Истражувањата покажаа дека шолја кафе предизвикува стеснување на жолчното кесе, дури и кога е без кофеин. Кај здрави луѓе, ова генерално не е проблем, а големите студии го поврзуваат кафето со уште помал ризик од жолчни камења.
Потребна е претпазливост кај луѓе кои веќе имаат жолчни камења.
Жолчното кесе ја складира жолчката произведена од црниот дроб и ја ослободува во цревата кога е потребна за варење на мастите. Сигналот за ова го дава хормонот холецистокинин, а кафето го стимулира неговото лачење.
Ова го измериле истражувачите во студија објавена во 1990 година во Американскиот журнал за клиничка исхрана. На шест здрави лица кои редовно пиеле кафе им биле дадени по 165 милилитри обично кафе, кафе без кофеин или физиолошки раствор.
По обичното кафе, жолчното кесе се стегнало во просек за 33 проценти, по кафето без кофеин за 29 проценти, а по солен раствор само за 10 проценти. Авторите заклучиле дека двата вида кафе ги зголемуваат нивоата на холецистокинин и предизвикуваат контракција на жолчното кесе. Затоа, само кофеинот не е одговорен за овој ефект.
Внимание за луѓе со жолчни камења
Во прегледен труд за кафето и варењето на храната, објавен во 1999 година, се наведува дека стеснувањето на жолчното кесе може да објасни зошто луѓето со жолчни камења и други заболувања често го избегнуваат кафето.
Кафето не е единствениот или најсилниот предизвикувач. Во една студија во која се споредуваат десет состојки од храната кај здрави испитаници, мастите предизвикале најголемо празнење на жолчното кесе.
Според резултатите презентирани на Меѓународната конференција за магнетна резонанца ISMRM, масната емулзија и полуобезмастеното млеко предизвикале посилни контракции на жолчното кесе од кафето и чајот.
Лицата на кои им е дијагностициран камен во жолчката, како и оние кои чувствуваат болка во горниот дел од стомакот по кафето, треба да се консултираат со лекар.
Кај здрави луѓе, кафето може да има и заштитен ефект.
Големите студии не го поврзуваат кафето со зголемен ризик од жолчни камења, туку со помал ризик.
Американска студија објавена во 1999 година во списанието JAMA ги следела мажите вработени во здравствениот сектор од 1986 година. Заклучила дека нивното кафе можеби помогнало во спречувањето на жолчни камења што предизвикуваат симптоми, додека кафето без кофеин не било поврзано со намален ризик.
Данските истражувачи од Копенхаген анализирале податоци од 104.493 луѓе. Оние кои пиеле повеќе од шест шолји кафе дневно имале 23 проценти помал ризик од развој на проблематични жолчни камења во споредба со луѓето кои не пиеле кафе. Секоја дополнителна шолја дневно била поврзана со три проценти помал ризик.
Генетската анализа на 114.220 лица даде дополнителна поддршка за заклучокот дека оваа поврзаност може да биде причинска. Студијата е објавена во Journal of Internal Medicine.
Слични резултати покажа и генетска студија од 2022 година, објавена во списанието „Клиничка гастроентерологија и хепатологија“, која анализираше податоци од Велика Британија и Финска.
Истражувачите ги издвоија дебелината, дијабетесот тип 2 и пушењето како главни фактори на ризик за формирање на жолчни камења, додека консумирањето кафе беше поврзано со помал ризик.
Според овие студии, кафето не е поврзано со зголемен ризик од формирање на жолчни камења, но кај луѓето кои веќе ги имаат, може да предизвика проблеми.
