Ставот на Полјаците кон Украина и Украинците одеднаш се влоши поради продлабочувањето на конфликтот меѓу Варшава и Киев околу величењето на Организацијата на украински националисти (ОУН) и Украинската бунтовничка армија (УПА), изјави Паиви Лајне, која беше амбасадор на Финска во Полска до 1 септември.
Нејзините зборови се потврдуваат со најновите анкети: бројот на Полјаци кои би ја суспендирале воената помош за Киев се зголемува , противењето на влезот на Украина во ЕУ достигна рекордни нивоа, додека во исто време се зголеми и бројот на напади врз Украинци во Полска .
Лајне во интервју за финскиот „Илталехти“ изјави дека брзината на промената на расположението во Полска ја изненадила.
– Реакцијата дојде побрза и поостра отколку што очекував. За жал, антиукраинските чувства брзо се зајакнаа. Противењето на воената поддршка за Украина и нејзиното членство во Европската Унија, исто така, порасна – рече Лајне.
Според неа, политичкиот конфликт повеќе не е само меѓу Варшава и Киев.
Говор на омраза се користи против Украинците. Неодамна имаше физички напади врз луѓе кои зборуваат украински, дури и врз млади луѓе и деца – предупреди финскиот дипломат.
Зеленски отвори стара полска рана
Пресвртот се случи оваа пролет, кога Киев направи два потега што предизвикаа жестоки реакции во Полска.
Прво, останките на Андриј Мељник, поранешниот лидер на една фракција на ООН, и неговата сопруга Софија беа префрлени во Украина и повторно погребани. Зеленски лично присуствуваше на повторното погребување на 25 мај на Националните воени спомен-гробишта.
Украинскиот претседател го претстави тој процес како враќање во земјата на луѓе кои Киев ги смета за важни личности во борбата за украинска независност.
Само два дена подоцна, следеше потег што предизвика уште поголема експлозија во Варшава.
Зеленски му ја додели на елитниот украински Центар за специјални операции „Север“ почесната титула „Херои на УПА“.
Полското Министерство за надворешни работи реагираше речиси веднаш и објави дека е „огорчено“ од одлуката. Украинскиот амбасадор беше поканет на разговор, додека полската страна јасно му стави до знаење на Киев дека величењето на УПА е неприфатливо за Полјаците.
Зеленски остана без Орденот на Белиот орел
Конфликтот потоа беше подигнат на највисоко политичко ниво.
На 19 јуни, полскиот претседател Карол Навроцки одлучи да му го одземе на Зеленски Орденот на Белиот орел, највисокото државно одликување на Полска.
Навроцки директно ја поврза својата одлука со давањето на името „Херои на УПА“ на украинската воена единица.
– Историската вистина не е и никогаш не може да биде предмет на трговија. Сеќавањето на жртвите е морална обврска на полската држава – рече полскиот претседател.
За Варшава, УПА не е само уште една контроверзна воена формација од Втората светска војна.
Полската држава официјално ги смета масовните убиства на Полјаци извршени од членови на ООН и УПА за геноцид.
Полскиот Сејм го воспостави 11 јули како национален Ден на сеќавање на Полјаците – жртви на геноцидот извршен од ООН и УПА на источните територии на поранешната Втора Полска Република.
Според полскиот парламент, украинските националистички формации убиле најмалку 100.000 Полјаци, а врвот на злосторството се случил на 11 јули 1943 година, за време на таканаречената Крвава недела, кога единиците на УПА нападнале околу сто полски села и населби во Волин.
Токму затоа, она што во дел од Украина се претставува како прослава на борците за национална независност, во Полска се перцепира како глорификација на формациите одговорни за масовното убивање на полските цивили.
