Вие имате прво да ја знаете вистината

Дали Израел подготвува напад врз Иран? “Тие можеа да му направат на Техеран она што и го направија на Сирија во 2007 година”

Дали Лапид е подготвен да испрати воздушни сили да ги нападнат иранските нуклеарни постројки? Одговорот не можеме да го знаеме со сигурност

Израелскиот парламент беше распуштен на 30 јуни, отворајќи го патот Јаир Лапид да го наследи Нафтали Бенет на премиерската функција следниот ден. Изборите се закажани за 1 ноември, но актуелната политичка ситуација сугерира дека ќе поминат многу месеци пред пратениците да формираат стабилна коалиција, пишува Шалом Липнер за National News.

Но, политичките промени не го одвратија фокусот на израелските лидери од предизвикот што го постави Иран. Меѓутоа, целите во голема мера се менуваат, тврди Липнер, експерт за Блискиот Исток во Атлантскиот совет, кој служеше како експерт за надворешна политика повеќе од 25 години во кабинетот на израелскиот премиер.

Нуклеарниот договор на меѓународните сили со Иран, кој беше потпишан за време на администрацијата на Барак Обама и разбиен во времето на Трамп, беше контроверзен меѓу политичката елита на Израел. Критичарите посочија дека договорот игнорира доста проблематични елементи во прашањето за иранското оружје. Оние кои го поддржаа договорот посочија на серија проверки на иранската нуклеарна програма и неопходноста да се избегне отворена конфронтација со главниот сојузник на Израел – САД.

Повлекувањето на американскиот претседател Трамп од овој договор ја интензивираше дебатата, кога неговата кампања за „максимален притисок“, без разлика дали поради неговите недостатоци или предвремен неуспех, беше сведок на Иран како се’ повеќе се збогатува со ураниум.

Во јули 2021 година, Бенет, само неколку недели откако стана премиер, го обвини својот претходник дека „заспал“ за време на неговиот мандат. – Никогаш во историјата на државата Израел немало некој што зборувал толку многу, а направил толку малку во врска со Иран, рече тој за Бенјамин Нетанјаху.

Бенјамин Нетанјаху

Невнимателен Нетанјаху
Подоцна истата година, беше откриено дека во 2019 година Нетанјаху двапати го одби барањето на израелските одбранбени сили за финансирање на резервните планови на Иран, нагласувајќи го она што Бенет го нарече „раздор помеѓу големата реторика и негрижата што следеше“.

Владата на Бенет ја претстави „стратегијата на октопод“, која преку низа акции директно го напаѓа Иран, а не неговите сојузници. Од почетокот на 2022 година, нападите врз иранските беспилотни летала во близина на Керманшах, врз командантот на Корпусот на Исламската револуционерна гарда во Техеран и врз челичната индустрија му се припишуваат на Израел. Апсењата на израелски агенти во Иран, реални или замислени, го зајакнаа впечатокот дека агентите на Мосад се инфилтрирале длабоко во Исламската Република.

Посетата на американскиот претседател Бајден на Израел дополнително го истакна проблемот. На 14 јули, Бајден го потврди своето верување „дека дипломатијата е најдобриот начин“ да се осигура дека Иран нема да добие нуклеарно оружје. Во Ерусалимската декларација, која тој и Лапид ја потпишаа тоа попладне, Бајден потврди дека САД се подготвени да ги искористат сите елементи на својата национална моќ за да обезбедат таков исход.

Лапид, кој зборуваше заедно со Бајден, веднаш го изрази својот скептицизам. – Дипломатијата нема да ги спречи, изјави премиерот пред да зборува Бајден. – Единствениот начин да ги спречиме е да се стави јасна воена закана на маса.

Очигледниот проблем е барањето на Израел за попрецизен, „подолгорочен и посилен“ договор со Иран од оној што САД во моментов го нудат. Министерот за одбрана Бени Ганц го изјави ова на 27 јуни кога појасни дека „Израел не се противи на нуклеарниот договор како таков, туку се противи на лош договор“. Два дена откако Бајден го напушти Израел, Лапид и објасни на израелската влада дека „сака основата за преговорите со Иран да биде јасна воена закана“, во која тој не мора да се согласува со Американците.

Таа разлика во мислењата може да се оспори. Јосеп Борел, шефот на ЕУ за надворешни работи и безбедност, на 26 јули во Фајненшл тајмс изјави дека „просторот за дополнителни компромиси со Иран“ е исцрпен. САД не се помалку песимисти за патот напред. Брет Мекгурк, координаторот на Белата куќа за Блискиот Исток и Северна Африка, наводно, говорел за шансите за заживување на овој договор како „многу неверојатни“.

„Мртов договор“
Преговарачот од Стејт департментот, Роб Мали, отиде понатаму и рече дека договорот е „мртов“. Во октомври 2021 година, Мали, предвидувајќи го сегашниот ќорсокак во преговорите, заклучи дека „во одреден момент шансите за договор ќе бидат премногу оштетени затоа што Иран направи потези кои не можат да се вратат назад и во тој случај не можеме да разговараме – не можеш да воскреснеш мртви.“

Наскоро може да се појави нова реалност. Според поранешниот израелски премиер Ехуд Барак, „ова лето Иран ќе биде на прагот да стане нуклеарна сила“ и во тој момент ќе биде буквално невозможно да се запре патот на Техеран кон нуклеарно оружје. Израел, ако тврдењето на Барак е точно, се приближува до моментот на одлука.

Лапид останува во тесна координација со администрацијата на Бајден, со која има намера да одржи отворена дискусија за најдобриот начин за справување со иранската закана, истовремено тврдејќи дека Израел има право слободно да одлучува за овој проблем.

Големото прашање е дали Израел ќе ги искористи сите сили за да го спречи Иран да развие нуклеарно оружје. Кога минатиот месец беше прашан за способноста на Израел да се спротивстави на Иран, Ганц одговори „дека тие се способни сериозно да ја оштетат нуклеарната програма“. Неговите зборови доаѓаат откако Бајден во Ерусалимската декларација потврди дека Америка ќе ја зачува и зајакне способноста на Израел да ги одврати своите непријатели и да се брани од каква било закана или комбинација на закани.

Дали Лапид е подготвен да испрати израелски воздухопловни сили да ги нападнат иранските нуклеарни постројки? Одговорот не можеме да го знаеме со сигурност, но се знае дека доколку Израелците се впуштат во ваква мисија, тоа нема да биде прв пат.

Во 2007 година, Израел се соочи со закана да има активен нуклеарен реактор во близина на границата со Сирија – одлуката беше брза, централата беше уништена од израелските сили. Американскиот претседател Џорџ Буш за тоа рече: – Премиерот Ехуд Олмерт не побара од мене зелено светло и јас не дадов. Тој го направи она што веруваше дека е неопходно за да го одбрани Израел.

Денешните околности не се исти како пред 15 години. Но, ако израелските лидери сега или во иднина претпостават дека нема време за друг план, таквата ситуација не би била изненадувачка.

Зачленете се и ќе добивате екслузивни вести од нашиот портал!