Вие имате прво да ја знаете вистината

ОВА Е ОДГОВОРОТ ЗА (НЕ)УСПЕШНОСТА НА САНКЦИИТЕ КОН ПУТИНОВА РУСИЈА: Кои се деветте митови за “големата победа” на Русија против Западот!?

Една од клучните причини зошто воопшто постои сомнеж за ефективноста на санкциите е тоа што нема доволно релевантни економски показатели кои доаѓаат од Русија.

Додека мнозинството има впечаток дека санкциите против Русија немаат ефект, магазинот Foreign Policy го тврди спротивното. Во опсежна анализа на моменталната состојба на руската економија, која е под строги западни санкции, магазинот издвојува девет причини зошто оние кои веруваат дека санкциите не дале резултати, всушност грешат.

Далеку од тоа дека се неефикасни или разочарувачки, како што многумина тврдеа, меѓународните санкции и доброволните деловни повлекувања имаа разурнувачки ефект врз руската економија – се вели во анализата на Foreign Policy.

Foreign Policy наведува дека една од клучните причини зошто воопшто постои сомнеж за ефективноста на санкциите е тоа што од Русија не доаѓаат доволно релевантни економски показатели. Наместо тоа, се пренесуваат премногу оптимистички руски економски анализи, прогнози и проекции.

  • Но, станува збор за анализи кои најмногу, ако не и сите, основни докази ги црпат од периодичните економски соопштенија на самата руска влада. Досега се сметаа за релевантни, но сега има одредени проблеми – објаснува магазинот.

Магазинот наведува дека економските изданија на Кремљ стануваат сè поселективни – делумни и нецелосни, селективно исфрлајќи ги неповолните одредници. Руската влада постепено задржуваше се поголем број клучни статистички податоци кои беа ажурирани на месечно ниво пред војната, вклучувајќи ги и сите податоци за надворешната трговија. Меѓу нив се статистиките поврзани со извозот и увозот, особено со Европа. Понатаму, има податоци за месечно производство на нафта и гас, извозни количини на стоки, прилив и одлив на капитал, задолжителни финансиски извештаи на големите компании, податоци за монетарната основа на централната банка, податоци за странски директни инвестиции, потоа податоци за кредитирање и издавање заеми; и други податоци поврзани со достапноста на кредитите.

  • Дури и Rosaviatsiya, федералната агенција за воздушен транспорт, одеднаш престана да објавува податоци за бројот на патници во авиокомпаниите и аеродромите – наведува Foreign Policy.

Тој додава дека како резултат на тоа се појавиле само претерано розови економски прогнози. Напоменува и дека и оние поволни статистички податоци што се објавени се сомнителни. Причината е политичкиот притисок што го врши Кремљ за корумпиран статистички интегритет.

Затоа Foreign Policy состави тим од експерти кои, користејќи приватни извори на податоци на руски јазик и директни извори на податоци, вклучувајќи податоци за потрошувачите, објави од меѓународните трговски партнери на Русија и други извори, анализираа што се случило со руската економија во петте месеци од инвазијата на Украина. Во тимот беа: Franek Sokolowski, Michal Wyrebkowski, Mateusz Kasprowicz, Michal Boron, Yash Bhansali и Ryan Vakil.

Нивната анализа укажува на девет митови за моменталната состојба на руската економија.

Мит 1: Русија може да го пренасочи својот извоз на гас и да го продаде во Азија наместо во Европа

Ова е една од омилените тези на Путин, но според Foreign Policyне е точна. Помалку од 10 отсто од капацитетот на рускиот гас е течен природен гас, така што извозот на рускиот гас останува зависен од фиксен цевководен систем за пренос на гас. Огромното мнозинство на руски гасовод тече кон Европа. Тие цевководи, кои потекнуваат од западна Русија, не можат да се поврзат со посебна нова гасоводна мрежа што го поврзува источен Сибир со Азија, која содржи само 10 отсто од капацитетот на европската гасоводна мрежа. Навистина, 16,5 милијарди кубни метри гас што Русија ги извезе во Кина минатата година претставуваа помалку од 10 отсто од 170 милијарди кубни метри природен гас што Русија ги испрати во Европа.

Понатаму, проектите за азиски гасовод што моментално се градат се уште се со години од нивно профункционирање. Покрај тоа, финансирањето на овие скапи проекти за гасоводи, исто така, ја става Русија во значителна неповолна положба. Накратко, на Русија и требаат светските пазари многу повеќе отколку што на светот му се потребни руски залихи. Не треба да се заборави дека Европа задоволуваше само 46 отсто од потребите за гас со купување гас од Русија, а Гаспром забележа пад на производството на гас во јули за 35 отсто на годишно ниво. Значи, Русија трпи штета.

