Неврологот д-р Ирин Качан предупредува дека интензивниот гнев и долготрајниот стрес можат да го зголемат ризикот од мозочен удар.
Силниот гнев, ненадејниот емоционален шок и продолжената напнатост не се само непријатни искуства, туку можат да влијаат и на здравјето на срцето и крвните садови.
Неврологот д-р Ирин Качан објаснува како стресот влијае на телото, зошто може да го зголеми ризикот од мозочен удар и кои навики можат да помогнат во заштитата на здравјето.
Стресот е природна реакција на телото на предизвици и потенцијални опасности. Во одредени ситуации, тој може да ни помогне да реагираме побрзо и полесно да се справиме со проблемите.
Меѓутоа, кога напнатоста станува секојдневна, а телото речиси постојано останува во состојба на будност, последиците можат да се одразат на физичкото здравје.
Стресот не е само проблем со расположението
Раздразливоста, нервозата и слабата концентрација се само некои од последиците од стресот што често ги забележуваме. Сепак, неговото влијание може да биде многу пошироко.
Според неврологот д-р Ирин Качан , има сè повеќе докази што укажуваат на поврзаност помеѓу психолошкиот стрес и ризикот од мозочен удар.
Особено е важно да се разбере разликата помеѓу ненадеен, интензивен стрес и долготрајна изложеност на стресни околности.
И двете форми можат да влијаат на организмот, но нивните ефекти не се манифестираат на ист начин.
Може ли ненадејниот гнев да го зголеми ризикот од мозочен удар?
Жестока расправија, силен страв, емоционален шок или ситуација во која одеднаш се соочуваме со голема опасност може да предизвикаат жестока реакција на телото.
Срцето почнува да чука побрзо, дишењето се забрзува, а крвниот притисок може нагло да се зголеми.
Истражувањата покажуваат дека интензивниот гнев и силниот емоционален стрес може привремено да бидат поврзани со зголемен ризик од мозочен удар.
Зошто се случува ова?
Кога сме изложени на акутен стрес, телото активира механизми кои нè подготвуваат за брза реакција. Во овој процес, се ослободуваат стрес хормони, се забрзува срцевиот ритам и крвниот притисок може нагло да се зголеми.
Ваквите промени претставуваат дополнително оптоварување на крвните садови. Кај луѓето кои веќе имаат висок крвен притисок, срцеви заболувања или други фактори на ризик, ненадејната физиолошка реакција може да биде особено значајна.
Сепак, ова не значи дека секоја расправија, епизода на лутина или стресна ситуација ќе доведе до мозочен удар. Ризикот зависи од голем број околности, вклучувајќи ја општата здравствена состојба и постојните фактори на ризик.
Хроничниот стрес тивко го оптоварува телото
Додека акутниот стрес предизвикува ненадејна реакција, хроничниот стрес делува поинаку. Кога сме изложени на притисок со недели или месеци, последиците можат постепено да се акумулираат.
Проблемот не е само во самиот стрес, туку и во промените што тој може да ги предизвика во телото и во секојдневното однесување.
Меѓу најважните фактори се:
1. Висок крвен притисок и проблеми со срцето
Долготрајната напнатост може да придонесе за одржување на покачен крвен притисок и забрзан срцев ритам.
Стресот може да биде поврзан и со нарушувања на срцевиот ритам, а одредени срцеви заболувања го зголемуваат ризикот од мозочен удар.
2. Хронично воспаление
Долгорочниот стрес може да влијае на процесите поврзани со воспаление во телото.
Нарушувањата во овие процеси можат да придонесат за развој на разни здравствени проблеми, вклучително и заболувања на крвните садови.
3. Недоволно спиење
Луѓето под постојан притисок честопати имаат тешкотии да заспијат, се будат во текот на ноќта или се чувствуваат исцрпено наутро.
Долгорочниот недостаток на сон е поврзан со поголем ризик од дебелина, дијабетес тип 2, висок крвен притисок и срцеви заболувања.
4. Нездрави навики во начинот на живот
Кога сме преоптоварени, лесно посегнуваме по цигари, алкохол, слатки и брза храна. Во исто време, често ја занемаруваме физичката активност и редовниот одмор.
Ваквите навики можат дополнително да го зголемат ризикот од срцеви и васкуларни заболувања.
Стресот може да го отежни и контролирањето на постоечките хронични состојби, поради што е важно да не се игнорира неговото влијание врз секојдневниот живот.
Како стресот може да влијае на крвните садови?
Долгорочниот висок крвен притисок и други фактори на ризик можат да придонесат за развој на атеросклероза, процес во кој масните наслаги се натрупуваат на ѕидовите на артериите и го стеснуваат нивниот внатрешен простор.
Кога крвните садови се оштетени или стеснети, можноста за сериозни компликации се зголемува. Ако згрутчувањето на крвта блокира крвен сад што го снабдува мозокот, може да се случи исхемичен мозочен удар, пишува clevelandclinic.org .
Затоа е важно стресот да не се разгледува изолирано, туку како еден од факторите што, во комбинација со други фактори, можат да влијаат на здравјето.
Што можеме да направиме за да го намалиме стресот?
Иако не е можно да се избегнат сите непријатни ситуации, постојат начини за полесно справување со напнатоста, а воедно и намалување на некои од факторите на ризик за мозочен удар.
✔️Вежбајте длабоко дишење. Кога ќе почувствувате дека ве преплавува лутина или нервоза, направете пауза и земете неколку бавни вдишувања и издишувања. Вежбите за дишење и медитацијата можат да помогнат во смирувањето на телото.
✔️Внесете движење во секојдневниот живот. Одењето, возењето велосипед, пливањето или лесните вежби можат да го подобрат расположението, да ја намалат напнатоста и да придонесат за здравјето на срцето. Не е потребно интензивно да тренирате, важна е редовноста.
✔️Обрнете внимание на исхраната. Дајте предност на овошје, зеленчук, интегрални житарки и квалитетни извори на протеини. Ограничете го прекумерниот внес на сол, индустриски преработена храна и алкохол.
✔️Грижете се за вашиот сон. Обидете се да си легнувате и да станувате приближно во исто време. Помирните вечерни рутини и помалата употреба на електронски уреди пред спиење можат да го олеснат одморот.
✔️Разговарајте за проблемите. Поддршката од семејството, пријателите или професионалец за ментално здравје може да ви помогне да ги надминете стресните времиња и да пронајдете начини да се справите со притисокот.
✔️Контролирајте го крвниот притисок и другите фактори на ризик. Редовните прегледи и соодветниот третман на висок крвен притисок, дијабетес и нарушувања на липидите во крвта се важни чекори во превенцијата од мозочен удар.
Кога не треба да чекате симптомите да поминат?
Без разлика дали му претходел стресен настан, ненадејна слабост или вкочанетост на едната страна од телото, спуштен агол на устата, нејасен говор, ненадејни визуелни нарушувања или ненадејна нестабилност може да бидат знаци на мозочен удар.
Во таква ситуација, веднаш повикајте брза помош. Не чекајте симптомите да исчезнат сами од себе.
