Вие имате прво да ја знаете вистината

КИНА НЕ СМЕЕ ДА ДОЗВОЛИ ДА ГО ИЗГУБИ ТАЈВАН: Оваа земја крие тајна што многумина не ја знаат – има нешто што му треба на ЦЕЛИОТ СВЕТ!

Тајван успеа да создаде тесна меѓузависност со Народна Република Кина.

Иако е релативно мала островска земја, Тајван е една од клучните алки во светската економија. Својата неформална независност од Кина во голем дел ја должи на нејзината економска важност во клучната индустрија за светската економија, индустријата за полупроводници. Кина зависи и од полупроводниците произведени во Тајван, како и од друга високотехнолошка електроника.

Со вкупно население од 24 милиони и БДП од околу 690 милијарди долари, Тајван е една од најбогатите земји во светот. Во однос на БДП по глава на жител, тој е економски поразвиен од некои членки на ЕУ како Шпанија, Словенија и Чешка. Таа е далеку поразвиена од соседната НР Кина, управувана од Кинеската Комунистичка партија, со БДП по глава на жител од приближно 28.000 американски долари во споредба со 12.500 американски долари на комунистичка Кина. Иако двете земји една на друга не си го признаваат правото на постоење, трговијата меѓу нив цвета. НР Кина е главен надворешно трговски партнер на Тајван.

На почетокот на 60-тите години на минатиот век, започна брзиот развој на четири источноазиски земји, кои станаа познати како азиски тигри. Тоа се Сингапур, Хонг Конг, Јужна Кореја и Тајван. Сличен концепт на развој што го користеа азиските тигри подоцна беше копиран од Кина, која на крајот на 80-тите сфати дека не може да напредува без либерализација, приватизација, слободна меѓународна трговија и дерегулација. Почетокот на економскиот бум на Тајван беше земјишната реформа, спроведена во 1950-тите и раните 1960-ти. Самото планирање на реформите го презеде “Кинеско-американската заедничка комисија за рурална обнова”, институција која е основана во 1948 година на територијата на “копнена” Кина, во рамките на американската програма за помош на Кина. Но, откако комунистите дојдоа на власт, таа се пресели во Тајван.

Кина ја ограничи својата трговија со Тајван поради зголемените тензии поради посетата на претседателката на Претставничкиот дом на САД, Ненси Пелоси на самоуправниот остров.

Системот што Јапонците го воспоставија во Тајван во Втората светска војна беше исклучително експлоататорски. Дури 50 отсто од населението биле земјоделци, од кои 70 отсто биле кираџии. Сопствениците им наплатувале на станарите во просек над 50 отсто од годишната жетва, во некои случаи и до 70 отсто. Во исто време, договорите биле усни, без писмени документи. Сопствениците на земјиштето, како висока класа, речиси секогаш ги добивале споровите. Правата на сопственост беа рудиментирани, архаични и несигурни. И многу земјиште беше во државна сопственост. Во 1949 година, киријата беше ограничена на 37,5 отсто од жетвата, државното земјоделско земјиште беше продадено или дадено под закуп. Државата ја префрлила земјата од земјопоседниците на станарите, кои ја обработувале во замена за компензација, од кои дел биле акции во државни претпријатија.

РЕФОРМИ НА ЗЕМЈАТА

Тајван сфати дека човечкиот капитал е многу важен за развојот и го започна процесот на едукација на населението и инвестирање во знаење. Задолжителното основно образование се зголеми од шест на девет години, наставната програма за средно образование е повеќе стручно ориентирана, а универзитетската програма е променета така што акцентот е ставен на научни и технички предмети. Високото образование растеше брзо, повеќе преку приватно отколку јавно, за да не се создаде преголем товар на државниот буџет. До 1985 година, две третини од високообразовните институции во Тајван беа приватни. Во 1950 година имало 8 високообразовни институции, од кои 1 приватна. До 1968 година, од вкупно 85 високообразовни институции, 55 биле приватни.

Традиционално, многу поголем акцент е ставен на природните науки и технологијата отколку на општествените науки и уметностите. Според податоците на Министерството за образование, во 1981 година дипломирале 24 магистри на правни науки, 587 магистри на “индустриски технологии”, 18 магистри на уметност, 275 магистри по информатика. Во 2020 година имало 2.628 магистри на уметност, 15.056 магистри по “индустриски технологии”, 1.249 магистри по право и 9.984 магистри по компјутерски науки.

