Белата куќа бара отстранување на украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Мислам дека е време Украина да има нов претседател“, изјави американскиот претседател Доналд Трамп за новинарите во саботата, тврдејќи дека повеќемесечните напади на Зеленски врз руските рафинерии им наштетиле на глобалните залихи на дизел.
Но желбата на Трамп не е наредба за Украина.
Иако петгодишниот претседателски мандат на Зеленски завршува во 2024 година, уставот на Украина и воената состојба му дозволуваат да го продолжи својот мандат за време на војна.
Многу Украинци сакаат обнова на својата политичка класа, но не се подготвени да видат претседателски избори пред крајот на војната, која сега влезе во својата четврта и пол година.
Како одговор на коментарите на Трамп, Зеленски предложи одржување избори ако рускиот претседател Владимир Путин гарантира 60-дневно примирје.
Меѓутоа, ако изборите се одржат во блиска иднина, кој би можел да се кандидира против Зеленски?
„Доколку изборите се одржат наскоро, еден од поранешните воени команданти е најверојатниот ривал на Зеленски“, изјави за Ал Џезира аналитичарот од Киев, Игар Тишкевич .
Во меѓувреме, високи и политички влијателни личности како што се поранешниот претседател Виктор Порошенко – кој ги загуби претседателските избори во 2019 година од Зеленски – и поранешната премиерка Јулија Тимошенко – која е под истрага за корупција – немаат шанси, додаде тој.
Валери Залужни: „Најверојатната алтернатива“
Поранешниот врвен генерал на Украина и сегашен амбасадор во Обединетото Кралство е на врвот на листата на ривали на Зеленски.
„Барем од 2023 година, а особено од 2024 година, по неговата оставка, најверојатната алтернатива на Зеленски – неговиот најопасен ривал кој би можел да го победи на изборите – е Валериј Залужни“, вели Володимир Фесенко, раководител на истражувачкиот институт Пента со седиште во Киев.
Речиси две третини од Украинците – 64 проценти – му веруваат, според анкетата од 8 октомври на „Рејтинг груп“, агенција за анкети со седиште во Киев, а само 25 проценти не му веруваат.
Оваа самодоверба произлегува од неговите воени триумфи во 2022 година.
Откако го одбрани Киев во првите недели од целосната руска инвазија во 2022 година, Залужни предводеше контраофанзива со која ѝ врати на Украина 40 проценти од територијата контролирана од Русија.
Тој беше отпуштен во 2023 година, откако долгоочекуваната летна контраофанзива не даде резултати.
Залужни останува мистериозен човек кога станува збор за најитните повоени прашања.
Со моќна градба, 53-годишникот е намерно резервиран, оставајќи ја јавноста да шпекулира за неговите ставови за економското закрепнување на Украина, тешката демографска криза или напорите за приклучување кон Европската Унија.
Тој не учествува во телевизиски емисии, ретко разговара со новинари и повремено објавува статии со мислења со детална анализа на проблемите поврзани со војната, како и општи изјави за обезбедување траен мир и безбедносни гаранции од западните партнери на Украина.
Втор случај за Зеленски?
Поранешниот комичар беше избран во 2019 година со 73 проценти од гласовите, што е највисок резултат во постсоветската историја на Украина.
И покрај низата корупциски скандали во неговиот најблизок круг, 48-годишникот сè уште ужива доволно популарност за повторно да се кандидира за претседател.
Повеќе од половина од Украинците – 53 проценти – му веруваат, иако 40 проценти не му веруваат, според анкетата на „Рејтинг груп“, пишува Ал Џезира, пренесува Телеграф.
Сепак, обновеното „непријателство“ на Трамп повторно би можело да му користи на Зеленски.
Трамп смета дека на Украина ѝ е потребен нов претседател – но кој би можел да го замени Зеленски? telegrafi.com
По неговиот судир со Трамп во Овалната соба во февруари 2025 година, рејтингот на Зеленски достигна воен врв од 67 проценти.
Сепак, Зеленски можеби ги оштетил сопствените шанси преку политиките за назначување.
