Одлуката на докторот предизвика жестока дебата за границите на медицината, етиката и правото на живот.
Двегодишно дете е подложено на медицинска еутаназија во Холандија откако било оценето дека страда од исклучително тешки здравствени проблеми без изгледи за подобрување. Случајот привлече големо внимание бидејќи станува збор за дете помладо од 12 години, за кое во оваа земја важи посебна постапка за прекинување на животот на тешко болни деца.
Според достапните информации, детето имало речиси 24 месеци и е родено предвреме, во 26-та недела од бременоста. По раѓањето, се соочило со тешко оштетување на мозокот, церебрална парализа и оштетување на видот.
Полот на детето не е објавен.
Детето имало сериозни здравствени проблеми
Состојбата на детето беше исклучително сериозна. Имаше тешкотии со дишењето поради насобирање на секрет во белите дробови, како и епилептични напади кои не реагираа на применетата терапија.
Пред конечната одлука, побарано е дополнително мислење од лекар со цел да се утврди дали постои можност за ублажување на страдањето на детето со понатамошен третман.
– Тие лекари утврдиле дека детето не страдало неподносливо континуирано во тој момент. Епилепсијата предизвикувала голема непријатност, но епилептичните напади не биле континуирани, се наведува во извештајот.
Во тоа мислење, исто така, беше наведено дека во тој момент сè уште постојат можни алтернативи, вклучувајќи палијативна нега и други лекови што би можеле да воспостават подобра контрола на епилептичните напади.
Побарано е мислење од друг лекар
Потоа беше побарано уште едно независно мислење. Друг лекар, според извештајот, проценил дека „неподносливото страдање на детето било јасно видливо“ и заклучил дека се исполнети условите за прекин на животот на тешко болно дете.
Случајот го разгледа и надлежната холандска Комисија за прекинување на бременоста во доцна фаза и прекин на животот кај доенчиња и деца, која заклучи дека лекарот постапил со потребната грижа.
– Сите аспекти на „човековото функционирање“, кога станува збор за моторни вештини, однесување и личност, беа сериозно нарушени и немаше изгледи за подобрување – беше наведено во заклучокот.
Комисијата констатира дека, и покрај медицинските и другите интервенции, родителите и лекарот не забележале никакво подобрување во состојбата на детето.
– И покрај сите медицински и немедицински интервенции, родителите и докторот не забележаа никакво подобрување во состојбата на детето и беа убедени дека детето страда неподносливо и дека нема изгледи за олеснување – беше наведено.
Еутаназијата на деца покренува тешки етички прашања
Холандскиот случај повторно отвори една од најчувствителните дебати во модерната медицина: дали е етички прифатливо да се прекине животот на тешко болно дете за да се стави крај на страдањето што лекарите повеќе не можат да го ублажат? Дилемата станува уште посложена кога станува збор за двегодишно дете, кое, поради својата возраст, не е способно да ја разбере ситуацијата или едноставно да изрази информирана желба за сопствениот живот и смрт.
Затоа, одлуката не може да се базира на сопственото барање на детето, туку на медицинската проценка на неговата состојба, законските критериуми и улогата на родителите. Прашањето за согласност е една од клучните разлики помеѓу ваквите случаи и еутаназијата на возрасни лица кои се способни самостојно да ја изразат својата волја.
Противниците на оваа практика предупредуваат дека правото на живот и неможноста на детето да даде согласност бараат исклучително висок праг на заштита , како и дека можностите за лекување и палијативна нега мора да се исцрпат пред дури и да се размисли за прекинување на животот.
Од друга страна, застапниците на овој пристап веруваат дека во исклучително ретки случаи, кога страдањето е неподносливо, кога нема изгледи за подобрување и кога нема разумна можност за негово ублажување, продолжувањето на животот по секоја цена може да отвори и сериозна морална и медицинска дилема.
Затоа еутаназијата и медицински потпомогнатото умирање се меѓу најконтроверзните биоетички прашања во светот , додека законите и медицинските практики значително се разликуваат од земја до земја. Кога станува збор за малолетници, дискусијата е уште посложена бидејќи вклучува автономија на пациентот, право на живот, ублажување на страдањето, донесување одлуки од страна на родителите и одговорност на лекарот.
Што дозволува холандскиот закон за деца под 12 години?
Холандските прописи прават важна разлика помеѓу еутаназија по барање и прекинување на животот на тешко болно дете. Малолетник може сам да побара еутаназија само од 12-годишна возраст, со дополнителни услови што зависат од неговата возраст.
Постои посебна постапка за сериозно болни деца на возраст од една до 12 години. Прекинувањето на животот може да се разгледа само во исклучителни околности, кога детето страда неподносливо без изгледи за подобрување и кога не постои разумна можност за ублажување на страдањето, вклучително и палијативен третман.
Одлуката се донесува со родителите и со обврска лекарот да постапува во согласност со пропишаните стандарди за медицинска грижа, а потоа случајот е предмет на посебна контрола од страна на надлежните органи.
Во овој случај, надлежната комисија заклучи дека докторот постапил со потребната грижа.
