Зголемените нивоа на кортизол – хормонот на стрес – не се поврзани само со чувство на напнатост. Неговото зголемување може да биде под влијание на исхраната, вежбањето, воспалителните процеси и секојдневните навики.
„Во основа, секој стресор ги стимулира надбубрежните жлезди да лачат кортизол, без оглед на тоа дали е психолошки по природа, како што се стресот и непријатните емоции, или физички, како што е болеста“, објаснува лекарот д-р Џоел Еванс за „Здравје“.
Прескокнување на појадокот
Долгите периоди без храна можат да бидат стресни за телото и да предизвикаат лачење на кортизол, поради што се препорачуваат редовни, избалансирани оброци.
,,Надбубрежните жлезди имаат корист од рутината, па затоа редовните оброци, како и конзистентните времиња за спиење и будење, се исклучително важни“, објаснува нутриционистката Мелиса Гроувс Азаро.
Строга диета
Премногу рестриктивните диети и ограничувањето на калориите, исто така, можат да го зголемат нивото на кортизол, особено за време на долги периоди на постење.
„Рестриктивните диети, дури и кога се мотивирани од добри намери, можат да го зголемат кортизолот повеќе од повремениот „несовршен“ оброк“, вели нутриционистката Дина Аронсон, која препорачува пофлексибилен пристап кон исхраната и соодветен внес на енергија.
Претерување со вежбање
Иако вежбањето е корисно, премногу напорните тренинзи без соодветна енергија и време за закрепнување можат привремено да го зголемат кортизолот.
„Луѓето често избегнуваат интензивни тренинзи затоа што се плашат од скок на кортизол, но тој страв е преувеличен“, забележува Аронсон, додавајќи дека скокот по интензивен тренинг е краткорочен одговор што му помага на телото да обезбеди енергија и да се опорави.
Хронично воспаление
Хроничното воспаление може да се поврзе со покачени нивоа на кортизол, а потенцијалните предизвикувачи вклучуваат емоционален стрес и висок внес на шеќер.
,,Емоционалниот стрес директно ги стимулира надбубрежните жлезди да произведуваат кортизол, а може да предизвика и воспаление. Ова потоа дополнително ги стимулира жлездите да го лачат овој хормон“, објаснува Еванс.
Анксиозност
Анксиозноста и одговорот на телото на стрес се поврзани со нивоата на кортизол, и ако грижата, негативните мисли и стравот почнат да се мешаат во секојдневниот живот, важно е да побарате помош.
„Индивидуализираните терапии можат да вклучуваат различни техники на ум-тело“, вели Еванс, додавајќи дека тие можат да се фокусираат и на исхраната и специфични хранливи материи и фитохемикалии.
Постојано доцнење
Утринските брзања и честите одложувања создаваат дополнителен стрес и можат да го држат вашето тело напнато. Затоа, Гроувс Азаро препорачува однапред да ги подготвите некои од вашите задачи: „Спакувајте го ручекот додека готвите вечера. Подгответе ја вашата спортска облека и опрема пред спиење. Наполнете се со гориво на пат кон дома од работа.“ Таа додава дека на таквите мали подготовки треба да се гледа „како на услуга што си ја правите себеси во иднина“.
