Повеќето возрасни лица треба да консумираат не повеќе од 2.300 милиграми натриум дневно, што е еквивалентно на една мала лажичка сол. Сепак, многумина значително го надминуваат ова ограничување и со тоа го зголемуваат ризикот од развој на срцеви заболувања.
Натриумот е неопходен за функцијата на мускулите и нервите, но прекумерни количини често се додаваат во преработената храна и оброците во ресторани; затоа, подготовката на храна дома е сè уште најсигурен начин за контрола на внесувањето, според порталот „Здравје“ .
Иако термините сол и натриум често се користат наизменично, постои разлика меѓу нив. Натриумот е минерал кој природно се наоѓа во одредени видови храна и е составен дел од солта, а се додава и во повеќето преработени производи.
Неопходен е за неколку клучни телесни функции – овозможува правилна мускулна и нервна функција, го регулира деликатниот баланс на течности, помага во одржувањето на соодветен волумен на крвта и придонесува за нормален крвен притисок.
Ризици од прекумерен внес
Една лажичка сол содржи околу 2.300 милиграми натриум, што е препорачаната дневна граница. За лицата со хипертензија, односно висок крвен притисок, таа граница е уште пониска и изнесува 1.500 милиграми дневно. Податоците покажуваат дека околу 90 проценти од населението над двегодишна возраст консумира повеќе натриум од препорачаната, при што просечниот дневен внес надминува 3.400 милиграми.
Главниот проблем со вишокот натриум е тоа што доведува до задржување на течности во телото. Ова предизвикува зголемување на крвниот притисок, зголемувајќи го ризикот од животозагрозувачки состојби, вклучувајќи хроничен висок крвен притисок, оштетување на бубрезите, срцеви заболувања, срцев удар и мозочен удар.
Дискусија за низок внес на натриум
Постојат тврдења дека исхраната со многу низок внес на натриум може да биде штетна, иако ова е сè уште предмет на научна дебата. Некои студии сугерираат дека луѓето кои консумираат помалку од 3.000 милиграми натриум дневно може да се соочат со поголем ризик од срцев удар, мозочен удар и срцева слабост во споредба со оние кои консумираат помеѓу 3.000 и 6.000 милиграми.
Сепак, Администрацијата за храна и лекови на САД (FDA) и Американската асоцијација за срце (AHA) ги одржуваат своите тековни упатства поради докажаните ризици поврзани со високиот внес на натриум.
Во одредени ситуации, на телото може да му треба повеќе натриум отколку што сугерираат општите препораки. Тоа се јавува поради прекумерно потење, долготрајно и интензивно вежбање или специфични нарушувања на функцијата на бубрезите, како што е Бартеров синдром; меѓутоа, во такви случаи е потребна консултација со лекар. Лекарот може да препорача и поголем внес врз основа на специфична медицинска состојба.
Поголема е веројатноста да спаѓате во групата луѓе кои треба да го намалат внесот на натриум, особено ако имате над 50 години или имате дијабетес, висок крвен притисок, проблеми со бубрезите или хронична бубрежна болест.
Главни извори на натриум во исхраната
Приближно 70 проценти од натриумот што го консумира просечниот возрасен доаѓа од преработена храна и готова храна. На пример, една чаша конзервирана супа може да содржи повеќе од 900 милиграми натриум, додека четвртина чаша готов дресинг за салата или замрзнат оброк со малку калории може да содржи речиси 700 милиграми.
Поголемиот дел од натриумот во исхраната доаѓа од леб и печива, сувомеснати производи, пица, живина, супи, сендвичи, сирење, тестенини, јадења со месо и закуски.
Како можете да јадете помалку сол?
Свежата, непреработена храна обично има многу ниска содржина на натриум. Една чаша свеж спанаќ содржи само 24 милиграми, додека чаша сечкан целер содржи 81 милиграм. Подготовката на храна дома е најдобриот начин за контрола на внесот на натриум. Можете дополнително да го намалите внесот со редовно читање на етикетите и споредување на различни брендови, бидејќи нивоата на натриум можат драматично да варираат.
Вашата исхрана треба да се базира на свежо овошје и зеленчук, а воедно да се ограничи внесувањето на преработена храна и јадења подготвени со готови сосови. Дополнително, кога јадете надвор, можете да прашате за опции со помала содржина на сол и да ги поддржите иницијативите за намалување на солта во кантините и автоматите за храна и пијалоци.
