Мојата цимерка Ема не го вклучила будилникот три години. Точно во 6:15 часот, секое утро, во работни денови, за викенди, па дури и празници, нејзините очи се отвораат сами. Додека притискам „одложување на алармот“ по четврти пат, таа веќе прави кафе, целосно расположена и будна, вели Сара.
Се испоставува дека Ема припаѓа на мала група луѓе чиј циркадијален ритам е толку прецизно наместен што го чувствуваат времето внатрешно, без помош на аларм. Ова не се само утрински типови, ова се луѓе чиј ум и тело работат во совршена хармонија.
Според психологијата, способноста природно да се будите во исто време секој ден кажува многу за вашето ментално и физичко здравје и открива некои извонредни особини:
Исклучителна биолошка самосвест
Овие природни ранобудници многу добро ги знаат сигналите на своето тело. Тие точно знаат колку сон им е потребен, ја препознаваат разликата помеѓу седум и седум и пол часа сон, чувствуваат како храната влијае врз нивната енергија, како вежбањето го менува расположението и каде стресот се „сместува“ во нивното тело.
Психолошките истражувања покажуваат дека овој вид интероцептивна свест (способност да се чувствуваат и разбираат сигналите од сопственото тело) помага за подобра емоционална регулација и донесување одлуки.
Бескомпромисна доследност
Нивното време на будење не се менува ниту за време на викендите, ниту на одмор, ниту по непроспиена ноќ. Не е ригидност, туку почитување на сопственото биолошко програмирање. Тие знаат дека стабилниот ритам ги регулира хормоните, енергијата и фокусот. Слободата, велат тие, се наоѓа токму во структурата.
Пониско ниво на утринска анксиозност
Кај повеќето луѓе, будењето е проследено со ненадеен скок на кортизолот – хормонот на стрес. Кај оние што природно стануваат рано, овој скок е помал, па затоа го започнуваат денот мирно, без внатрешен сигнал за аларм. Резултатот? Повеќе енергија, подобра концентрација и постабилно расположение во текот на денот.
Почитување на биолошките граници
Додека многумина гордо „туркаат“ дури и кога се уморни, овие луѓе ги слушаат своите тела: спијат кога се поспани, работат кога се полни со енергија. Тие не се натпреваруваат со сопствената биологија, тие соработуваат со неа. За нив, сонот е приоритет, а не луксуз.
Поинакво искуство со времето
За нив, времето не е нешто надворешно што може да се измери, туку внатрешен ритам што може да се почувствува. Тие можат да проценат колку е часот без да гледаат во часовникот, знаат кога е време за спиење и ги користат своите најпродуктивни периоди за најсложените задачи.
Спиење во совршен ритам
Нивниот сон е со добар квалитет, со редовни транзиции низ сите фази, вклучувајќи длабок и РЕМ сон. Затоа честопати им треба помалку вкупно време за спиење за да се чувствуваат одморени, бидејќи секоја минута сон ја врши својата работа.
Природна метаболичка рамнотежа
Нивното тело знае кога доаѓа храната и се подготвува навреме: ензимите се лачат, шеќерот во крвта е постабилен, а енергијата е рамномерно распределена во текот на денот. Нема големи падови што водат до попладневно кафе или слатки.
Ги почитуваат своите внатрешни сигнали
Будењето без аларм во исто време секој ден не е само симпатична навика. Тоа е знак на длабоко усогласување на телото и умот. Таквата хармонија станува сè поретка во свет каде што светлината од екранот, нередовните оброци и хроничниот замор го диктираат нашиот ритам. Можеме да учиме од нив, да ги почитуваме нашите внатрешни сигнали, наместо постојано да ги занемаруваме. Бидејќи во борбата против сопствениот биолошки ритам, секогаш губиме.