Околу 1.000 пациенти со рак на белите дробови во Србија ќе добијат нова опција за лекување од 1 октомври што може да им го продолжи животот и да помогне болеста да се држи под контрола подолго време, објави денес Здружението за борба против рак на белите дробови „Пуним плучима“.
Имунотерапијата ќе биде достапна од тој датум за три нови групи пациенти, вклучувајќи пациенти со ограничен и екстензивен стадиум на ситноклеточен карцином на белите дробови, како и пациенти со стадиум III на неоперабилен карцином на белите дробови, се вели во соопштението.
Исто така, според најавите на надлежните, се очекува од пролетта следната година имунотерапијата да биде достапна за уште околу 600 пациенти со сквамозноклеточен карцином на белите дробови, кои во моментов се лекуваат само со хемотерапија.
Здружението потсетува дека ракот на белите дробови е водечка причина за смрт од малигни заболувања во Србија, со речиси 7.000 нови случаи и 5.000 смртни случаи годишно.
„Загрижувачки е што овој рак е водечка причина за смрт кај жените веќе две години, па затоа навремениот пристап до терапија е клучен. Сепак, кај нас, ракот на белите дробови се открива кај дури 70 проценти од пациентите само во метастатска фаза, кога опциите за лекување се значително ограничени. Причината за ова лежи во фактот што првите симптоми, како што се кашлица, замор или отежнато дишење, се неспецифични и често се припишуваат на безопасни состојби, особено кај пушачите, кои се навикнати на овие проблеми“, се истакнува во соопштението.
Како што наведуваат тие, новите современи терапии за третман на две форми на ситноклеточен рак на белите дробови ќе се применуваат на различни начини.
„Кај пациенти со карцином на белите дробови во ограничен стадиум на ситноклеточни клетки, кај кои нема прогресија на болеста по хемотерапија и зрачење, имунотерапијата се воведува како продолжение на третманот. Исто така, ако нема влошување на болеста по почетниот третман, можеме да го продолжиме третманот со имунотерапија и да се обидеме да го продолжиме периодот без прогресија“, вели доц. проф. д-р Михаило Стјепановиќ, директор на Клиниката за пулмологија на Универзитетскиот клинички центар на Србија.
Како што објаснува тој, во напредни фази, кога болеста веќе се проширила надвор од подрачјето каде што потекнува, имунотерапијата се користи веднаш на почетокот на третманот, заедно со хемотерапијата. Ова е многу агресивна форма на рак на белите дробови што може брзо да напредува, поради што е важно што е можно порано да се започне со ефикасен системски третман.
„Во напредни фази, веднаш воведуваме имунотерапија, заедно со хемотерапија, со цел да дејствуваме врз болеста што е можно порано. За пациентот, ова значи дополнителна опција за третман со цел болеста да се држи под контрола подолго време и да се продолжи животот со најдобар можен квалитет на живот. Ракот на белите дробови на мали клетки е една од најагресивните форми на рак на белите дробови, а опциите за третман на оваа болест се многу ограничени со децении“, рече тој.
Според него, по неколку децении без значителен терапевтски напредок во третманот на ситноклеточен рак на белите дробови, пациентите денес имаат на располагање нови опции кои ги менуваат очекувањата за третман.
„Кај пациенти со ограничен стадиум на болеста, речиси половина не покажуваат знаци на прогресија на болеста дури ни две години по завршувањето на почетниот третман, што претставува важен чекор кон долгорочна контрола на болеста и подобра прогноза. Современите терапии постепено го менуваат текот на болеста и го трансформираат она што некогаш беше исклучиво болест со многу лоша прогноза во состојба која, кај голем број пациенти, може да се држи под контрола значително подолг период“, вели доц. д-р Стјепановиќ.
Тоа укажува дека новата опција за третман е особено важна за пациенти со неоперабилен неситноклеточен карцином на белите дробови во стадиум III.
