Џон Д. „Џеј“ Рокфелер IV, потомок на едно од најпознатите и најбогатите американски семејства, почина на 89-годишна возраст во својот дом во Вашингтон, објави „Вашингтон пост“.
Рокфелер почина во четврток навечер во својот дом во Вашингтон, потврди Мери Стјуарт, потпретседателка за односи со јавноста на јавниот медиумски сервис WETA, каде што сопругата на Рокфелер, Шерон, е претседателка и извршен директор.
Иако потекнувал од едно од најбогатите семејства во Америка, тој поминал половина век во јавна служба во една од најсиромашните федерални држави, пишува „Асошиејтед Прес“. Тој дошол во Западна Вирџинија во 1964 година како теренски работник во програма против сиромаштија; дванаесет години подоцна бил избран за гувернер и поминал два мандата на таа позиција, а потоа ја претставувал оваа држава во Сенатот на САД 30 години.
„Не можев да замислам кариера што би ми донела поголемо лично исполнување“, рече Рокфелер по неговото пензионирање во 2015 година.
Биографија на Џеј Рокфелер
Роден е во Њујорк како Џон Д. Рокфелер IV. Неговиот прадедо, основачот на нафтената компанија „Стандард оил“ Џон Д. Рокфелер, починал само еден месец пред неговото раѓање. Таткото, Џон Д. Рокфелер III, бил истакнат филантроп. Чичковците Винтроп (во Арканзас) и Нелсон (во Њујорк) биле гувернери од редовите на Републиканската партија, додека третиот чичко, Дејвид Рокфелер, бил раководител на банката Чејс Менхетен.
Сепак, Џеј Рокфелер тргна по сосема поинаков пат.
Пресвртницата се случи по неговиот единствен изборен пораз, кога ја загуби трката за гувернер во 1972 година од републиканецот Арч А. Мур Џуниор – чија ќерка, исто така републиканка, Шели Мур Капито, го наследи сенатското место на Рокфелер во 2014 година откако тој се пензионираше.
По тој пораз, тој одлучи да остане во Западна Вирџинија, што подоцна го нарече најважната одлука во неговата кариера. Во 1973 година, тој стана првиот претседател на колеџот Веслијан во Западна Вирџинија без теолошка диплома. Популарноста што ја стекна таму – заедно со неговата промена на мислењето и прифаќањето на површинското рударство на јаглен – му донесе убедлива победа над републиканецот Сесил Андервуд на гувернерските избори во 1976 година.
Како гувернер, Рокфелер се фокусираше на изградба на инфраструктура – патишта, мостови и канализација. Тие прашања, како што самиот рече, „воопшто не се гламурозни, признавам, но на Западна Вирџинија очајно ѝ се потребни“.
Откако се одмазди и го победи Арч Мур во 1980 година, Рокфелер освои место во Сенатот на САД во 1984 година, наследувајќи го долгогодишниот демократ Џенингс Рандолф. Оваа победа дојде и покрај убедливата победа на републиканскиот претседател Роналд Реган на претседателските избори на национално ниво истата година.
Тој неуморно се бореше за правата на потрошувачите
Рокфелер и неговата сопруга Шерон, ќерка на поранешниот републикански сенатор Чарлс Перси од Илиноис, брзо се преселија во високите кругови на Вашингтон, купувајќи имот вреден повеќе милиони долари за своето семејство. Тој никогаш не се двоумел да го користи своето наследство од 150 милиони долари за финансирање кампањи; потрошил милиони од свој џеб и убедливо победил во секој од своите пет мандати.
Неговото баснословно богатство отсекогаш било јавна тема и неизбежна сенка што ги следела неговите политички дуели. Тој вложил најмалку 21 милион долари во сопствените кампањи, вклучувајќи девет милиони за тесната победа на изборите за Сенат во 1984 година против политичкиот дебитант и колега мултимилионер републиканецот Џон Рејес. За време на гувернерската трка во 1980 година против Арч Мур Џуниор, дури и на автомобилите се појавиле налепници на кои пишувало: „Арч, натерај го да смета до последен цент!“
25 години како помлад сенатор на оваа држава, Рокфелер го изгради своето влијание под огромната сенка на сенаторот Роберт К. Берд. Берд почина во 2010 година како сенатор со најдолг стаж во историјата на САД, запаметен по пренасочувањето милијарди федерални долари за закрепнување на неговата осиромашена држава во текот на децениите.
Влијанието на Рокфелер беше многу подискретно. Како претседател на Сенатскиот комитет за трговија, наука и транспорт, тој неуморно се бореше за правата на потрошувачите, подобрувањето на оптичката интернет мрежа и предложи закон со кој ќе им се забрани на компаниите да ги следат активностите на корисниците на Интернет. Во 1997 година, тој е автор на закон со кој се воспостави Програмата за здравствено осигурување на децата (CHIP), наменета за семејства со ниски приходи чии приходи се превисоки за да се квалификуваат за Медикејд.
Студиите во Токио ги поставија темелите за неговите напори да привлече јапонски инвеститори во Западна Вирџинија. Тој го познаваше основачкото семејство на Тојота уште од 1960-тите и одигра клучна улога кога јапонскиот автомобилски гигант ги избра полињата со пченка во Бафало, Западна Вирџинија, во 1996 година, за изградба на фабрика за производство на делови за мотори. Во оваа фабрика беа инвестирани две милијарди долари, а денес таа вработува околу 2.200 работници.
