Губењето на коскената маса е природен дел од стареењето, но некои секојдневни навики можат значително да го забрзаат процесот. Според официјалната здравствена статистика, само во Соединетите Американски Држави, околу 53,6 милиони луѓе над 50 години имаат остеопороза – болест што ги прави коските кршливи и склони кон фрактури – или намалена коскена маса, пишува Newsweek.
Остеопатката Карла Познер, специјалист за мускулно-скелетен систем, објасни пет вообичаени навики кои со текот на времето можат да ги оштетат коските.
Премногу кофеин
Многу луѓе не можат да го замислат својот ден без кафе, но претерувањето со него може да биде лошо за вашите коски. Студија на Универзитетот Флиндерс во Австралија, која следела речиси 10.000 постари жени во текот на десет години, покажа дека жените кои пиеле чај имале малку посилни коски на колковите. Од друга страна, повеќе од пет шолји кафе дневно било поврзано со помала густина на коските.
„Никој не мора да се откаже од утринското кафе“, вели Познер, која води клиника во лондонската болница „Портланд“ и своја приватна пракса.
„Кофеинот може да се меша во апсорпцијата на калциум и метаболизмот на коските, но умереноста е клучна. Ако пиете неколку кафиња дневно и имате други фактори на ризик, треба да ја земете предвид целата ситуација.“
Премалку движење и премногу седење
Студија од 2022 година за седечките навики кај возрасните во САД покажа дека луѓето седат во просек 9,5 часа на ден. Речиси половина од тоа време го поминуваат правејќи активности како гледање телевизија или користење компјутер, што покажува колку статичен станал модерниот живот.
„Една од најголемите грешки е што едноставно не се движиме доволно“, рече Познер.
„Коската е живо ткиво и станува посилна под оптоварување, поради што вежбите со телесна тежина и отпор се клучни.“
Таа објасни дека активностите како одење, качување по скали, танцување, јога и тренинг за сила помагаат во одржувањето на здрави коски.
„Како остеопат, јас го гледам целиот мускулно-скелетен систем, а не само коските. Силните мускули, добрата подвижност и рамнотежата обезбедуваат потпора за скелетот. Ова го намалува ризикот од паѓања и фрактури во постара возраст“, додаде таа.
Заблудата дека само калциумот е важен
Калциумот е неопходен за цврстината на коските. Ако телото не го внесува доволно преку исхраната, почнува да го црпи од коските, што со текот на времето ги ослабува и го зголемува ризикот од остеопороза. Сепак, Познер предупредува дека многу луѓе се фокусираат исклучиво на оваа хранлива материја.
„На нашите коски им е потребно многу повеќе од само калциум“, истакнува таа.
„Здравите коски и мускули бараат разновидна и балансирана исхрана богата со калциум, витамин Д и протеини.“ .
Познер додава дека не постои една чудотворна храна за коските, но ги охрабрува луѓето да се фокусираат на целокупното здравје преку балансирана исхрана, редовно вежбање, хидратација и излегување надвор.
Прекумерно внесување алкохол
Мета-анализа од 2022 година од страна на Универзитетот во Катанија, која вклучуваше податоци од речиси 300.000 луѓе, покажа дека три или повеќе алкохолни пијалоци дневно се поврзани со поголем ризик од фрактура на колкот.
„Премногу алкохол може да го наруши природниот процес на обновување на коските, особено клетките што градат ново коскено ткиво“, објасни Познер.
,,Алкохолот, исто така, влијае на метаболизмот на калциум и витамин Д. На долг рок, прекумерната консумација ги ослабува коските и го зголемува ризикот од фрактури.“
Чекање до старост за да се грижиш за своите коски
Иако често го поврзуваме здравјето на коските со постарата возраст, темелите се градат многу порано. Според Американската академија на ортопедски хирурзи, повеќето луѓе достигнуваат врвна коскена маса помеѓу 25 и 30 години. По 40-годишна возраст, коскената маса почнува постепено да опаѓа.
„Можеби најголемата заблуда е дека почнуваме да се грижиме за нашите коски дури во старост“, вели Познер.
Таа нагласува дека грижата за нашите коски е доживотна задача, особено за жените, кои доживуваат забрзано губење на коскената маса за време и по менопаузата.
