Истражувачи од Финска сега пронајдоа докази дека само едно одење во сауна може да има непосреден ефект врз имунолошкиот систем на клеточно ниво.
Некои луѓе се колнат во придобивките од сауната. Тие тврдат дека престојот во топла просторија и потењето ги подмладува и им ја враќа енергијата. Сепак, иако одењето во сауна е многу популарно, изненадувачки има малку научни докази што го поткрепуваат таквото чувство.
Во мал експеримент, само 30 минути поминати во традиционална финска сауна, каде што температурата е висока, но воздухот е сув, предизвикале значително зголемување на бројот на бели крвни зрнца во крвта, пишува Science alert .
Овие клучни клетки на имунолошкиот систем му помагаат на телото да се одбрани од патогени, а нивниот број често се зголемува по физичка активност.
Се чини дека самото седење во сауна може да предизвика слична стресна реакција во телото, што потенцијално би можело да биде од корист за имунолошкиот систем. Резултатите од истражувањето беа објавени во научното списание „Температура“.
„Ова би можело да значи дека престојот во сауна го поттикнува ослободувањето на дополнителни бели крвни клетки од ткивата во крвотокот, од каде што се прераспределуваат во ткивата по третманот“, претпоставува научникот Илка Хајнонен од Универзитетот во Турку во Финска, кој се занимава со физиологијата на физичката активност.
„Ова периодично ослободување на бели крвни клетки во крвотокот е корисно бидејќи, откако ќе ги напуштат своите места за складирање, тие можат поефикасно да го следат телото и да реагираат на патогени.“
Што се случи по само 30 минути во сауна?
Во експериментот учествувале 51 лице на средна возраст, мажи и жени, кои престојувале во традиционална финска сауна.
Учесниците поминале 30 минути во просторија загреана на околу 73 степени Целзиусови, со ладен туш на половина од третманот.
Веднаш по напуштањето на сауната, истражувачите забележале зголемен број на различни видови бели крвни клетки во нивната крв во споредба со вредностите измерени пред третманот, објавува Science Alert.
Меѓу нив беа неутрофилите , клетките кои први реагираат на инфекции, како и лимфоцитите , кои играат важна улога во создавањето на имунолошка меморија.
Исто така, беше забележано зголемување на вкупниот број на моноцити , кои ги голтаат и отстрануваат патогените и клеточните остатоци, како и еозинофили и базофили , кои учествуваат во воспалителни реакции .
Од друга страна, нивоата на цитокини, протеини кои служат како гласници на имунолошкиот систем, останаа речиси непроменети во просек, иако некои се зголемија со зголемување на телесната температура.
Сепак, само 30 минути по напуштањето на сауната, ова привремено зголемување на активноста на имунолошкиот систем во голема мера исчезна.
Бројот на повеќето бели крвни клетки се врати на претходните вредности, додека бројот на одредени моноцити остана покачен.
Истражувачите ја анализирале крвта на учесниците само до 30 минути по завршувањето на третманот, па затоа не е познато како бројот и активноста на имуните клетки би се менувале во подолг период или дали овие промени би можеле да влијаат на ризикот од заболување.
Сепак, некои претходни опсервациски студии покажаа дека редовната употреба на сауна е поврзана со помал ризик од одредени болести, како што е пневмонија.
Покрај тоа, други експерименти покажаа дека топлите бањи можат да го намалат крвниот притисок и значително да го зголемат бројот на црвени крвни зрнца, кои носат кислород низ целото тело.
Изложеноста на високи температури се чини дека предизвикува физиолошки реакции слични на оние што се јавуваат за време на физичка активност, а таквите ефекти врз кардиоваскуларниот систем се поврзани и со подобро функционирање на имунолошкиот систем.
Сепак, треба да се има предвид дека дури и интензивното вежбање може да има спротивен ефект, односно може привремено да го ослаби имунолошкиот систем. Затоа научниците предупредуваат дека е потребна претпазливост.
Екстремните температури не се безопасни
И покрај растечкиот интерес за топлински и ладни терапии низ целиот свет, научниците сè уште знаат изненадувачки малку за тоа како човечкото тело се справува со екстремните температури и какви последици тие можат да имаат врз краткорочното и долгорочното здравје.
Најновиот експеримент од Финска има некои ограничувања.
Истражувачите не мереле специфични подтипови на имунолошки клетки, како што се Т-лимфоцитите или природните клетки убијци (NK клетки), што би можело да обезбеди подетален увид во тоа како сауната всушност влијае на функционирањето на имунолошкиот систем.
На пример, една студија од 2023 година откри дека престојот во финска сауна може да го промени бројот на Т-лимфоцити и природни клетки убијци, но само кога третманите се повторуваат.
Ефектите биле различни во зависност од тоа дали учесниците биле навикнати редовно да одат во сауна.
Кај оние кои имале искуство со сауна, повтореното изложување на високи температури довело до зголемување на бројот на бели крвни клетки, додека кај учесниците кои не биле навикнати на сауна, забележано е намалување на бројот на одредени Т-лимфоцити.
Сепак, во тоа истражување учествувале само здрави млади мажи, што ја ограничува можноста за примена на резултатите на пошироката популација.
Засега, со зголемена сигурност може да се каже дека изложеноста на високи температури може да предизвика привремени промени во бројот на имунолошки клетки.
Сепак, сè што е надвор од тој заклучок е сè уште во доменот на претпоставките.
Не е докажано дека ваквите краткорочни промени навистина го зајакнуваат имунитетот или ја намалуваат веројатноста лицето да се разболи.
Исто така, важно е да се има предвид дека, исто како и ладната терапија, топлинската терапија може да носи одредени здравствени ризици.
