓу Кина и Тајван моментално е на врвот бидејќи Ненси Пелоси, претседателката на Претставничкиот дом на американскиот Конгрес, допатува во Тајпеј, и покрај силното противење на кинеските претставници, предводени од претседателот Си Џинпинг.

Пензионираниот американски адмирал Џејмс Ставридис пред десет години предупреди за ситуацијата во Јужното Кинеско Море и околу Тајван, наведувајќи дека таму во иднина може да има големи конфликти. Хенри Кисинџер, поранешниот државен секретар на САД , верува дека Кина го смета Тајван за своја територија веќе неколку децении, но дека нема да оди толку далеку што ќе изврши воена инвазија бидејќи тоа би влијаело на економијата, пад на извозот, а тоа би бил огромен економски удар.

Според експертите, постојат бројни сличности меѓу Украина и Тајван. Двете земји некогаш биле дел од поголема државна унија, двете земји имаат популации кои културно и историски споделуваат голем број заеднички „особини“ со седните држави, и двете земји сакаат целосна независност од нивниот таканаречен „постар брат“. Затоа сакаат, интеграција во западниот воено-политичките структури, Европската унија во случајот со Украина, како и директното партнерство со Соединетите Американски Држави во случајот со Тајван. Исто така, од распадот на СССР, Русија ја смета Украина (како и Белорусија, Молдавија и Грузија) нејзината „легитимна сфера на влијание“.

Историја на Кина и Тајван

Со векови на овој остров владеела кинеската династија “Qing”, а по првата кинеско-јапонска војна во 1895 година бил потпишан мировен договор според кој островот Тајван потпаднал под управа на Јапонија, што ќе биде случај до 1945 година и капитулацијата на Јапонија во Втората светска војна. Граѓанската војна што следеше во Кина, меѓу комунистот Мао Це Тунг и националистот (Куоминтанг) Чанг Каи Шек, исто така ќе ја реши судбината на самиот Тајван . Комунистите победија и ја основаа Народна Република Кина во 1949 година. Националистите, поразени и десеткувани, се повлекоа во Тајван. До денес, не е потпишан мировен договор меѓу Кина и Тајван и, формално, двете страни сè уште се во војна.

Денешното раководство на Комунистичката партија на Кина официјално смета дека „Тајван е бунтовничка територија во рамките на Кина“ и дека „Тајван еднострано и неосновано прогласи независност“. Актуелниот кинески претседател, Си Џинпинг, за време на неговиот мандат во неколку наврати изјави дека „обединувањето на Тајван со неговата татковина е негова лична историска задача, како и на целата Комунистичка партија“. Иако во последните години во дипломатските кругови се сметаше дека такви „авантури“ не се можни во 21 век, но нападот на Русија врз Украина тоа го негираше. Кина, исто така, никогаш не се откажа од своето право да преземе воена акција против Тајван, бидејќи тие технички сè уште се во војна.

Официјална и неофицијална поддршка

Тајванскиот теснец, меѓу Кина и Тајван, е широк околу 180 километри во својата најширока точка и редовно патролираат американски воени бродови. Од друга страна, Украина не само што ја дели границата со Русија, туку населението во пограничните области отсекогаш се декларирало како руско и лојално на Москва. Додека Украина е членка на Обединетите нации и меѓународно призната, независноста на Тајван ја признаваат не повеќе од петнаесет земји, како што се Хаити, Никарагва, Хондурас, Свазиленд, Тувалу и Ватикан. Кина има строга политика на прекин на дипломатските односи со сите земји кои го признаваат Тајван како независна држава .

Бидејќи Кина е најнаселената земја во светот, но и втора по големина економија во светот, прекинот на дипломатските односи во голема мера ќе влијае на трговските односи, а повеќето земји-членки на Обединетите нации официјално не го признаваат Тајван. Неофицијално, Тајван има голема поддршка од Соединетите Американски Држави, Канада, Велика Британија и Германија, со милијарди долари инвестиции на компании од овие земји во производство и развој, пред се чипови и електроника.

Соединетите Американски Држави се исто така „неофицијален“ воен сојузник на Тајван, а во својата воена доктрина, Пентагон го смета за дел од истиот простор како Јапонија, Јужна Кореја и Филипините. Во последниве години, Соединетите Американски Држави на Тајван му ја продадоа најмодерната воена технологија, која многу други земји на НАТО ја немаат. Во текот на оваа година Тајван ќе добие испорака на најновите модуларни ракетни системи за за дејство против подморници и бродови, а кои можат да се користат од бродови, авиони или копно. Покрај тоа, американски воени бродови и најмалку еден носач на авиони патролираат во водите на Тајван најмалку двапати месечно, а повремено и еднаш неделно. На неговата инаугурација, американскиот претседател Џозеф Бајден објавија дека „Соединетите Американски Држави воено ќе го бранат Тајван во случај на обид на кинеска инвазија.“ Досега, Соединетите Американски Држави одбиваа директно учество во конфликтот во Украина, иако е во подготовка планот за воена помош во износ од повеќе од 30 милијарди долари .

Неколку модели на можна инвазија

Обединетите нации веќе имаат неколку потенцијални модели со кои Кина би се обидела да го нападне Тајван. Сите овие модели предвидуваат, покрај воените и човечките загуби, големи загуби на глобалната економија, а „најлошото сценарио“ предвидува бришење на економскиот напредок во цела деценија и пад на светското производство за повеќе од една третина. Ако Кина се одлучи за воена акција до крајот на деценијата и за обид да го „врати“ Тајван под нејзина администрација, тоа сигурно ќе ја запре целата технолошка индустрија во САД, Европската унија, како и во целиот свет.

Аналитичарите проценуваат дека кинеско-тајванската војна, во која веројатно би се вклучиле САД, Јужна Кореја и Јапонија, ќе ја чини светската економија најмалку 1,5 трилиони долари. Покрај ова, нема замена за чиповите и полупроводниците од Тајван, бидејќи ниту една друга компанија „надвор од островот“ сè уште не ги совладала сите потребни технологии. Колку е сериозна состојбата на ова поле, покажува и податокот дека „TSMC „ моментално ја гради својата најголема фабрика, во сојузната држава Аризона во Соединетите Американски Држави. Овој проект беше објавен од Белата куќа како „обезбедување понатамошен развој на Соединетите Американски Држави и нивно ослободување од зависноста од технолошки увоз од Кина“. Фабриката ќе ги произведува најновите чипови (т.н. три-нанометарски), а ќе спроведе и истражување за идното производство на чипови за квантни компјутери и чипови со можности за вештачка интелигенција.

Зачленете се и ќе добивате екслузивни вести од нашиот портал!