Пократките денови и помалку сончева светлина кај некои луѓе предизвикуваат нешто повеќе од есенска носталгија. Сезонското афективно растројство е вид депресија што се враќа секоја година во исто време, обично на крајот на есента, и трае четири до пет месеци.
Според Националниот институт за ментално здравје на САД (NIMH) , почестата форма е онаа што започнува кон крајот на есента или почетокот на зимата и се повлекува во пролет и лето. Постои и поретка, летна форма.
Неколку мрачни денови не се доволни за да се дијагностицира ова нарушување. Дијагнозата се поставува кога депресивните епизоди се јавуваат во текот на истата сезона најмалку две последователни години и се почести во тој период отколку во остатокот од годината.
Симптоми
Главните симптоми на британската здравствена служба на НХС се лошо расположение и губење на интерес за вообичаени активности, чувство на вина, безнадежност или безвредност, раздразливост и тешкотии при концентрирање, како и зголемен замор и спиење подолго од вообичаеното.
Зимската форма, според NIMH, се карактеризира со прекумерно спиење, прејадување, особено желба за јаглехидрати, што може да доведе до зголемување на телесната тежина и повлекување од други луѓе.
Доколку се појават мисли за самоповредување или самоубиство, треба веднаш да побарате медицинска помош.
Кој е изложен на поголем ризик?
Жените се засегнати почесто од мажите, а нарушувањето обично започнува во млада возраст. Почесто е кај луѓе кои живеат подалеку од екваторот, каде што зимските денови се пократки, и кај оние кои веќе имаат депресија или биполарно растројство II. Понекогаш се јавува во семејства.
Причините сè уште се истражуваат. Се смета дека помалку дневна светлина ги нарушува нивоата на серотонин, хемикалија во мозокот што влијае на расположението. Во зимската форма, телото може да произведува премногу мелатонин, хормон што предизвикува поспаност. Недостатокот на витамин Д може да го влоши проблемот.
Што помага?
Националната здравствена служба (NHS) советува секој ден да излегувате надвор и да добивате што е можно повеќе дневна светлина, редовно да вежбате и да останете во контакт со семејството и пријателите, без да се откажувате од вообичаените активности. Исто така, препорачува да си легнувате и да станувате во исто време, како и да избегнувате прекумерно консумирање алкохол и користење на мобилен телефон пред спиење.
Од терапиите, НИМХ ја наведува светлосната терапија како стандарден пристап за зимската форма. Лицето седи секое утро 30 до 45 минути пред ламба од 10.000 лукса, која не пропушта УВ зрачење, од есен до пролет. Луѓето со одредени очни заболувања или оние кои земаат лекови кои ја зголемуваат чувствителноста на светлина треба да го прават ова под надзор на лекар.
Когнитивно-бихејвиоралната терапија и антидепресивите исто така помагаат. Антидепресивите обично почнуваат да дејствуваат по четири до осум недели. Резултатите од студиите за витаминот Д се мешани: некои покажале корист, а некои не.
За оние кои претходно имале сезонска депресија, може да помогне да се започне со третман пред почетокот на сезоната, но за ова треба да се одлучи со лекар.
