Довербата на потрошувачите во еврозоната падна на најниско ниво во последните пет месеци во октомври, покажа првата проценка на Европската комисија објавена во четврток. Во последните недели во Франција, Италија, Белгија, Шпанија, Португалија и Грција се одржуваат масовни протести поради зголемувањето на цените, недостапните станови и лошото образование.
Според Европската комисија, индексот на доверба на потрошувачите во еврозоната се намалил за 1,1 поен во споредба со септември, на -17,9 поени. На ниво на Европската унија како целина, тој се намалил за 1,2 поени, на -17,3. Комисијата наведува дека расположението на потрошувачите со тоа дополнително отстапува од долгорочниот просек. Индексот е пресметан од анкети во 26 земји-членки на ЕУ (сите освен Естонија), кои сочинуваат 99,8 проценти од вкупната потрошувачка на домаќинствата.
Падот продолжува во септември, кога довербата падна по четири месеци закрепнување, што следеше по нагло влошување напролет, кога порастот на цените на енергијата беше под влијание на околностите на Блискиот Исток.
Инфлацијата е највисока во последните три години
Според конечните податоци на Евростат, годишната инфлација во еврозоната во септември изнесувала 3,8 проценти. Во август била 3,2 проценти, а во септември минатата година 2,2 проценти. Истата стапка е забележана низ целата Европска унија. Инфлацијата се намалила во споредба со август само во една земја-членка, Словачка.
Најскапи беа енергетските производи, чии цени се зголемија за 18,8 проценти за годината, според првата проценка на Евростат. Покрај енергетските производи, услугите најмногу придонесоа за зголемувањето на инфлацијата. Највисока стапка во ЕУ е забележана во Романија (6,5 проценти), а најниска во Шведска (еден процент). Според првата проценка, инфлацијата во Германија изнесуваше 3,3 проценти, во Франција 3,4 проценти, во Шпанија пет проценти и во Грција 5,1 процент. Конечните податоци за Италија покажуваат зголемување од 3,2 на 4,2 проценти за само еден месец.
На 10 септември, Европската централна банка ги зголеми клучните каматни стапки по втор пат оваа година, за 25 базични поени.
Франција: Повеќе од половина милион луѓе на улиците
Франција е потресена од протести поради трошоците за живот и условите во училиштата од крајот на септември. Според францускиот министер за внатрешни работи Лоран Нуњез, околу 550.000 луѓе излегле на улиците низ целата земја на 17 октомври. Протестите станаа насилни во неколку градови, а во Лимож, градското собрание беше запалено. Претседателот Емануел Макрон рече дека одговорните за нападите ќе бидат гонети и казнети.
Италија и Белгија: Судири со полицијата
Во Милано, демонстрациите против зголемувањето на трошоците за живот и војните завршија со судири. Полицијата употреби солзавец и водни топови, а десетици луѓе беа приведени. Судири и повредени имаше и во Торино и Болоња.
Во Белгија, демонстрантите се судрија со полицијата во Брисел и Лиеж. Студентите и нивните поддржувачи протестираат против реформите во образованието и зголемувањето на трошоците, додека владата се обидува да се договори за буџетот за следната година.
Шпанија и Португалија: Домувањето стана недостапно
Во Шпанија, бран протести беше предизвикан од иселувањето на 87-годишната Марикармен Абаскал од станот во населбата Ретиро во Мадрид, каде што живеела повеќе од 70 години. На 2 октомври, Парламентот отфрли два владини декрети за заштита на станарите. Следниот ден, според владини податоци, во Мадрид се собрале околу 70.000 луѓе, а организаторите од Унијата на станари тврдат дека имало околу 500.000. Протести се одржаа во уште педесет градови. Абаскал почина на 7 октомври.
Во Португалија, десетици илјади луѓе протестираа во Лисабон, Порто, Коимбра и други градови, барајќи прифатливи цени на домување и мерки против зголемувањето на трошоците за живот. Според Евростат, Португалија имала најголемо годишно зголемување на цените на становите во ЕУ во вториот квартал од 2026 година, од 16,5 проценти. Португалскиот министер за финансии Жоаким Миранда Сарменто изјави дека цените на горивата, но пред сè трошоците за домување, ги тераат луѓето на улиците.
Грција: Студенти под шатори пред парламентот
Во Грција, студентите поставија шатори на плоштадот Синтагма пред парламентот и ја поминаа ноќта таму. Следниот ден, на 21 октомври, околу 10.000 луѓе протестираа во Атина, според полицијата, вклучувајќи ученици, студенти и наставници. Митинзи беа одржани и во Солун, Патрас, Лариса и Крит.
Студентите велат дека киријата за гарсониера во Атина достигнува 600 евра и дека студентските домови покриваат само 4,8 проценти од потребите. Тие бараат ограничување на киријата и месечен надомест за домување од 500 евра. Министерката за образование Софија Захараки изјави дека ги разбира барањата на студентите. Според неа, во тек се проекти во вредност од над 733 милиони евра за нови студентски домови и реновирање на факултетите.
Европската комисија ќе објави комплетен извештај за економските очекувања во ЕУ и еврозоната на крајот од месецот, а Евростат ќе ја објави првата проценка на инфлацијата за октомври на почетокот на ноември.
