Американската компанија „Арџент ЛНГ“ потпиша меморандум за разбирање со Владата на Република Албанија за заедничка проценка на можноста за развој на голем копнен терминал за складирање и регазификација на течен природен гас (ТПГ) на албанскиот брег.
Предложениот терминал, со капацитет за регазификација до приближно пет милиони тони годишно и значителен капацитет за складирање на течен природен гас (LNG), е првенствено замислен како стратешка регионална инфраструктура за енергетска безбедност.
Неговата главна цел би била да обезбеди флексибилни капацитети за складирање, регазификација и снабдување на течен природен гас, што би можело да ја зајакне безбедноста на снабдувањето низ целиот Западен Балкан и Југоисточна Европа, особено во периоди на врвна побарувачка, прекини во снабдувањето или пазарни притисоци.
Улогата на Албанија во проектот првенствено би била како земја домаќин и регионален енергетски центар, а не како голем купувач на течен природен гас.
Албанскиот електроенергетски систем се потпира главно на обновливи извори на енергија, па затоа оваа инфраструктура е наменета да ја искористи стратешката позиција на Албанија на Јадранското Море, како и постојната и планираната гасна инфраструктура, за да се обезбеди поголема флексибилност и отпорност на соседните пазари.
Се очекува објектот да биде поврзан со Трансјадранскиот гасовод (TAP), Јонско-јадранскиот гасовод (IAP) и гасниот коридор Фиер-Валона, што би создало можност течниот природен гас (LNG) испорачан до албанскиот брег да се складира, а потоа да се испорачува на повеќе пазари низ регионот.
Оваа инфраструктура би претставувала дополнителен, неруски извор на снабдување со природен гас и би му обезбедила на регионот поголем капацитет да одговори на промените во енергетските потреби.
Договорот се темели на претходно објавените меморандуми за разбирање помеѓу компанијата „Арџент ЛНГ“ и украинската компанија „Нафтогаз груп“, потпишани во јули 2026 година, и романската компанија „Трансгаз“, потпишани во август 2026 година, што ја позиционира Албанија како влезна точка во Јадранскиот регион и Западен Балкан во рамките на единствена регионална архитектура за снабдување базирана на американски ЛНГ.
Албанија е членка на Иницијативата „Три мориња“, а страните имаат намера да го развијат и позиционираат терминалот како водечки проект за енергетска безбедност на оваа иницијатива.
Меморандумот беше потпишан како дел од напорите на САД и трансатлантските сили насочени кон зајакнување на енергетската безбедност и проширување на пристапот до безбеден течен природен гас од САД за сојузниците и партнерите.
Страните ќе формираат заедничка работна група која ќе работи на студија за изводливост и проценка на локацијата, планирање за техничко поврзување со постојната инфраструктура и структура за финансирање што би вклучувала поддршка од Агенцијата за трговија и развој на САД (USTDA), Американската корпорација за меѓународен развој (DFC) и Американската банка за извоз и увоз (EXIM).
„Албанија има можност да направи за Југоисточна Европа она што не треба да го прави за себе – да биде безбедна, поддржана од Америка точка на снабдување што ја зајакнува енергетската безбедност на своите соседи и стои на страната на Украина. Горди сме што сме партнер на Владата на Албанија во проект што го одразува и американското енергетско лидерство и улогата на Албанија во постигнувањето на Иницијативата „Три мориња“ и целите на трансатлантската енергетска безбедност“, изјави Џонатан Бас, претседател и извршен директор на „Арџент ЛНГ“.
Албанскиот министер за инфраструктура и енергетика, Енеа Каракачи, изјави дека овој меморандум ја одразува посветеноста на зајакнувањето на енергетската безбедност и безбедноста на снабдувањето во регионот.
„Развојот на значаен капацитет за складирање и регазификација на течен природен гас (LNG) во Албанија би му обезбедил на регионот поголема флексибилност во управувањето со периоди на голема побарувачка и потенцијални прекини во снабдувањето, истовремено создавајќи важна дополнителна рута за безбедна, диверзифицирана енергија од САД. Преку постојната и планираната гасна инфраструктура, Албанија може да послужи како порта што го поврзува Јадранот со регионалните пазари, вклучително и потенцијална поддршка на енергетската безбедност на Украина. Го поздравуваме ова партнерство и го сметаме за важен чекор во зајакнувањето на трансатлантската енергетска соработка и позиционирањето на Албанија како сигурен домаќин на клучна регионална енергетска инфраструктура“, додаде Каракачи.
