Експертите објаснуваат дека самата клима не предизвикува инфекции, но дека сувиот воздух, валканите филтри и ненадејните промени на температурата можат да придонесат за непријатни симптоми.
Во екот на летото и во порастот на температурите, експертите препорачуваат најжешкиот дел од денот да се помине во затворен простор. Сепак, дури и во затворен простор, топлината може да биде неподнослива, поради што многумина не можат да го замислат летото без клима уред.
Сепак, постои и друга страна – речиси секој познава барем една личност (или се препознава себеси како таква) која не може да издржи ниту половина час во климатизиран простор. Главоболката се појавува по десет минути, а следниот ден е можна болка во грлото, вкочанет врат или слични симптоми.
Затоа, се поставува прашањето: дали навистина можеме да се „разболиме“ од климата или е тоа уште еден мит, како оној дека треба да се избегнуваат провевови?
Можеме ли да се разболиме од климата?
Според експертите, во овие тврдења има вистина.
„Неколку студии покажуваат дека предолгото останување во климатизирани простори може да доведе до почести респираторни симптоми“, објасни за списанието „Тајм“ д-р Вилијам Чекли, пулмолог и специјалист по медицина за интензивна нега и професор на Медицинскиот факултет „Џонс Хопкинс“.
Чешање во грлото, суви очи, усни и кожа се меѓу најчестите поплаки што луѓето ги пријавуваат по престој во климатизирани простории. Причината често е сувиот воздух – долготрајната употреба на клима уред ја намалува влажноста во просторијата, што доведува до сушење на мукозните мембрани на носот и грлото, како и на кожата, па природната заштитна бариера на телото станува почувствителна на иритација.
Затоа симптомите како што се печење, непријатност и чувство на студ честопати погрешно се припишуваат на самата клима, иако всушност тоа е реакција на телото на променетите услови во воздухот.
Сепак, самата клима не може да предизвика вирусни инфекции како што се настинки, грип или болки во грлото – вирусите се одговорни за нив. Значи, не можеме да се заразиме само затоа што седиме на ладен воздух.
Валкани филтри – најголемиот проблем
Сепак, постои уште еден важен фактор. Иако студениот воздух не предизвикува болести, валканите и неодржуваните филтри се чест проблем. Ако не се чистат редовно, во нив може да се акумулира прашина, полен, мувла и други алергени, кои потоа циркулираат низ просторијата.
Кај чувствителни лица, може да предизвика или влоши симптоми како што се кивање, затнат нос, кашлица, иритација на очите и отежнато дишење. Лицата со алергии или астма се особено изложени на ризик, бидејќи валканите филтри вршат дополнителен товар на респираторниот систем. Затоа, редовното чистење и сервисирање на клима уредот е важно не само за работата на уредот, туку и за здравјето.
Климатски и температурен шок
Освен самиот ладен воздух, проблем може да биде и ненадејната промена на температурата. Кога влегуваме во просторија оладена на 18-19 °C од надворешната 35-37 °C, организмот мора брзо да се прилагоди на новите услови за да одржи стабилна телесна температура.
Таквиот температурен шок може да предизвика главоболка, замор, вртоглавица, па дури и мускулна напнатост кај некои луѓе. Спротивната ситуација може да има уште поизразен ефект – оставање силно климатизиран простор на 37 °C надвор, што може да биде особено ризично за децата и постарите лица.
Како да користите клима уред без здравствени ризици
Експертите советуваат клима уредот никогаш да не се поставува на прениска температура. Светската здравствена организација (СЗО) наведува дека за време на топлотни бранови, целта е да се одржува внатрешна температура под околу 32 °C во текот на денот, идеално во понизок опсег што не предизвикува премногу стрес за телото.
Препорачливо е разликата помеѓу надворешната и внатрешната температура да не биде поголема од 6 до 8 °C, за да може телото полесно да се адаптира и да избегне температурен шок. Значи, ако надвор е 35 °C, внатрешната температура не треба да биде пониска од околу 27 °C.
Конечно, јасно е дека климата е еден од најважните сојузници за време на летните горештини. Иако самата по себе не може да предизвика болести, треба да се користи умерено кај почувствителните луѓе, со редовно одржување и избегнување на прекумерни температурни разлики. Комбинацијата од правилна употреба на климатизација, вентилација ноќе и заштита од сонце е сепак најдобриот начин за надминување на летните жештини.
