Европа би можела да влезе во сезоната на греење со најниски залихи на гас во последните 13 години, што предизвика страв кај трговците со енергија од нагло зголемување на цените во текот на зимата.
„Пониските нивоа на залихи природно го зголемуваат ризикот од поголема нестабилност на цените во текот на зимата“, предупреди аналитичарот за гас Грег Молнар.
Проблемот би бил дополнително влошен од продолжени студени бранови или периоди со слаб ветер, кога се зголемува потрошувачката на гас за греење и производство на електрична енергија.
„Паниката почнува да се шири“
Европскиот пазар на гас остана релативно мирен во текот на летото, бидејќи трговците очекуваа повторно отворање на Ормутскиот теснец, што би овозможило зголемен прилив на течен природен гас пред зимата.
Сепак, надежите за брзо решение бледнеат.
„Пазарот беше изненадувачки опуштен. Имаше надеж за повторно отворање што ќе овозможи складирањето да се пополни пред зимата. Нивоата на складирање обично достигнуваат врв во октомври, а сега сме речиси во септември, па ситуацијата станува многу непријатна“, рече Бјарне Шилдроп, главен аналитичар за стоки во банкарската групација SEB.
„Паниката почнува да се шири“, додаде тој.
Проблемите со складирањето се влошија откако американско-израелската војна против Иран сериозно го наруши извозот на нафта и гас од регионот на Персискиот Залив.
Залихите се исцрпени поради студениот крај на минатата зима, додека летните топлотни бранови доведоа до зголемена употреба на електрани на гас.
Цените на бензинот се зголемија повеќе од двојно од почетокот на годината
Моментално не се очекува физички недостиг на гас во Европа оваа зима, но пазарите предвидуваат значително повисоки цени.
Во последните недели, референтната цена на гасот во Европа надмина 68 евра за мегават-час, што е највисоко ниво за повеќе од три години и повеќе од двојно повисока цена во споредба со почетокот на годината.
Во текот на постудените месеци, Европа ќе мора да се натпреварува со купувачи од Азија за снабдување со течен природен гас.
Аналитичарите на компанијата „Голдман Сакс“ проценуваат дека, доколку не се обнови редовниот извоз на гас од Блискиот Исток, цената во Европа би можела да се искачи над 100 евра за мегават-час, со цел тој регион да привлече доволни количини течен природен гас за зимска потрошувачка.
Германските складишта за гас се само полуполни
Особено ниски нивоа на залихи се регистрирани во Западна Европа.
Германија, која има најголем капацитет за складирање гас во Европа, има складишта исполнети со нешто над 50 проценти капацитет. Во Белгија, нивото на зафатеност е околу 49 проценти, додека во Холандија е околу 44 проценти.
Ситуацијата е многу подобра во Италија, каде што капацитетот за складирање е исполнет со повеќе од 81 процент, како и во Полска, каде што е исполнет со над 90 проценти.
Според податоците на организацијата „Гас Инфраструктура Европа“ од 23 август, хрватските складишта за гас биле полни со околу 68 проценти.
