Иран објави дека значително ја проширува областа за која тврди дека има воена контрола во Ормутскиот теснец, еден од најважните светски трговски и енергетски патишта, настојувајќи дополнително да го консолидира својот суверенитет над овој стратешки премин.
Мапа објавена од новоформираната иранска институција „Управа за теснецот на Персискиот Залив (PGSA)“ го прикажува наводниот „надзор на иранските вооружени сили“ на површина од повеќе од 22.000 квадратни километри. Претензии на Техеран вклучуваат и делови од територијалните води на Оман и Обединетите Арапски Емирати.
Обединетите Арапски Емирати остро ги отфрлија иранските обвинувања. Дипломатскиот советник на претседателот на ОАЕ, Анвар Гаргаш, изјави дека Иран „се обидува да наметне нова реалност создадена по јасен воен пораз“, додавајќи дека обидите за контрола на Ормутскиот теснец и зафаќање со поморскиот суверенитет на Емиратот „не се ништо повеќе од фрагменти од соништата“.
Иранската управа за теснец изјави дека целиот транзит низ Ормускиот теснец „бара координација и одобрение“ од таа институција.
САД и нивните сојузници од Персискиот Залив со години ги отфрлаат иранските обиди да воспостават контрола врз овој премин. Вашингтон претходно ги предупреди трговските бродови да не ги почитуваат правилата наметнати од Техеран.
Според Конвенцијата на Обединетите нации за морско право, на бродовите им се гарантира безбеден премин низ територијалните води на други држави, но Иран никогаш не ја ратификувал оваа конвенција.
Медиумите поврзани со Иранската револуционерна гарда (ИРГЦ) оваа недела објавија снимки за кои тврдат дека покажуваат „казнен напад“ врз танкер во Ормутскиот теснец.
Анализата на BBC Verify покажа дека карактеристиките на бродот во видеото одговараат на танкерот „Барака“, кој плови под либериско знаме, а чии оператори на почетокот на мај известија дека бил погоден од непознати ракети.
Најновиот потег на Иран доаѓа во време на зголемени тензии со САД. Во среда, американските сили пресретнаа танкер што пловел кон Иран. Централната команда на американската војска (Centcom) објави дека бродот е осомничен за кршење на блокадата на САД врз иранските пристаништа.
Видео објавено од Centcom ги прикажува американските маринци како се спуштаат од хеликоптер на палубата на танкерот „Селестиал Си“ во Оманскиот Залив.
Според „Вангард“, компанија за управување со поморски ризици, американските сили го ослободиле бродот по пребарувањето и му наредиле на екипажот да го промени курсот.
Танкерот „Селестиал Си“ претходно, под друго име, беше под санкции на САД поради неговата поврзаност со Иран. Податоците од службата MarineTraffic покажуваат дека бродот моментално го наведува пристаништето Дукм во Оман како своја дестинација.
Централната армија објави дека од почетокот на американската блокада на иранските пристаништа на 13 април, 94 комерцијални бродови се пренасочени, а четири брода се онеспособени.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека го одложил планираниот воен напад врз Иран по барање од земјите од Персискиот Залив, велејќи дека „се во тек сериозни преговори“.
Трамп изјави дека лидерите на Катар, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати го замолиле за одложување.
Во исто време, според иранските државни медиуми, началникот на пакистанската армија, Асим Мунир, е во Техеран, каде што разговара со високи ирански функционери во обид да посредува меѓу Иран и САД.
Иранското Министерство за надворешни работи соопшти дека ги разгледува најновите предлози на САД за прекин на конфликтот.
Трамп рече дека е подготвен да му даде на Техеран уште неколку дена за да постигне договор, но исто така предупреди дека американските напади би можеле брзо да продолжат доколку преговорите не успеат.
„Ако не ги добиеме одговорите што ги сакаме, сè ќе се случи многу брзо. Ние сме подготвени“, рече американскиот претседател.
