Украинскиот претседател Володимир Зеленски му додели на милијардерот и основач на SpaceX, Илон Маск, едно од највисоките државни одликувања на Украина – „Орден на слободата“.
Одлуката доаѓа по исклучително комплицираниот однос меѓу Маск и Киев, проследен со години јавни судири и директни критики кон Зеленски.
Во декретот објавен од украинското претседателство, Маск е пофален за „извонредни лични заслуги во заштитата на животот и слободата на луѓето“, како и за неговиот придонес во зајакнувањето на односите меѓу Украина и САД.
Во центарот на оваа проценка е „Старлинк“, сателитскиот систем на „СпејсИкс“ кој стана клучен за украинските комуникации уште од првите денови од руската инвазија во февруари 2022 година, објавува „Телеграф“.
По уништувањето на голем дел од комуникациската инфраструктура, Старлинк го користеа цивили, државни институции и украинската војска. Со текот на времето, десетици илјади терминали беа интегрирани и во воени операции и употреба на беспилотни летала. Но, односот не беше мазен.
Маск постојано се спротивставува на употребата на Starlink за напади со долг дострел врз руски цели, тврдејќи дека таквата употреба би можела директно да ја вклучи неговата компанија во војната и да го зголеми ризикот од ескалација.
Еден од најконтроверзните случаи се однесуваше на Крим, каде што Маск го одби украинското барање за активирање на Старлинк во близина на Севастопол за операции против руската Црноморска флота.
Сепак, во 2026 година Украина и SpaceX повторно соработуваа за да спречат нелегално користење на терминалите на Starlink од страна на руските сили, откако Москва почна да ги користи на неколку дронови за напад.
Маск, исто така, јавно ја критикуваше политиката на Зеленски и повика на крај на војната преку преговори.
И покрај овие судири, „Старлинк“ продолжува да биде клучна компонента на украинските воени комуникации и особено важна технологија за операции со беспилотни летала во области каде што руското електронско војување може да ги наруши традиционалните врски.
Сега Украина сака „Старлинк“ да го користат украинските беспилотни летала за операции многу подлабоко на руска територија, вклучително и потенцијално против мобилни ракетни системи.
Досега, Маск не дал одобрение за таква употреба.
Неговото одликување од Зеленски е затоа извонреден пресврт во односот што се претвори од витална технолошка поддршка, во политички судири и јавна критика, но кој сè уште останува стратешки за Украина.
