Вие имате прво да ја знаете вистината

Ризикот се зголемува со продолжување на војната

Откако ракетата ја погоди Полска, НАТО остана со ладна глава – но ризикот од губење на контролата сè уште е висок.

До сабота е прогласена тридневна жалост. Прогласен е од источната полска општина Долхобичов, во која се наоѓа градот Пржеводов. Двајца Полјаци загинаа таму во вторникот откако ги погоди проектил кој дошол од Украина. Знамињата сега се веат на половина копје, а веб-страницата на општината е сива. Училиштето во Пржеводов е затворено, психолозите во моментов ја нудат својата поддршка таму. Фазата на жалост е „неопходна одлука во оваа несекојдневна ситуација“, рече водачот на заедницата Гжегож Древник за полската новинска агенција ПАП.

И 24 часа по ударот во вторникот попладне, информациите беа конфузни. Но, шефовите на полската држава и влада се обидоа да ги смират работите. Претседателот Анджеј Дуда не најде докази за намерен напад врз неговата земја. Ракетата е произведена во Русија, но можеби не била лансирана оттаму. Премиерот Матеуш Моравјецки додаде дека можеби нема да биде потребно да се започне постапката според член 4 од договорот за НАТО – односно консултации со сојузниците од воената алијанса.

Критика на информациската политика

На итните состаноци претходно секако се разговарало за тоа. Полските власти и онака се во готовност од почетокот на војната во Украина. Варшава брзо ѝ обезбеди оружје на соседната земја, а Полска прими милиони Украинци. Но, со смртта на двајца полски граѓани, војната преку граница продолжува да добива облик.

Но, реакциите на Полска и НАТО се „смирувачки“, вели Пјотр Бурас од Европскиот совет за надворешни односи (ЕЦФР). Шефот на канцеларијата на тинк-тенкот во Варшава истакнува дека полските власти се доволно претпазливи да не избрзуваат со обвинувањата пред да се разјаснат околностите. „Варшава, исто така, директно контактираше со своите сојузници и веднаш доби сигнали за солидарност и поддршка“, пишува Бурас. Сепак, настанот не треба да се минимизира: двајцата загинати се жртви на руската војна во една земја на НАТО. „Може да има уште ако ескалира руската агресија против Украина“, вели политикологот.

Сепак, имаше и критики за информативната политика на полската влада. Додека во вторникот вечерта се одржуваа тајни состаноци во Варшава, до јавноста дојдоа извештаи преку странските новински агенции. Историчарот и политиколог Антони Дудек гледа „огромен дефицит на информации“ од страна на полските власти. Многу луѓе беа шокирани од веста – ако владата ги информираше порано, „чувството на паника можеби ќе беше помало“, изјави Дудек за весникот „Ржечпосполита“.

Украина ослободена од вина

Во секој случај, НАТО во средата се обиде да ја деескалира ситуацијата. По специјалната седница во Брисел, генералниот секретар Јенс Столтенберг исто така нагласи дека нема докази дека Русија ја лансирала ракетата. Најверојатно станува збор за украинска противвоздушна ракета. И Полска го дели овој став.

Во исто време, НАТО ја ослободи Украина од секаква вина. Опасноста инцидентот да доведе до неконтролирана ескалација меѓу НАТО и Русија се чини дека засега е избегната. Одбранбениот сојуз постојано јасно става до знаење дека не е заинтересиран за директно вклучување во борбените операции во Украина. Се верува дека тоа е во интерес и на Русија.

Сепак, од масивниот напад на Украина, никој не може да биде 100 отсто сигурен. И тука лежи големата опасност. Бидејќи само неколку часа пред руската агресија во февруари, повеќето експерти беа на мислење дека претседателот Владимир Путин нема да биде во искушение да преземе таков бескорисен чекор за него. Тој секако го направи тоа и сега ги сноси сите негативни последици кои беа предвидливи од самиот почеток. Никој во НАТО не може да ја исклучи можноста дека лидерот на Кремљ ќе дозволи да биде наведен на уште една ирационална воена акција. Нема основа за доверба – и тоа е она што ја прави ситуацијата толку опасна. Сега останува само на НАТО да остане со ладна глава и да избегне каква било непотребна реакција. Овој пат се чини дека успеа.

Платеници и криминалци

Сепак, останува прашањето, што ќе се случи ако во иднина руска ракета навистина ја погоди територијата на земја на НАТО што се граничи со Украина? И тогаш војната меѓу НАТО и Русија не би дошла автоматски сè додека е јасно дека станува збор за несреќен случај, а не напад со цел.

Меѓутоа, Москва регрутира и криминалци од затворите за десеткуваната руска армија. Платениците на групата Вагнер се исто толку озлогласени како борците од Чеченија под команда на нивниот бескрупулозен претседател Рамзан Кадиров, кој неодамна беше унапреден во генерал-полковник. Кој гарантира дека таквата единица нема намерно да ја нападне територијата на НАТО, дури и против волјата на Москва? Инцидентот во Полска покажува дека ризичниот потенцијал на војната во Украина е висок и има тенденција да се зголемува колку таа подолго трае.

Зачленете се и ќе добивате екслузивни вести од нашиот портал!