back to top
9.8 C
Skopje
понеделник, 16 ноември , 2026

Буџетот на Германија за 2027 година: На што ќе потрошат милијарди?

Други наслови

По седницата на Бундестагот посветена на усогласувањето на буџетот, се приближува германскиот буџет за 2027 година. Кои приоритети ги поставува владејачката коалиција во областите на одбраната, инфраструктурата, економијата и социјалната помош?

Беше 5:55 часот наутро кога Буџетскиот одбор на Бундестагот ја заврши својата последна седница. По речиси 16 часа преговори, пратениците од владејачките партии – CDU/CSU и SPD – гласаа за нацрт-буџетот за 2027 година, додека пратениците од опозициските партии гласаа против. Ова, во принцип, го отвори патот за конечното гласање во Бундестагот, закажано за 27 ноември, пишува DW.

На прв поглед, овој документ – кој е долг повеќе од 1.000 страници – првенствено се занимава со бројки. Федералната влада планира да потроши приближно 561 милијарда евра следната година. Проблемот е што проектираните приходи не се ни приближно доволни за да ги покријат тие трошоци. Постои дефицит од 123 милијарди евра, кој ќе се финансира преку задолжување.

Второ највисоко ниво на задолжување во историјата на СР Германија

Постои уште еден проблем: овој долг не е крај на приказната. Покрај тоа, постои задолжување за трошоци за одбрана, како и за реконструкција на распадната инфраструктура. Ова се спроведува преку таканаречени „специјални фондови“, кои беа одобрени од Бундестагот во 2025 година. Тие средства се распоредени во текот на неколку години и вклучуваат вкупно една милијарда евра нов долг.

Кога ќе се вклучи и делот предвиден за 2027 година, вкупниот износ на задолжување надминува 210 милијарди евра. Ова претставува второ највисоко ниво на задолжување во историјата на Сојузна Република Германија – само износот од 215,4 милијарди евра, регистриран во 2021 година, за време на пандемијата на ковид-19, беше поголем.

Опозицијата остро го критикуваше тој потег. По последната седница за буџетот, пратеникот на Зелената партија, Себастијан Шефер, и неговиот колега Дитмар Барх од Левичарската партија, зборуваа за „џиновската планина од долгови“, „неодржливиот“ буџет, „неодговорната“ политика на сметка на идните генерации, како и за недостатокот на перспектива за иднината. Михаел Еспендилер, портпарол на партијата Алтернатива за Германија (AfD) задолжен за буџетската политика, пресмета дека федералната влада позајмува уште 400.000 евра секоја минута.

Зошто долгот расте? Кризите ги зголемуваат трошоците

Секој што бара причини за раст на долгот мора да погледне повеќе од само бројките. Федералниот буџет секогаш раскажува одредена приказна: тој ги одразува приоритетите поставени од владата и нацијата – во економска, социјална, безбедносна и геополитичка смисла.

Кога станува збор за 2027 година, таа приказна претставува продолжување на кризите и војните. Додека војната на Русија против Украина ги зголемува трошоците за одбрана, слабеењето на економијата бара нови инвестиции. Во исто време, германското население брзо старее, што ги зголемува социјалните трошоци. Распаѓачката инфраструктура бара реконструкција и рехабилитација, а транзицијата кон обновливи извори на енергија – таканаречената „енергетска транзиција“ – чини милијарди.

Зголемување на средствата за вооружување и одбрана

Војната на Русија против Украина влегува во петтата година. Според проценките на федералната влада во Берлин, вкупната поддршка за Украина до крајот на јуни 2026 година достигна приближно 100 милијарди евра.

„Федералната влада ќе продолжи да ѝ дава поддршка на Украина – политичка, финансиска, хуманитарна, цивилна и воена – сè додека е потребно“, изјави владата како одговор на пратеничко прашање од опозициската Алтернатива за Германија.

Покрај тоа, модернизацијата на Бундесверот и трошоците поврзани со НАТО вршат огромен притисок врз федералниот буџет. Се предвидува дека буџетот за одбрана ќе порасне на нешто помалку од 110 милијарди евра до 2027 година – зголемување од околу 27 милијарди евра во споредба со претходната година. Исто така, постојат расходи од посебен фонд за Бундесверот, наменет за модернизација на армијата.

