Руски шпионски сателити кружеле над саудискиот нафтовод и воздухопловна база со денови пред да бидат соборени од милициите поддржани од Иран во септември, според анализа на приватна разузнавачка фирма и потврдена од официјални лица.
Приватната фирма за геопросторно разузнавање „Аурорах Геосигнал Интелиџенс“ со седиште во Женева разгледа 40 напади со ракети и беспилотни летала врз Саудиска Арабија.
Нападите ги извршија јеменските Хути и милициите од Ирак од 1 јули до 19 октомври. Во секој случај, беше забележан истиот модел: руските владини и воени сателити ги кружеа целите со денови пред и по нападите.
„Она што го пронајдовме беше 100-процентно совпаѓање“, рече основачот на фирмата, Наваф Обаид.
Тројца службеници и еден приватен разузнавачки аналитичар за АП изјавија дека Хутите и другите сојузници на Иран имале корист од руското разузнавање, но и од кинеските капацитети.
Едниот од службениците е од Саудиска Арабија, а другиот е од врвот на Хутите. Според АП, иранските советници на терен ги анализирале податоците и ги проследиле до сојузниците.
Саудискиот заменик-министер за надворешни работи за јавна дипломатија, Рајед Кримли, минатата недела им изјави на новинарите дека Иран и Хутите добиваат разузнавачки информации од „елементи во Русија и Кина, понекогаш дури и од комерцијални“. Тој додаде дека Ријад е во редовни разговори со Кина и Русија за ова и дека ќе продолжи да го прави тоа.
Руските официјални лица не одговорија веднаш на прашањето на АП во врска со овие тврдења.
Напади врз нафтовод и воздухопловна база
Утрото на 10 септември, повеќе беспилотни летала лансирани од Ирак погодија три клучни пумпни станици на нафтоводот Исток-Запад на Саудиска Арабија.
Протокот на нафта беше веднаш прекинат. Нафтоводот долг 1.200 километри е важна алтернативна рута за извоз на саудиска нафта откако Иран нападна бродови во Ормутскиот теснец.
Според Обаид, компанијата следела 11 руски сателити „Космос 2600“ од јули, кои биле насочени кон три делници од гасоводот. Прелетите се интензивирале во неделите пред нападот и во часовите околу ударот.
Една недела подоцна, Хутите испукаа повеќе ракети врз воздухопловната база „Крал Фахд“ во Таиф. Покрај хангарот, оштетен е и еден борбен авион „Еурофајтер Тајфун“ на италијанските воздухопловни сили, соопшти италијанското Министерство за одбрана.
Во двата случаи, бројот на руски сателити над целите во 72-часовниот период пред и по нападите бил за 50 проценти поголем отколку во јули. Обаид истакнува дека токму италијанскиот авион бил прецизно погоден во Таиф, а не саудиските авиони во истата база. Според него, ова укажува на „високо специјализирана разузнавачка поддршка што Хутите и Иранците едноставно ја немаат“.
Компанијата не го пресретна преносот на податоци
AURORAH, комбинирајќи отворени и други разузнавачки извори, идентификуваше 72 руски извидувачки сателити меѓу повеќе од 11.000 авиони во Земјината орбита. Потоа фирмата ги следеше нивните траектории и маневри во однос на воената активност на теренот.
Обаид признава дека фирмата не го пресретнала преносот на податоци до Иран или неговите сојузници, но тврди дека идентификувала јасен модел на извидување околу стратешките цели пред нападот.
Истиот модел, вели тој, бил забележан и во иранските напади врз американските бази на Блискиот Исток за време на војната меѓу САД и Иран што започна во февруари.
Адам Марш од „Лиолабс“, компанија со седиште во Калифорнија која ги следи објектите во орбитата, рече дека овој вид натрупување на сателити е токму она што би го очекувале при собирање разузнавачки информации. Русите можеби го негираат тоа, но, рече тој, не постои регулаторно тело кое би можело да го спречи тоа.
Службено лице запознаено со саудиската истрага, зборувајќи под услов да остане анонимно, рече дека руските сателити, исто така, помогнале во иранските напади во март врз воздухопловната база „Принц Султан“, каде што американски извидувачки авион беше тешко оштетен, и врз единица на ЦИА во комплексот на американската амбасада во Ријад.
Според него, истрагите покажале и дека ракетите и беспилотните летала на Хутите имале делови од руско и кинеско производство.
Според Обаид и еден од лидерите на Хутите, руските сателитски податоци им помогнале и на Хутите да напредуваат против нивните противници поддржани од Саудиска Арабија во граѓанската војна во Јемен.
AURORAH сними распоредувања на сателити над цели пред нападот на Хутите на претседателската палата во Аден на 15 октомври и блискиот команден центар на коалицијата предводена од Саудиска Арабија. Истото го сними и пред нападот на центарот за регрутирање во покраината Шабва, во кој беа убиени 75 регрути.
Висок лидер на Хутите изјави за АП, зборувајќи под услов да остане анонимен, дека иранските советници во Јемен им обезбедуваат на бунтовниците податоци врз основа на руски сателитски снимки за да изберат цели. Тој додаде дека Иранците им дале и понапредна опрема, вклучувајќи системи за контрола на беспилотни летала и избегнување на воздушната одбрана.
Според него, опремата ја развиле Иранците, ја купиле на пазарот или ја обезбедиле Русија и Кина, но не знае дали тие земји знаеле дека се користи во војната во Јемен.