„Ова е локално напредна болест која не се проширила на далечни органи, но поради локацијата или обемот на туморот, не може да се лекува со хируршка интервенција. Основата на третманот е хемотерапијата и зрачењето, но дури и кога нема знаци на влошување на болеста по овој третман, ризикот од нејзино повторување или прогресија останува висок. Исто така е важно за пациентот третманот да не заврши по хемотерапијата и зрачењето“, нагласува доц. д-р Стјепановиќ.
Како што вели тој, доколку болеста не напредувала, сега постои можност за продолжување на третманот со имунотерапија, во периодот кога болеста е сè уште под контрола, а целта е тој период да трае што е можно подолго и да му се даде на пациентот поголема шанса за долгорочен преживување.
„Денес, речиси половина од пациентите (43 проценти) преживуваат пет години по дијагнозата, а една третина не напредува болеста, што беше незамисливо за оваа група пациенти само пред неколку години. Овие резултати покажуваат дека современите терапевтски опции можат да обезбедат не само подолга контрола на болеста, туку и реална шанса за долгорочен опстанок и зачувување на квалитетот на животот на пациентите“, нагласува д-р Стјепановиќ.
Според него, друга група пациенти кои страдаат од сквамозноклеточен рак на белите дробови во блиска иднина ќе можат да се лекуваат со модерна имунотерапија, што досега им беше одбиено.
„Современите европски и глобални протоколи ја препознаваат имунотерапијата во комбинација со хемотерапија како стандард на третман од прва линија за соодветни пациенти со метастатски неситноклеточен рак на белите дробови, без оглед на хистолошкиот подтип на туморот и нивото на експресија на PD-L1. Целта на овој пристап е да им се обезбеди на пациентите пристап до најефикасниот третман кога тој може да донесе најголема корист, на самиот почеток од терапевтскиот пат“, објаснува тој.
Таквиот стандард, додава тој, веќе им е достапен на пациентите во бројни земји во регионот, каде што одлуката за употреба на имунотерапија во прва линија не се базира само на хистологијата на туморот или нивото на експресија на PD-L1.
„Достапноста на имунотерапијата за сите пациенти кои ги исполнуваат условите во првата линија на третман претставува важен чекор кон порамноправен, модерен и ефикасен здравствен систем“, заклучува доц. проф. д-р Стјепановиќ.
Секој пациент со рак на белите дробови заслужува еднаква шанса за лекување и подолг живот. Хистолошкиот подтип на туморот или нивото на еден биомаркер не треба да биде пречка за пристап до терапија што е признаена како стандард на современото лекување, нагласува Здружението.
„Според експертите, современите светски упатства повеќе не препорачуваат употреба само на хемотерапија во третманот на рак на белите дробови. Во зависност од карактеристиките на болеста, на пациентите им се препорачува целна или имунотерапија, самостојно или во комбинација со хемотерапија. Сепак, пациентите не го избираат хистолошкиот подтип на нивниот тумор или нивото на експресија на PD-L1, и затоа не треба да имаат различни шанси за лекување“, нагласи Оља Ќоровиќ, претставник на Здружението на пациенти „Пуним плучима“.
Како што истакнува тој, секој пациент заслужува пристап до најефикасната терапија во моментот кога таа може да обезбеди најголема корист, односно што е можно порано во текот на третманот.
Според неа, одобрувањето на терапијата за ситноклеточен и неситноклеточен карцином на белите дробови во стадиум III, како и најавата дека пациентите со сквамозноклеточен карцином на белите дробови ќе бидат третирани и со имунотерапија, претставуваат најзначаен напредок во последните три години.
„Важен чекор напред е воведувањето на нова поткожна апликација на терапија, која им овозможува на пациентите да добијат третман за само неколку минути и да имаат значително пократок престој во болница. Ова е промена што не само што носи посовремен начин на примена на терапијата, туку им заштедува и драгоцено време на пациентите и им го олеснува справувањето со болеста на дневна основа. Овие големи достигнувања ќе овозможат најголем број пациенти да бидат лекувани во согласност со глобалните и европските протоколи. Прашањето за современ третман на помала група пациенти со ретки и чести генски мутации останува нерешено, но верувам дека државата ќе најде решение за нив во наредниот период“, заклучи Ќоровиќ.