Мит 2: Бидејќи нафтата е позаменлива од гасот, Путин едноставно може да и продаде повеќе на Азија

Рускиот извоз на нафта сега го одразува и намаленото економско и геополитичко влијание на Путин. Русија се сврте кон Кина и Индија, но со невиден попуст. Урал продава нафта со попуст од 35 долари, додека никогаш не дал попуст повеќе од 5 долари, дури и за време на инвазијата на Крим во 2014 година. Покрај тоа, на руските нафтени танкери им требаат во просек 35 дена за да стигнат до Источна Азија, во споредба со два до седум дена за да стигнат до Европа, поради што историски само 39 отсто од руската нафта отишла во Азија наспроти 53 отсто наменета за Европа.

Ова е големо влијание врз маржата и профитабилноста на бизнисот, каде Русија порано беше меѓу најуспешните. Покрај тоа, руската индустрија за производство на нафта долго време се потпира на западната технологија, која, во комбинација со загубата на поранешниот примарен пазар на Русија и неговата намалена економска сила, предизвика дури и руското Министерство за енергетика да ги ревидира своите долгорочни проекции за производство на нафта надолу.

Мит 3: Русија ги надополнува изгубените западни работни места и увоз, заменувајќи ги со увоз од Азија

Рускиот увоз падна за повеќе од 50 отсто во изминатите неколку месеци. Увозот игра важна улога во руската домашна економија. Сочинува околу 20 отсто од БДП на Русија. Исто така, тоа е важно за Русија поради клучните влезови – делови и технологија.

Кина не влезе на рускиот пазар до степен до кој многумина предвидуваа. Според податоците на кинеската Генерална царинска управа, кинескиот извоз во Русија е намален за повеќе од 50 отсто од почетокот на годината до април. Падна од 8,1 на 3,8 милијарди долари. Имајќи предвид дека Кина извезува седум пати повеќе во САД отколку во Русија, дури и кинеските компании се чини дека се позагрижени за прекршување на американските санкции отколку губење на маргиналните позиции на рускиот пазар, што ги одразува слабите економски врски на Русија со нејзините глобални трговски партнери.

Мит 4: Руската домашна потрошувачка и здравјето на потрошувачите остануваат силни

Инфлацијата во секторите зависни од странски синџири на снабдување во Русија скокна на 40-60 проценти. Обемот на продажба стана исклучително мал. Така, продажбата на странски автомобили во Русија падна за околу 95 отсто, а кај голем број компании може да се каже дека целосно е запрена.

Foreign Policy пишува дека поради проблемите со снабдувањето, скоковите на цените и слабеењето на расположението на потрошувачите, логично е дека индексот што го мери расположението на руските менаџери за набавки укажува дека руската економија е во пад. Во просек, околу 20 проценти. Ваквиот сигнал го потврдуваат движењата на е-трговија во рамките на Yandex, како и податоците за физичката продажба на мало во Москва. Сето ова го кажува спротивното од она што го објавува Кремљ.


Мит 5: Странските компании навистина не се повлекле од Русија, а бегството на бизнисот, капиталот и талентите од Русија е преценет.

Странските компании вработуваат околу 12 отсто од работната сила во Русија. Тоа се околу 5 милиони работници. Резултатот од нивното повлекување не е само намалување на бројот на работни места, туку и намалување на економската активност на повеќе од илјада компании кои сочинуваат околу 40 отсто од рускиот БДП. Овие компании го откажаа тридецениското градење економски односи на рускиот пазар. Станува збор за масовен егзодус кој вклучи и одлив на 500.000 високообразовани професионалци.

Foreign Policy пишува дека дури и градоначалникот на Москва признал дека очекува големи загуби на работни места бидејќи компаниите минуваат низ процес на целосно затворање.

Мит 6: Путин има буџетски суфицит благодарение на високите цени на енергијата

Министерот за финансии на Русија најави дека очекува рускиот буџет годинава да биде во дефицит од само 2 отсто од БДП, а не во суфицит. Путин реши да ги искористи сите механизми на државата за да го намали падот. Се впушти во финансиски неодржливи фискални и монетарни интервенции. Ова вклучува драстично зголемување на воените трошоци и печатење пари. Така, од почетокот на нападот на Украина, тој двојно ја зголеми понудата на пари во Русија.

