Туризмот во Португалија е во подем со години, но во 2025 година бројот на посетители стагнираше за прв пат.
Додека се градат нови хотели и аеродром во вредност од милијарди евра, експертите повикуваат на пресврт во стратегијата за туризам.
„Не гледам масовни луѓе да минуваат низ градот како во претходните години“, вели сопственичката на хотел Софија Маја од северниот португалски град Порто.
„Ми се чини дека дури ни рестораните не се толку полни како што беа порано. Сепак, не можам да се пожалам на пополнетоста на сместувачките капацитети.“
Како што летото се ближи кон крајот, туристичкиот сектор во Португалија прави преглед со мешани чувства: бројот на посетители стагнира, а туристите повеќе не трошат толку дарежливо како порано.
До 2025 година, Португалија може да се пофали со силен раст на бројот на посетители. Според податоците на државниот статистички институт INE, во текот на 2024 година е забележан импресивен раст од 9,3 проценти, што претставува 2,5 милиони повеќе луѓе отколку претходната година.
Во текот на 2025 година, бројот на странски гости се зголемил за само 3,3 проценти, а се чини дека овој тренд ќе продолжи.
„Во првата половина од годината регистриравме 3,1 процент повеќе посетители“, објаснува Андре Гомес, претседател на здружението кое ги претставува интересите на туристичкиот регион Алгарве на југот од земјата.
„Бројот на ноќевања се зголеми за два проценти, а приходите за 7,7 проценти.“
Според него, сè укажува на резултати слични на минатата година.
Околу 30 милиони посетители годишно
Бројот на странци што ја посетуваат Португалија се стабилизира на околу 30 милиони годишно, што е три пати повеќе од вкупното население на земјата.
Со удел од околу 11 проценти, Германците се, веднаш по Британците, втората најважна група туристи.
Според податоците на статистичкиот завод, минатата година посетителите потрошиле дури 29,4 милијарди евра, што претставува 11,8 проценти од бруто-домашниот производ (БДП) на Португалија.
И покрај ова, се појавуваат првите знаци на загриженост.
„Очигледно, ги достигнавме границите на растот на туризмот“, вели професорот по економија Жоао Дуке.
„И не гледам план за иднината што го зема предвид тој факт.“
Всушност, политичарите сè уште се чини дека сметаат на неограничен раст. Новиот планиран аеродром во Лисабон треба да овозможи пристигнување на најмалку 56 милиони патници годишно во средината на триесеттите години, додека изградбата на речиси 200 нови хотели со околу 11.000 соби е одобрена во Лисабон и Порто.
Сепак, не сите планирани проекти ќе бидат реализирани, според економистот Жоао Дуке. Сепак, со сегашните трендови на раст на бројот на туристи, може да има значителен вишок на сместувачки капацитети.
Цените продолжуваат да растат.
Сето ова се случува и покрај веќе многу високите цени.
„Чадор и лежалка на плажа во Алгарве можат да чинат 200 евра на ден или повеќе“, вели професорот Дјук.
„Кога станува збор за одење во ресторан, сметката од 100 евра по лице исто така многу брзо се собира.“
Затоа, многу туристи се снабдуваат во супермаркетите и јадат во својот сместувачки капацитет. Сè повеќе маси во рестораните остануваат празни.
„Странските гости го нарачуваат најевтиното јадење од менито, а честопати дури и делат јадење“, се жали Селесте Ботељо, сопственичка на ресторан во Назаре, познат меѓу сурферите по своите огромни бранови.
Најголемите гужви се на шеталиштето покрај морето пред ресторанот, но не и во самите барови.
Деновите кога Португалија беше релативно евтина дестинација за одмор едноставно се минато, нагласува економистот Жоао Дуке.
Португалците се задоволни од помалиот број туристи
За разлика од туристичката индустрија, многу Португалци се чини дека го поздравуваат падот на туристите.
„Сè уште има слободни места во рестораните“, вели Жоао Мартело од Лисабон .
Персоналот сега е попријателски настроен кон локалното население, и како што додава тој:
„Живеам во близина на последната станица на познатата трамвајска линија 28. Конечно има стотици туристи кои повеќе не чекаат во ред и зафаќаат места за локалните жители.“
Туристичкиот сектор го менува својот пристап
Потребна е промена на начинот на размислување, според професорот по економија Жоао Дуке.
Наместо евтин масовен туризам, Португалија треба да се сврти кон поскап и ексклузивен пазарен сегмент.
„Хотелите со пет ѕвездички низ целата земја се многу добро резервирани. Сè уште има простор за раст таму.“
Секако, не станува збор за зголемување на бројот на туристи за неколку милиони годишно, туку за зголемување на потрошувачката по гостин.
„На ваквите гости треба да им се понудат посебни погодности, од врвна гастрономија до тематски авантури.“
Токму на ова сака да продолжи да работи туристичкиот сектор во Алгарве, вели Андре Гомес од Туристичкиот одбор на Алгарве.
„Сакаме да им понудиме на нашите посетители поквалитетна содржина. Без разлика дали станува збор за гастрономија, голф, крајбрежни патеки за пешачење или патувања со брод.“
Бидејќи времињата кога бројот на туристи растеше за неколку милиони годишно, според еден експерт за туризам, се неповратно завршени.
Поради ова, ниту Гомес ниту сопственичката на хотелот Софија Маја од Порто не се разочарани.
Таа вели:
„Доколку растот продолжи со толку силно темпо, ќе постои опасност одредени делови од земјата да бидат преплавени од туристи.“
И тоа, заклучува тој, на долг рок би направило повеќе штета отколку корист за португалската туристичка индустрија.
