Александар Лека Ранковиќ беше првиот шеф на ОЗНА и УДБА и кум на Јосип Броз Тито, но кога започна аферата „Прислушување“ во 1966 година, тоа значеше негово дефинитивно паѓање од власта.

Со замената на Ранковиќ, започнаа подготовките за распаѓање на Југославија, што се случи во 90-тите години на минатиот век.

Помладите генерации не ни знаат кој бил овој човек или што му се случило. Оние што знаат, имаат и други прашања, од кои најчесто е – зошто Ранковиќ засекогаш молчеше по пленумот во Бриони.

На Брионскиот пленум закажан за 1 јули 1966 година, Александар Ранковиќ малку зборуваше. Тој беше изолиран, а неговите поранешни соборци го избегнуваа. Изгледаше конфузен, збунет и не се бранеше. Сите учесници во дебатата ги осудија неговите постапки.

За време на седницата, одеднаш му се влоши здравствената состојба, при што доживеа благ срцев удар.

Кога зборуваше, зборуваше само за неговата морална одговорност и се повлече од сите функции. Така, на 1 јули 1966 година заврши блескавата кариера на Александар Ранковиќ, основач на сите тајни служби во Југославија, кум и еден од најблиските соработници на Јосип Броз Тито.

Александар Лека Ранковиќ беше учесник во Народноослободителната борба, општествено-политички работник на СФРЈ и на СР Србија, херој на социјалистичкиот труд и народен херој на Југославија. Ранковиќ беше еден од луѓето кои се појавија по Втората светска војна како најсигурни борци во името на новиот поредок и еден од „старите комунисти“.

ОЗНА веќе беше формирана во 1944 година и во тие денови имаше полни раце работа. Преку дејствувањето на безбедносните служби на чело со Ранковиќ, повоената држава беше многу брзо и успешно исчистена од политичките непријатели на режимот – четници, Недиќ, усташите и комунистичката влада беше зајакната.

Како шеф на сите тајни служби на Југославија и кум на Тито Александар Ранковиќ беше член на сите важни политички тела, како во државата, така и во Комунистичката партија. Беше човек број 2 во Југославија.

За сето ова време, покрај овие функции, Александар Ранковиќ беше и началник на сите полициски и тајни служби на Југославија, задолжен за борба против сите оние кои важеа за противници на државата и тогашниот режим. Сите овие функции беа поддржани (и во најголем дел произлегуваа ) од фактот дека Ранковиќ беше многу близок со Тито.

Кога се оженил со Јованка во 1952 година, Александар Ранковиќ му стана кум на Тито. И по расколот меѓу Тито и Сталин, Ранковиќ остана верен на партијата и на Тито. Службите што ги раководеше извршија масовни апсења и ликвидации на симпатизери на Информбирото. Многумина беа осудени без доволно докази, само поради сомневање и без критериуми.

До 1966 година, политичката моќ на Александар Ранковиќ постојано растеше.
Затоа неговиот пад беше уште поголем кога еднаш избувна „аферата со прислушувањето“.

Во 1966 година, наводно, биле откриени уреди за прислушување во канцеларијата на Тито и во спалната соба на неговата сопруга Јованка во резиденцијата на улицата Ужичка 15 во Белград. Кој точно ги пронашол тие уреди и на кој начин, никогаш не се обелодени, но вината веднаш падна на Службата за државна безбедност и нејзиниот прв човек – Александар Ранковиќ. И тогаш, на 1 јули, следеше брионискиот пленум, на кој Ранковиќ се повлече откако беше силно критикуван од неговите довчерашни другари.

По неговото разрешување на Брионскиот пленум, се случи „чистка“ – бројни функционери за кои се сметаше дека се симпатизери на Ранковиќ беа сменети, предвреме пензионирани, па дури и апсени. Тоа беше првата голема криза во југословенското раководство, по смената на Милован Ѓилас во 1954 година.

Александар Ранковиќ беше скоро единствениот Србин во непосредната придружба на Тито. Со неговото разрешување, Српската државна безбедност значително ослабе, а „чистката“ во која првенствено беа елиминирани српските службеници, доведе до слабеење на влијанието на Република Србија во Југославија.

Набргу по Бруонскиот пленум, беше отворено прашањето за злоупотреба на УДБА во Косово и Метохија, што го искористија албанските сецесионисти и веќе во есента 1968 година тие излегоа со барање „Република Косово“.

Со смената на Александар Ранковиќ во Бриони, некои веруваат, всушност започнале подготовки за она што постепено ќе доведе до распад на југословенската федерација во раните 90-ти години на минатиот век.

По Брионскиот пленум, Ранковиќ замолкна. Тој живееше тивок и затскриен живот и пишуваше мемоари. Тој напишал во нив: „Јас, кој слушав сè, од собранието до спалната соба, последен открив што ми се подготвува“.

Интересно е што, кога Александар Ранковиќ почина на 19 август 1983 година, Централниот комитет на Сојузот на комунистите го цензурираше самиот чин на неговиот погреб. Во краткиот извештај на Танјуг, кој беше емитуван, се вели дека „неколку илјади граѓани“ се простиле од Ранковиќ. Според проценките на некои очевидци, имало повеќе од 100 илјади и тие го придружувале со извици: „Лека, Лека“.