Австриската влада се согласи на долгоочекуваната реформа на социјалната помош. Според предлогот, корисниците на работоспособна возраст ќе го добијат целиот износ на социјална помош само ако докажат дека бараат работа, а барателите на азил ќе добијат 30 проценти помалку од целиот износ, објави австрискиот јавен радиодифузен сервис (ÖRF).
Предлогот за реформа на социјалната помош (Sozialhilfe Neu) беше презентиран вечерва од владејачките партии Австриската народна партија (ÖVP), Социјалдемократската партија на Австрија (SPÖ) и NEOS, а според коалицијата, тој треба да стапи на сила на 1 јануари.
Се воведуваат построги правила за корисниците на работоспособна возраст, со акцент на интеграција и вклучување на пазарот на трудот. Промените се однесуваат и на помошта за деца, а некои од новите решенија носат подобрувања за лицата со попреченост.
Откако ќе стапи во сила изменетиот Основен закон за социјална помош (SH-GG), федералните покраини ќе имаат помеѓу шест и девет месеци да го спроведат. Предлогот треба да се стави на јавна консултација утре, а усвојувањето од страна на Националниот совет е планирано за ноември.
Исти правила во сите провинции
Главната цел на реформата е да се стандардизираат правилата што моментално се разликуваат од покраина до покраина. Усвојувањето нема да бара двотретинско мнозинство, а со тоа и поддршка од дел од опозицијата, бидејќи планот за префрлање на сите корисници на социјална помош во работоспособна возраст под надлежност на Австриската служба за вработување (AMS) е напуштен.
Реформата беше претставена во Канцеларијата од страна на министерката за социјални работи Корина Шуман (SPÖ), министерката за интеграција Клаудија Бауер (ÖVP) и министерката за надворешни работи Беате Мајнл-Рајзингер (NEOS).
„Заштитете, барајте, отворајте можности – тоа е мерилото според кое ќе ја оценуваме оваа реформа“, рече Шуман.
Фиксни износи наместо максимуми
Претходните максимални износи на социјална помош, кои покраините можат да ги намалат, ќе бидат заменети со фиксни износи. Основата останува иста како и претходниот референтен износ за додатокот на најниската пензија за самци (Ausgleichszulage), кој во 2026 година изнесува 1.308,39 евра (2.558 КМ). По одбивањето на придонесот од шест проценти за здравствено осигурување, ова е 1.230 евра (2.405 КМ) нето.
Фиксните износи не смеат да се пречекоруваат, а можат да се намалат само во два случаи: ако корисникот има сопствен приход што се зема предвид или ако ги прекрши пропишаните обврски.
Санкциите сè уште постојат, на пример кога лице на работоспособна возраст одбива прифатлива работа или мерки за AMS. Новиот модел е чекор-по-чекор модел, кој е првенствено насочен кон имигрантите (фаза на интеграција).
Целосна сума само со доказ за барање работа
Најважната промена се однесува на барателите на работоспособна возраст, кои повеќе нема автоматски да го добиваат целиот износ од 1.230 евра (2.405 КМ). Австриските државјани ќе имаат право на основен износ од 1.016 евра (1.987 КМ), или 82,6 проценти од основната сума, а барателите на азил на 861 евро (1.683 КМ), или 70 проценти.
Целосниот износ ќе им се исплати само на оние кои ќе докажат дека вложуваат напор да влезат на пазарот на трудот, или преку работа со задолжително осигурување или преку посетување курсеви на AMS до одреден степен. Овие правила не важат за лица кои не се способни за работа, лица со попреченост, деца, лица кои се грижат за нив и пензионери.
Секој што ги прекршува обврските за интеграција или не сака да биде достапен на пазарот на трудот ќе изгуби најмалку 25 проценти од социјалната помош, а според владата, помошта може целосно да се укине.
Интеграцијата ќе биде обврска од 1 јануари 2027 година, а не повеќе доброволна понуда, рече министерот Бауер. Шуман нагласи дека обврските мора да бидат и остварливи.
„Луѓето од кои бараме чекори кон интеграција мора да имаат пристап и до соодветни понуди. Бараме посветеност, но мора да создадеме и услови“, рече таа.
Мајнл-Рајзингер рече дека владата е загрижена дека социјалната помош е мрежа за безбедност за оние кои навистина не можат да работат, „а не хамак за оние кои не сакаат“.
За деца, најниските и највисоките количини
Едно од спорните прашања во преговорите беше износот на помошта по дете и постепеното намалување на износот за секое следно дете. Договорениот предлог предвидува единствен опсег со најниски и највисоки износи за цела Австрија.
Износите за првото дете и за секое дете од петтото па натаму ќе бидат исти, додека за второто, третото и четвртото дете покраините ќе можат сами да го одредат износот во рамките на опсегот.
Досега, износите за деца не беа пропишани на федерално ниво, туку ги одредуваа самите покраини, бидејќи Австрискиот уставен суд (VfGH) го поништи првично пропишаното постепено намалување на износите во 2019 година.
Детскиот додаток (Familienbeihilfe) нема да се смета за социјална помош. Покрај финансиската помош, покраините во иднина ќе можат да обезбедуваат помош во натура, прилагодена на локалните потреби, која треба директно да ги покрие важните потреби на децата.
Подобро за лица со попреченост и самохрани родители
Лицата со попреченост ќе имаат двојно поголем износ на средства што не се земаат предвид, а терапевтскиот џепарлак и сличните приходи повеќе нема да се сметаат за социјална помош. Од 25-годишна возраст, обврската за тужба против родителите за издршка исто така ќе биде укината, бидејќи социјалната помош често се доделува само кога родителите не можат да ги издржуваат своите возрасни деца.
Предлогот, исто така, појаснува дека надоместокот за нега (Pflegegeld) не може да му се одобри ниту на корисникот ниту на лицето од истото домаќинство кое се грижи за него. Самохраните родители ќе добиваат задолжителни надоместоци низ цела Австрија.
Картичка за семејства со ниски приходи
Реформата ги опфаќа и семејствата кои не примаат социјална помош, но имаат ниски приходи. За нив се воведува посебна картичка (Teilhabekarte), која треба да го олесни пристапот до училиште, спортски и хигиенски средства, како и поддршка во учењето, летните и слободните активности и членството во клубови, објави ÖRF.
