Светската здравствена организација (СЗО) е обвинета дека е дел од заговор со италијанското Министерство за здравство за отстранување на извештајот што открива лошо управување со земјата на почетокот на пандемијата со коронавирусот, објави Гардијан.

Италија беше првата европска земја чие население беше погодено од огромна пандемија, а извештајот на СЗО, научникот Франческо Замбон и десет колеги од Европа, беше платен од владата на Кувајт со цел да им обезбедат извештаи за тоа кои други земји ќе бидат сериозно погодени од коронавирусот, пишува британскиот лист.

Извештајот на СЗО со наслов „Првиот одговор на Италија на Ковид-19“, кој се појави на нивната веб-страница на 13 мај, беше отстранет следниот ден, а за прв пат беше објавен во Гардијан во август.

Во извештајот на 102 страници се вели дека италијанскиот план за пандемија не е ажуриран од 2006 година, па поради неподготвеност, првиот одговор на здравствената служба на нападот со коронавирусот беше импровизиран и хаотичен. Како се наведува било потребно време за да биде достапен формалниот водич за пандемијата.

Документот на СЗО наводно бил отстранет на барање на Раниери Гуера, помошник генерален директор за стратешки иницијативи при СЗО.

Гуера беше директор за превенција на болести во рамките на италијанското Министерство за здравство помеѓу 2014 и 2017 година и беше одговорен за ажурирање на планот за пандемија според новите упатства на СЗО и Европскиот центар за превенција и контрола на болести.

Застарениот план е клучен елемент во прелиминарните истраги спроведени од обвинителите во Бергамо, градот кој се наоѓа во провинцијата Ломбардија, која беше најтешко погодена од коронавирусот. Истрагите се спроведуваат поради можна криминална немарност на надлежните органи.

Инспекторите, исто така, го цитираат извештајот составен од пензионираниот генерал на армијата Пјер Паоло Лунели по првиот бран на пандемијата, во кој се заклучува дека дури 10.000 смртни случаи може да се припишат на недостаток на анти-пандемиски протоколи.

Научникот Франческо Замбон, кој е во СЗО во Венеција, беше повикан трипати да разговара со обвинителите, но СЗО го спречи во тоа, бидејќи инсистираше на тоа дека тој и другите 10 истражувачи вклучени во изготвувањето на извештајот треба да имаат имунитет против сведочењето.

Обвинителите го сослушаа само Гуера на почетокот на ноември, но содржината на расправата не беше обелоденета.

Последен пат, Зомбон беше повикан на распит на 10 декември, но повторно му беше забрането да се појави.

Кога го добив првиот повик, го пријавив во правната канцеларија на СЗО и набргу потоа ми рекоа дека не можам да одам на рочиштето затоа што сум заштитен со имунитет, и покрај тоа што сакав да заминам затоа што имав што да кажам, рече Замбон.

Тој исто така изјави дека Гуера му се заканил со отказ доколку не го смени делот од текстот што се однесува на застарениот план. Тој исто така рече дека и покрај изјавите на високи претставници на СЗО за заканите и ризиците што претставуваат транспарентност и неутралност на организацијата, не е спроведена истрага.

Во тоа време, СЗО не објасни зошто извештајот е отстранет, но минатата недела во изјавата рече дека содржи „неточности и недоследности“.

СЗО исто така во одговорот до Гардијан објасни дека во моментов работи со италијанската влада за решавање на ова прашање.

Донесена е одлука да се користи нов механизам создаден во првите месеци од пандемијата наместо отстранетиот документ, со цел да им се помогне на земјите-членки во спроведувањето на ревизии во рамките на акцијата и да се проценат нивните одговори на пандемијата. Пред сè, станува збор за следење на најдобрите практики, спречување грешки и ажурирање на националните стратешки планови за подготвеност и одговор. Извештајот не го содржеше тоа, па затоа не беше повторно објавен. Разбираме дека објавата, а потоа и ненадејното отстранување на извештајот предизвикаа конфузија, па и објаснивме на јавноста зошто се случи тоа, рекоа од СЗО.

Од друга страна, италијанското Министерство за здравство ги отфрли овие обвинувања.

Колку што знаеме, ова не е официјален документ на СЗО и никогаш не е испратен до министерството, кое од тие причини никогаш не го оценуваше или коментираше. Сите информации поврзани со него не доаѓаат од институционални извори, наведоа тие.

Неодамна, италијанскиот министер за здравство Роберто Сперанца рече дека СЗО треба да се реформира и зајакне за да се зголеми нејзината транспарентност.

Доколку обвинителите на Бергамо утврдат дека Италија не го ажурирала својот план за пандемија, тогаш најверојатно ќе им се суди на сите министри за здравство и премиери од 2013 година.

Антонио Киапани, главниот обвинител, рече дека „Италија не беше подготвена за коронавирусот и дека имаше многу импровизација“.

Мора да откриеме зошто има толку многу жртви на пандемијата во Италија во споредба со остатокот од Европа, рече тој.