Катастрофата во Мјанмар беше предизвикана од исклучително редок и специфичен тип на земјотрес (фото)

Во земјотресот со јачина од 7,7 степени според Рихтеровата скала што го погоди Мјанмар на 28 март загинаа најмалку 2.700 луѓе, а се верува дека конечниот биланс на загинати е многу поголем. Се чини дека ова бил редок вид земјотрес – земјотрес со суперсмолкнување – во кој енергијата на руптурата се движи исклучително брзо низ земјата, засилувајќи го уништувањето.

Овој тип на руптура „е еквивалент на суперсоничен млаз за земјотреси“, напиша Фредерик Тилман, сеизмолог во Центарот за геологија GFZ Helmhot во Потсдам, во својата анализа на LinkedIn. Ова е прелиминарна работа, пишува Nature , но неколку истражувачки тимови веќе се согласуваат за земјотрес со суперсмолкнување.

Ако објаснувањето е точно, тогаш геолошкиот расед што пукна за време на земјотресот – масивната раседна Сагаинг, која поминува од север-југ низ срцето на Мјанмар – можеби пукнала во должина од над 400 километри. Во наредните денови, истражувачите би можеле да го потврдат тоа со прегледување на сателитски снимки од областа направени пред и по земјотресот.

Во земјотресите со суперсмолкнување, известува Nature, руптурите на земјата патуваат побрзо од сеизмичките бранови што ги произведуваат. Овој ефект може да ја концентрира сеизмичката енергија пред пукањето, создавајќи поголема штета на долги растојанија отколку што би се очекувало. Во Бангкок, на пример, најмалку една висока зграда се урна за време на земјотресот, иако се наоѓа на 1.000 километри од епицентарот.

Овој регион е геолошки активен, сместен во зоната помеѓу индиската и евроазиската тектонска плоча. Раседот Сагаинг е транскурентна грешка, слична на раседот Сан Андреас во Калифорнија. Од 1900 година, овој регион има уште 6 земјотреси посилни од 7 степени.

Прелиминарното проучување на земјотресот покажува дека двете страни на раседот можеби се движеле една покрај друга за дури 6,5 метри, изјави за Nature Џудит Хабард, ко-креатор на билтенот за Earthquake Insights и сеизмолог од Универзитетот Корнел во Итака.

Извонредна беше и брзината на земјотресот. Целиот прекин се случи за околу 90 секунди, вели Хубардова, при што едната рака на раседот се откина северно од Мандалеј, а другата на југ. Токму оваа руптура што се движи кон југ се чини дека достигнала брзина на суперсмолкнување, според неколку анализи кои користеле сеизмометри надвор од Мјанмар за да анализираат како енергијата од земјотресот патува низ земјата.