Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, го повика Иран да гарантира слободен и непречен премин на бродовите низ Ормутскиот теснец по завршувањето на војната.
Калас се сретна во Њујорк со иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, на маргините на Генералното собрание на ОН, каде што разговараа за дипломатски начини за прекин на конфликтот меѓу САД и Иран и целосно обновување на пловидбата во Хормуз.
По состанокот, Калас изјави дека бродовите не треба да плаќаат патарини за да минуваат низ теснецот по завршувањето на конфликтот. Таа нагласи дека пред војната немало такви такси и дека пловидбата треба да биде „слободна и непречена“, не само во Хормуз, туку и во теснецот Баб ал-Мандаб, во јужниот дел на Црвеното Море.
Калас, исто така, рече дека со Арагчи разговарала за внатрешната ситуација во Иран, изразувајќи загриженост за значителното зголемување на егзекуциите и смртните казни, пренесува Телеграф.
Средбата се одржа во време кога американските и иранските преговарачи водеа индиректни разговори во Њујорк. Американската страна ја предводеа Стив Виткоф и Џаред Кушнер, додека иранската делегација ја предводеше Арагчи. Виткоф рече дека страните успешно завршиле една рунда разговори и дека наскоро се очекува уште една.
Во својот говор пред Генералното собрание, американскиот претседател Доналд Трамп рече дека се соочува со „голема одлука“ во врска со можноста за постигнување договор со Иран, додека разликите меѓу двете страни остануваат големи.
I met with Iranian Foreign Minister Araghchi on the sidelines of the UN General Assembly. We addressed diplomatic prospects for ending the US-Iran war and fully re-opening the Strait of Hormuz. There were no tolls or fees for passage before the war, and there should be none after the war. Navigation must be free and unimpeded, both in the Strait of Hormuz and the Bab al-Mandab Strait. I also raised domestic repression inside Iran, including the sharp rise in executions and death sentences.
— Kaja Kallas (@kajakallas) September 22, 2026
Но, барањето на Калас за безцарински премин се судира со мерката одобрена од иранскиот парламент, која предвидува казни за бродовите што минуваат низ Ормуз без овластување.
Во меѓувреме, силите на Хутите, поддржани од Иран, ги интензивираа нападите врз Саудиска Арабија, отворајќи уште еден фронт во војната што започна во февруари.
Европската служба за надворешни работи вели дека Калас отишол во Њујорк со јасна и заедничка порака на ЕУ: почитување на меѓународното право и Повелбата на ОН, почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет и казнување на кршењата на меѓународното право.
Калас, претседателот на Европскиот совет Антонио Коста и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен ја претставуваа ЕУ на состаноци на високо ниво во рамките на Генералното собрание, вклучително и дискусии со Африканската унија и генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш.
Овогодинешната сесија на ОН се одржува под темата „Обнова на довербата, управување со трансформацијата: Обединети нации кои испорачуваат за сите“. Се очекува околу 130 шефови на држави и влади да зборуваат на општата дебата, а постапката ќе продолжи до 28 септември.
