Прекумерната консумација на некои вообичаени прехранбени производи може да доведе до оштетување на црниот дроб со текот на времето. Зашеќерените пијалоци, пржената храна, преработеното месо, рафинираните житарки и алкохолот можат да придонесат за акумулација на масти во црниот дроб, што претставува сериозен ризик по здравјето. Намалувањето на внесот на овие прехранбени производи е клучен чекор за зачувување на здравјето на овој витален орган, пишува Eating Well.
Нутриционистот Енди Де Сантис објаснува дека акумулацијата на масти во клетките на црниот дроб може да стане опасна. Иако генетиката игра улога кај некои луѓе, тој истакнува дека инсулинската резистенција и нерамнотежата во цревниот микробиом се клучни двигатели на болеста. Без разлика дали сакате да го заштитите здравиот црн дроб или да поттикнете регресија на болеста во рана фаза, првиот чекор е да ја ограничите храната што го оптоварува најмногу.
Засладени пијалоци
Иако вашиот црн дроб може да се справи со повремени газирани пијалоци, редовната консумација на газирани пијалоци, енергетски пијалоци и засладено кафе може да го земе својот данок. Сите додадени шеќери вршат оптоварување на вашиот црн дроб, но пијалоците засладени со фруктоза можат да бидат особено проблематични.
„Засладените пијалоци со висока содржина на фруктоза можат да го поттикнат складирањето на масти во црниот дроб, што може да доведе до воспаление и инсулинска резистенција“, вели регистрираниот диететичар Витни Стјуарт.
Една мала студија покажа дека пијалоците засладени со фруктоза или сахароза, која е составена од гликоза и фруктоза, го зголемуваат производството на масни киселини во црниот дроб. Интересно е што чистата гликоза немала таков ефект, дури ни кај здрави мажи. Повеќето газирани пијалоци, освен диеталните варијанти со алтернативни засладувачи, содржат мешавина од фруктоза и гликоза.
Пржена храна
Редовното консумирање брза храна е поврзано со послаб квалитет на исхраната, но може директно да влијае и на црниот дроб, особено ако оброкот вклучува помфрит. Пржената храна често е богата со калории и заситени масти, што придонесува за акумулација на масти во црниот дроб, а пржената храна богата со скроб може да има уште поголемо негативно влијание.
Пржењето на скробна храна, како што е помфритот, на високи температури може да создаде штетни соединенија како акриламид. Иако клиничките докази сè уште не се убедливи, лабораториските и студиите врз животни сугерираат дека редовното изложување на овие соединенија го зголемува воспалението и оксидативниот стрес.
Анализата на исхраната на повеќе од 200.000 возрасни лица покажа дека честото јадење помфрит е поврзано со 15 проценти поголем ризик од замастен црн дроб. Наместо пржење во длабоко масло, се препорачува печење во рерна или пржење на воздух.
Преработено месо
Намалувањето на внесот на црвено и преработено месо може многу да помогне во заштитата на црниот дроб.
„Ултра преработеното месо како колбаси, хот-догови и деликатесни меса може да биде штетно за здравјето на црниот дроб“, вели нутриционистката Лорен Манакер.
Студија спроведена на речиси 1.000 возрасни лица покажа дека оние кои јаделе најмногу црвено или преработено месо имале околу три пати поголема веројатност да развијат масно заболување на црниот дроб од оние кои јаделе најмалку.
Научниците се сомневаат дека комбинацијата од нитрити, нитрати и хем железо во овие намирници може да го зголеми оксидативниот стрес и инсулинската резистенција. Високите нивоа на заситени масти и натриум исто така играат улога. Ако често јадете црвено и преработено месо, обидете се да замените барем неколку порции неделно со посно живина, риба или мешунки.
Рафинирани зрна
Поголемиот внес на интегрални житарки е поврзан со помал ризик од рак и заболувања на црниот дроб, но не сите јаглехидрати се создадени еднакви. Рафинираните житарки, кои се наоѓаат во печива, колачиња, бел леб, тестенини и ориз, имаат отстранети влакна и често имаат додадени шеќери. Прекумерниот внес на овие јаглехидрати го поттикнува акумулирањето на масти во црниот дроб, што може да се види по само една недела.
Алкохол
Горенаведените намирници го зголемуваат ризикот од метаболички предизвикан замастен црн дроб, но алкохолот го оштетува органот на два начина. Може да предизвика оштетување и сам по себе, дури и без други фактори на ризик. Болеста на црниот дроб поврзана со алкохолот е водечка причина за рак на црниот дроб, хепатитис, цироза и откажување на црниот дроб. За време на метаболизмот, алкохолот се разградува во телото во токсични соединенија кои директно го уништуваат ткивото на црниот дроб. Со хронична консумација, ова оштетување станува неповратно со текот на времето.
Иако една или две чаши може да изгледаат безопасни, секоја количина алкохол го оптоварува црниот дроб. Истражувањата покажуваат дека консумирањето околу две до три и пол стандардни пијалоци дневно во текот на пет години може да доведе до алкохолно заболување на црниот дроб. Ризикот се зголемува со количината и времетраењето на консумирањето.
