Европската комисија планира да забрани десет манипулативни практики што ги користат веб-страниците и апликациите за да ги охрабрат потрошувачите да трошат повеќе, да продолжат со претплатите или да ги променат своите одлуки, според нацрт-законот за дигитална правда, до кој дојде „Еуроњуз“.
Предлогот, кој се очекува да биде претставен во среда, има за цел да забрани практики како што се лажни известувања за недостапност, однапред избрани дополнителни опции и постојани прозорци со кои се бара од корисниците да ги променат своите одлуки.
Нацртот, исто така, вклучува забрана за loot boxes и механизми што им даваат предност на играчите кои трошат повеќе на детски видео игри. Компаниите исто така ќе бидат обврзани да обезбедат јасно копче за откажување на претплати, додека прекршоците би можеле да бидат казнети со казни до шест проценти од годишниот глобален промет.
Според проценката на влијанието на Комисијата, новите правила би можеле да им заштедат на потрошувачите 88,4 милијарди евра финансиски загуби во периодот 2025–2035 година. Доколку се земе предвид и изгубеното време поради нефер практики, годишната придобивка се проценува на 13,7 милијарди евра. Во меѓувреме, се очекува дека повторливите трошоци за бизнисите ќе изнесуваат околу 678 милиони евра годишно.
Портпарол на Европската комисија за „Еуроњуз некст“ изјави дека институцијата „не коментира за протекување на документи“, објави „Телеграф“.
Нацртот има за цел да ја замени Директивата за нефер трговски практики од 2005 година со регулатива што ќе биде директно применлива во сите 27 земји-членки на ЕУ.
Десет практики што треба да бидат забранети
Во сржта на предлогот е нов список од десет практики познати како „темни шеми“ кои ќе се сметаат за неправедни во сите околности. Ова значи дека властите повеќе нема да треба да докажуваат штета во секој поединечен случај.
Листата вклучува:
– Тешкотија при откажување на претплата во споредба со првичната регистрација.
– Криење на цените или условите за автоматско обновување.
– Создавање лажен впечаток дека не постојат други алтернативи.
– Лажни или неквалификувани тврдења за достапноста и популарноста на производот.
– Повторени предупредувања за време на процесот на плаќање дека производот ќе се потроши.
– Претходен избор на дополнителни производи или поголеми количини.
– Претставување на одбивањето на понудата како погрешен избор.
– Континуирани барања за промена на одлука што потрошувачот веќе ја донел.
– Употреба на збунувачка формулација со двојни негации.
– Лажни известувања што создаваат впечаток дека некој го контактирал корисникот.
Комисијата ќе може да го прошири овој список со нови манипулативни практики, без повторно да се обраќа до законодавците.
Предлогот, исто така, забранува таканаречени „скриени дополнителни цени“, каде што задолжителните такси се откриваат дури во последната фаза од плаќањето. Исто така, ќе се забранат лажни попусти „беше/сега“, пресметани врз основа на препорачаната цена од производителот, а не врз основа на реалните цени на конкурентите, како и лажни тврдења од продавачи кои го користат моделот на дропшипинг.
Поголема заштита за децата
Децата ќе имаат корист од посебна заштита од одредени практики во видео игрите. Платените кутии за награди и механизмите „плати за да добиеш“ ќе бидат забранети за малолетници.
Виртуелните валути што се користат во игрите ќе треба да ја прикажат својата реална монетарна вредност. За децата, овие функции ќе бидат оневозможени по дифолт, освен ако родителите не дадат согласност.
Рекламирањето врз основа на профилирање на малолетници ќе биде забрането за сите бизниси, не само за големите платформи кои веќе се опфатени со Законот за дигитални услуги.
Во меѓувреме, сите корисници ќе имаат право да ги оневозможат автоматски репродуцираните содржини, известувањата што не се поврзани со нивната активност, наградите врз основа на континуирано користење на апликацијата и функциите на четботовите што симулираат лични односи за да ги задржат луѓето ангажирани.
Нови правила за претплати и вештачка интелигенција
Според нацрт-законот, бесплатните пробни периоди нема да можат автоматски да се претворат во платени претплати без активна согласност од потрошувачот.
Компаниите исто така ќе бидат обврзани да ги известат клиентите пред автоматското обновување на претплатите и да им овозможат комуникација со вистински вработен во службата за корисници.
За прв пат во законодавството на ЕУ за заштита на потрошувачите, нацртот, исто така, ги утврдува правилата за агентите за купување врз основа на вештачка интелигенција. Корисниците ќе можат да одлучат кои купувања треба да ги одобрат, додека агентите ќе бидат обврзани да наведат кога препораките се спонзорирани.
Се очекува регулативата да стапи на сила 12 месеци по усвојувањето, но прво мора да добие согласност од Европскиот парламент и земјите-членки.
Германија изразува резерви во врска со предлогот
Иницијативата веќе се соочува со противење од Берлин. Во документ од 14 октомври, објавен од Агенцијата Европа, германската влада тврди дека постојните директиви за заштита на потрошувачите треба да се изменат, наместо да се создаде нов сеопфатен закон.
Германија, исто така, оцени дека потребата од претворање на Директивата за нефер трговски практики во регулатива сè уште не е доволно докажана.
Комесарот за заштита на потрошувачите, Мајкл Мекграт, кој ја предводи оваа иницијатива, се обиде да ги смири загриженостите на индустријата.
Зборувајќи на самитот на малопродажниот сектор во Брисел минатата година, тој го опиша законот како „иницијатива во корист на потрошувачите и бизнисите“, тврдејќи дека тој ќе помогне и во намалувањето на административниот товар врз компаниите.