Во Тајван постоеше специфичен однос помеѓу државата и приватниот сектор, во кој државата преку политики ги поддржуваше инвестициите на приватниот сектор, извозот и инвестициите во технологијата. Сепак, учеството на државните расходи во БДП на Тајван е помало од 20 проценти, додека во повеќето земји-членки на ЕУ е меѓу 40 и 50 проценти, во САД 30 проценти и во Кина 25 проценти. Со текот на времето, Тајван стана економија базирана на извоз на високотехнолошки производи, особено електроника. Особено високо ниво на специјализација беше постигнато во 21 век во производството на микрочипови, каде Тајван е светски лидер. Денес, микрочиповите сочинуваат повеќе од 33 отсто од извозот, додека во 2010 година учеството во извозот беше 20 отсто, а во 2000 година нешто повеќе од 10 отсто. Најголем дел од овој извоз е наменет за Кина и Хонг Конг, дури повеќе од 50 проценти. Се разви посебен однос на меѓузависност, во кој кинеската технолошка индустрија е зависна од микрочипови од Тајван, а тајванската индустрија за микрочипови зависи од извозот во Кина, пишува хрватски Индекс.

Најголемата компанија за микрочипови е TSMC, чија листа на клиенти ги вклучува Apple, Nvidia, AMD и Intel. Вработува 65.000 вработени, генерира приход од 57 милијарди долари, а за неговата големина уште повеќе зборува фактот дека троши повеќе енергија од главниот град Тајпеј. Во 2020 година, се проценува дека Кина потрошила повеќе за увоз на микрочипови отколку на нафта, главно од Тајван. Импресивно за земја со 24 милиони жители да направи земја од 1,4 милијарди луѓе да зависи од нејзините производи. Микрочиповите се сеприсутен дел од производството на автомобили, компјутери, мобилни телефони и други електронски производи. Поради микрочиповите, Тајван релативно добро ги преживеа двете години од пандемијата, бидејќи имаше недостиг на светскиот пазар, што на пример, принуди некои производители на автомобили да го намалат производството. Дури и во 2020 година, БДП порасна за 3,3 отсто, повеќе отколку во Кина.

Пазарот на микрочипови е всушност доста специјализиран и раширен низ светот. Претежно, компаниите се специјализирани за еден сегмент од целиот развојно-производен процес. Дел од причината за ова, освен што специјализацијата значи поголема ефикасност, е и тоа што пазарот на микрочипови е многу нестабилен. Не е невообичаено приходите да се зголемат за 50 проценти за само неколку години, а во истиот период да се намалат за 50 проценти. Ова е причината зошто целиот процес е диверзифициран и затоа што ова се толку сложени производи што неколку области во светот можат да најдат доволно квалификувани работници.

Клучна земја во светската индустрија

Основна суровина за производство на микрочипови е сицилиум кој исто така е состојка на силиконите, а главен производител е Кина. Ова е уште еден елемент на меѓузависноста на индустриите на Тајван и Кина. Електронската индустрија во Северна Кина зависи од микрочиповите од Тајван, но производството на чипови во Тајван зависи од силиконот од Кина. Постојат три типа на компании кои произведуваат микрочипови. Првиот тип се компании кои дизајнираат и произведуваат чипови, како што се Intel и Samsung. Вториот тип се компании кои само дизајнираат чипови и го нарачуваат производството на други компании. Тој бизнис модел го користат Nvidia и AMD. Третиот тип се компании кои произведуваат само чипови, како што е TSMC од Тајван. Тоа е производство, а не дизајн на чипови, каде Тајван е светски лидер. Но, самото производство е високотехнолошка активност, многу комплицирана, детална и со многу малку простор за грешка. Производството се одвива во целосно стерилни области, бидејќи само неколку зрна прашина се доволни за да се контаминираат цели производствени серии.

Иако уделот на САД е само десет проценти во светското производство на микрочипови, тие се лидери во дизајнот. Тајван е светски лидер во производството, иако во последниве години се повеќе се обидува да го прошири својот удел во дизајнот на микрочипови, слично како што Кина се обидува да го прошири својот удел во производството.

Во тој процес и ЕУ има своја улога. Компанијата од Холандија ASML има најголем удел во производството на машини и технологија што се користи за производство на микрочипови. Нејзиното седиште е во Холандија, има повеќе од 30 илјади вработени, а нејзината пазарна капитализација е 37-ма по големина во светот. Во 2005 година држеше помалку од 40 отсто од пазарот, а денес повеќе од 60 отсто.

Тајпеј главниот град на Тајван

Основата на економијата – паметни луѓе

Тајван економски се издигна од целосна сиромаштија преку децениските паметни политики. По завршувањето на Втората светска војна, богатството на Тајван беше споредливо со богатството на африканските земји во субсахарскиот појас. Преку низа реформи, особено со акцент на образованието, таа го достигна статусот на високо развиена земја. Иако со малку поголем број жители од Шри Ланка, островска земја која минува низ социјална и економска дезинтеграција, денес е незаменлив фактор во светскиот синџир на производство на автомобили, компјутери, мобилни телефони и други електронски уреди.

Без никакви посебни природни суровини, без никакви географски компаративни предности. Само со користење на знаење и човечки капитал. Тоа е толку клучно што направи непријателски сосед и најголемата земја во светот да зависи од него.

Зачленете се и ќе добивате екслузивни вести од нашиот портал!