Несовесното трошење на Путин очигледно ги става финансиите на Кремљ под притисок. Сето ова не се случува поради високите цени на енергијата, бидејќи високите цени на енергијата беа и во периоди кога рускиот буџет паѓаше во дефицит. Овде причините за тој пад се различни.


Мит 7: Путин има стотици милијарди долари средства во своите фондови за т.н. „црни денови“, така што финансиите на Кремљ веројатно нема да бидат затегнати во скоро време

Да, Русија има многу капитал на своите сметки. Средствата на Путин за црните денови тежат околу 600 милијарди долари девизни резерви, акумулирани од приходите од нафта и гас. Но, половина од таа сума – 300 милијарди долари е замрзната и недостапна во сојузничките земји: САД, ЕУ и Јапонија, а Путин нема пристап до тие пари. Имаше дури и повици да се одземат тие 300 милијарди долари за финансирање на обновата на Украина. Од преостанатите 300 милијарди, Путин потрошил дури 75 милијарди долари од почетокот на инвазијата на Украина, односно за помалку од половина година.

Критичарите истакнуваат, пишува Foreign Policy, дека Путин има алтернатива. Тоа е тоа што преку Газпромбанк акумулира дополнителни девизни резерви, бидејќи централната банка е под санкции. Иако тоа е технички точно и изводливо, магазинот пишува дека нема докази кои укажуваат на тоа дека Газпромбанк акумулира резерви. Особено што има свои кредитни обврски.

Понатаму, иако Министерството за финансии планираше да го активира долгогодишното руско буџетско правило – вишокот приход од продажбата на нафта и гас да се канализира во државниот фонд, Путин го отфрли. Покрај тоа, министерот за финансии Антон Силуанов предложи оваа година да се повлече една третина од неговиот имот од Националниот фонд за богатство. Значи, ако Русија има буџетски дефицит што бара повлекување на дури една третина од нејзиниот државен фонд, додека приходите од нафта и гас се сè уште релативно силни, сите знаци укажуваат дека Кремљ би можел да остане без пари многу побрзо отколку што многумина проценуваат.

Мит 8: Рубљата е најсилната светска валута оваа година

Една од омилените пропагандни теми на Путин е дека рубљата сега е најсилната валута во светот. Сепак, поскапувањето на рубљата не е добар знак, напротив, тоа е одраз на драконската контрола на капиталот, каде Русија преку ноќ стана една од најрестриктивните земји во светот. Ограничувања чувствуваат не само фирмите, туку и граѓаните. На пример, граѓаните не можат да купуваат долари или да ги подигнат своите депозити во долари. Од друга страна, Путин вештачки ја надува побарувачката преку големите извозници кои треба да купуваат алишта.

Според тоа, официјалниот курс на рубљата е погрешен. Со него се тргува во драматично намалени количини во споредба со оние пред инвазијата на Украина, бидејќи ликвидноста е намалена. Според многу извештаи, голем дел од таа поранешна трговија мигрирала на неофицијални црни пазари за рубља. Дури и Банката на Русија призна, пишува Foreign Policy, дека девизниот курс е повеќе одраз на владината политика и отворен израз на трговскиот биланс на земјата, наместо ликвидни, слободно тргувани девизни пазари.

Мит 9: Спроведувањето на санкциите и повлекувањето на бизнисот сега во голема мера се завршени и не е потребен дополнителен економски притисок

Руската економија е сериозно оштетена, но допрва доаѓа моментот кога ќе мора да си го признае тоа. Не е точно дека процесот на повлекување на бизнисот од Русија е завршен и не е точно дека Путин се уште не заработува од извозот на нафта и гас. Фактот дека овие процеси продолжуваат, иако во намален обем, му овозможува на Путин да одржува екстравагантни домашни трошоци и да ги прикрие структурните економски слабости. Затоа, пишува Foreign Policy сега не е време да се притисне на кочницата.

Покрај тоа, списанието наведува дека Киевската школа за економија и меѓународната работна група YermakMcFaul предлагаат дополнителни мерки – комбинација од индивидуални санкции, енергетски санкции и финансиски санкции – и во тоа се поддржани од поранешниот американски амбасадор во Русија Michael McFaul и експертите Tymofiy Mylovanov, Nataliia Shapoval и Andrij Bojcun. Foreign Policy заклучува дека Русија не може да најде излез од оваа ситуација се додека сојузничките земји останат обединети во одржувањето и зголемувањето на притисокот од санкциите врз Русија.

Зачленете се и ќе добивате екслузивни вести од нашиот портал!