„Тој дојде на власт со слоганите за рестартирање на власта и избор на најкомпетентните министри или советници, а не на најдоверливите“, рече аналитичарот Тишкевич.
Кирил Буданов: Ужива доверба кај повеќе од половина Украинци
Генерал-потполковник Кирил Буданов е вториот најпопуларен и харизматичен воен лидер кој најверојатно ќе стане претседател на Украина.
Поранешниот висок офицер за воено разузнавање, сега 40-годишен, беше назначен за шеф на администрацијата на Зеленски во јануари.
Буданов предводеше смели операции против Русија, вклучително и упад во руско анектираниот Крим во 2016 година за поставување експлозиви на воен аеродром.
Во 2020 година, Зеленски го назначи за шеф на Дирекцијата за разузнавање (ГУР) на Министерството за одбрана, која беше трансформирана во агресивна служба на специјалните сили, во голема мера зависна од технологијата.
Нападите на ГУР со поморски беспилотни летала ја оштетија руската Црноморска флота, принудувајќи ја да се повлече од анексираниот Крим кон руското пристаниште Новоросијск.
Буданов ужива доверба кај 53 проценти од Украинците, додека 31 процент не му веруваат, според анкетата на „Рејтинг груп“.
Михајло Федоров: Млад, популарен и храбар
На 35 години, Федоров е најмладата личност на списокот на потенцијални претседатели.
Тој се здоби со слава откако Зеленски го назначи за министер за дигитална трансформација во 2019 година и успеа радикално да ги поедностави бирократските процедури во земјата преплавена со корупција.
Неговото министерство ја лансираше „Diia“, мобилна апликација која им овозможува на корисниците пристап до повеќе од 100 владини услуги преку интернет.
Во јануари, Зеленски го назначи Федоров – кој немаше воено искуство – за министер за одбрана, одговорен за логистика, буџети, реформи, антикорупциски мерки и договори за обезбедување милијарди долари западна помош или заеми.
Федоров се бореше против корупциските шеми со тоа што ја направи набавката на ново оружје, храна и медицински материјали потранспарентна.
Тој значително го зголеми бројот на беспилотни летала што ги парализираа руските патишта за снабдување и уништија складишта за оружје и гориво, рафинерии за нафта и системи за воздушна одбрана.
Тој, исто така, го зголеми бројот на копнени роботи за транспорт на храна и муниција, како и за спасување на ранети војници.
Сепак, реформите го налутија Олександр Сирски, сегашниот врховен командант, кој наводно побарал разрешување на Федоров во јули.
Поддржувачите на Федоров протестираа низ цела Украина со недели, додека неговиот рејтинг на одобрување се зголеми од 35 проценти во јуни на 65 проценти во јули, според анкетите на „Рејтинг груп“.
Сепак, во август тој презеде непопуларен чекор прогласувајќи дека Украина треба да одржи претседателски избори, а неговиот моментален рејтинг на одобрување изнесува 38 проценти.
Јевхени Хмара: непознат министер за одбрана на Украина
Листата од петте најчести имиња се затвора со Јевгениј Хмара, генерал кој го замени Федоров на функцијата министер за одбрана.
Непознат за јавноста сè до неговото назначување во јули, тој ужива доверба кај 29 проценти од Украинците, додека 16 проценти немаат доверба во него.
Тој беше кариерен разузнавачки службеник со низок јавен профил, но 43 проценти од другите испитаници не знаеја кој е тој, според анкетата.
Мала надеж за министерот за надворешни работи и поранешниот претседател
На шестото и седмото место на листата се министерот за надворешни работи Андриј Сибиха – дипломат од кариера кој обезбеди значителна поддршка од Турција и Полска – и поранешниот претседател Порошенко.
И двата уживаат доверба од 24 проценти од Украинците.
Сепак, Порошенко – кој дојде на власт во 2014 година со антикорупциска платформа, но беше вмешан во корупциски скандал со прескапи резервни делови за воена опрема – има низок рејтинг на популарност; 70 проценти од испитаниците не му веруваат.