Социјални бенефиции и пензии: најголемата ставка во буџетот

Убедливо најголемата поединечна ставка во федералниот буџет се однесува на Министерството за труд и социјални работи, чии расходи ќе се зголемат на повеќе од 200 милијарди евра. Иако се планирани одредени мерки за штедење – на пример, во рамките на основната помош за невработените лица што бараат работа – трошоците за пензии значително растат.

Генерацијата родена во 1960-тите сега достигнува возраст за пензионирање; во тоа време, секоја година се раѓале повеќе од еден милион деца. До почетокот на 1970-тите, стапката на наталитет речиси се преполовила, а потоа продолжила да опаѓа. Како резултат на тоа, во наредните години, се очекува бројот на пензионери да се зголеми, додека работната сила ќе се намали.

Се очекува придонесите за пензиско осигурување да растат

Пензиските фондови не можат да се одржуваат само преку придонесите на сè помал број вработени. Во 2025 година, вкупно 420 милијарди евра беа издвоени за исплата на пензии, при што државата учествуваше со 127 милијарди евра. Проекциите покажуваат дека до 2027 година, овие државни субвенции ќе се намалат за приближно три милијарди евра. Како резултат на тоа, ќе има зголемување на придонесите за задолжително пензиско осигурување – подеднакво распределени од вработените и работодавачите – при што стапката веројатно ќе достигне нешто помалку од 20 проценти од бруто заработката.

Слично на тоа, Федералната агенција за вработување долго време не можеше да ги покрие своите трошоци само преку придонеси: за 2027 година се предвидени субвенции од федералниот буџет во износ од повеќе од осум милијарди евра.

Од „црна нула“ до високо ниво на ново задолжување

Споредбата на моменталната буџетска состојба со онаа од претходните години укажува на големи разлики. Не толку одамна, Германија се сметаше за модел на фискална дисциплина. Во периодот од 2014 до 2019 година, федералниот буџет успеа да избегне ново задолжување шест години по ред. Во некои случаи, дури и остануваат вишок средства.

Ерата на „црна нула“ (балансиран буџет) нагло заврши со појавата на пандемијата на коронавирусот во 2020 година. Сепак, наследството од тие години, кога буџетот беше избалансиран, се чувствува и денес. Во споредба со другите земји, Германија сè уште одржува релативно силна позиција. Економските експерти предупредуваат на раст на долгот.

Клучниот индикатор не е апсолутниот износ на долгот, туку односот долг-БДП, кој го мери националниот долг во однос на годишните економски перформанси. На крајот на 2025 година, тој однос беше 63,5 проценти за Германија. Спротивно на тоа, во Франција односот надминува 110 проценти, во Италија се движи помеѓу 135 и 140 проценти, додека во Соединетите Американски Држави е далеку над 100 проценти.

Сепак, во својот последен есенски извештај, Германскиот совет на економски експерти предупредува дека Германија е на опасен пат. Доколку продолжи сегашниот тренд на задолжување, односот долг-БДП би можел да се зголеми на 100 проценти до 2040 година.

До 2027 година, 42 милијарди евра ќе треба да се платат на име на камата

Таквото сценарио би го загрозило и кредитниот рејтинг на Германија на финансиските пазари. Германија е единствената земја од Г7 – група од седум водечки демократски, индустријализирани економии – која сè уште го задржува својот рејтинг „троен А“ (ААА). Тоа е највисокиот можен кредитен рејтинг, што им сигнализира на инвеститорите дека ризикот од неплаќање на германските државни обврзници е исклучително низок.

Исто така, помага каматните стапки на новите заеми да се одржат ниски – значаен фактор, бидејќи трошоците за камата секоја година се повеќе го оптоваруваат федералниот буџет. Се проценува дека до 2027 година, околу 42 милијарди евра ќе треба да се платат на име на камата.

Спор околу данокот на електрична енергија: Христијанските демократи бараат промени

Бундестагот треба да одржи последна расправа за нацрт-буџетот на крајот на ноември. Дали дотогаш ќе има некакви промени? Во владата постои спор околу тоа дали е сè уште можно да се намали данокот на електрична енергија – мерка на која претходно навести канцеларот Фридрих Мерц (CDU).

Ако тоа не се реализира сега, тоа ќе претставува прекршување на даденото ветување. Во телевизиско интервју, експертот за буџет од ЦДУ, Матијас Миделберг, предупреди: „Кога излегувате јавно и се обврзувате кон граѓаните, мора да го исполните. Инаку, целосно разбирам зошто луѓето би биле разочарани од нас“.

YouTube Video Thumbnail

Најнови вести