Непријатните симптоми на киселини во желудникот вклучуваат горушица што се шири од градите кон грлото, горчлив или кисел вкус во устата поради храна што се враќа од желудникот, болка во градите и болно грло. Може да се појават и засипнатост, постојана потреба за чистење на грлото, чувство на туѓо тело во грлото, хронична кашлица и зголемено расипување на забите, пишува Parade.
Како настанува рефлуксот?
Гастроентерологот д-р Руча Шах од „HonorHealth Health System“ објаснува дека на спојот на желудникот и хранопроводот има вентил кој е клучен за варењето на храната. Овој вентил се отвора кога голтате, а потоа се затвора за да спречи содржината на желудникот – киселина, електролити, дигестивни ензими и слуз – да се врати во хранопроводот.
Ова ја задржува храната во желудникот, каде што започнува процесот на варење, во кој мастите, јаглехидратите и протеините се разградуваат на помали, сварливи делови.
Д-р Шах вели дека проблемот се јавува кога овој вентил, познат како долен езофагеален сфинктер, е опуштен или се отвора во погрешно време.
„Ова им овозможува на киселината, гасот, па дури и храната да се вратат во хранопроводот“, објаснува тој. „Ова може да предизвика иритација и симптоми на рефлукс“.
Иако термините киселински рефлукс и ГЕРБ често се користат наизменично, д-р Шах објаснува дека тие не се иста состојба. Киселинскиот рефлукс е повремена појава. Од друга страна, ГЕРБ, или гастроезофагеална рефлуксна болест, се дијагностицира кога симптомите се чести. Ова значи благи до умерени симптоми кои се јавуваат почесто од еднаш на секои два дена или тешки симптоми кои се јавуваат најмалку еднаш неделно.
„Некои случаи на рефлукс се нормални за секого, особено по обилни или масни оброци“, вели таа.
„Кога станува чест, тогаш зборуваме за ГЕРБ.“ Без разлика дали станува збор за ГЕРБ или само повремен рефлукс, тројца гастроентеролози препорачуваат едноставно „правило од три часа“.
Совет од гастроентеролог: Правилото на три часа
Правилото е многу едноставно.
„Обидете се да не легнете најмалку три часа по јадење“, е советот што д-р Пратима Диба, гастроентеролог во Медицинските ординации на Менхетен, им го дава на своите пациенти.
Д-р Ендру Х. Мур, гастроентеролог во „Ендевор Хелт“ и шеф на гастроентерологија во Шведската болница, им го нуди овој совет на пациентите чиј рефлукс им го нарушува сонот. „Болката што ја предизвикува киселината во хранопроводот може да го отежни заспивањето“, вели д-р Мур. „Покрај тоа, епизодите на рефлукс можат да се повторуваат во текот на ноќта, а болката често е доволно силна за да ве разбуди.“
Правилото помага за подобар сон бидејќи желудникот има доволно време да се испразни. „Кога има најмалку три часа пред легнување, желудникот има време да се испразни. Ова ѝ овозможува на гравитацијата да помогне, за разлика од лежењето на рамно, што го олеснува враќањето на киселината во хранопроводот“, објаснува д-р Диба.
Гастроентеролошките упатства препорачуваат да се почека два до три часа по оброкот пред спиење. Сепак, д-р Мур истакнува дека правилото треба да се сфати како општа препорака, а не како строго правило.
,,По поголеми оброци или оние што се варат побавно, како на пример кај луѓе што земаат лекови GLP-1, може да потрае подолго“, додава д-р Мур.
Дополнителни мерки за контрола на рефлуксот
Покрај правилото од три часа, кое му дава време на желудникот да се испразни и на тој начин го подобрува сонот, постојат и други методи за ублажување на рефлуксот. Д-р Шах нуди три дополнителни совети.
Првиот совет е да ја контролирате вашата тежина. Д-р Шах често ги потсетува пациентите дека „губењето дури и пет проценти од салото на стомакот може да ги подобри симптомите на ГЕРБ“. Истражувањата потврдуваат дека ова е еден од најефикасните начини за намалување на ризикот од рефлукс.
Друг совет е да го подигнете челото на креветот. Оваа стратегија ви овозможува да се одморите без да мора да лежите целосно рамно. Д-р Шах вели дека ова помага да се задржат храната и киселината во желудникот.
Третиот совет е да ги идентификувате вашите лични предизвикувачи. Д-р Шах признава дека ова не е секогаш лесно.
„Многу видови храна што ни се допаѓаат можат да бидат и предизвикувачи“, вели таа.
Cепак, таа истакнува дека идентификувањето на проблематичната храна е клучно за соработка со вашиот лекар, бидејќи можете да го намалите внесот на таа храна наместо целосно да ја исклучите.
Вообичаени предизвикувачи вклучуваат домати, зачинета храна, агруми, чоколадо, пржена храна, вино и кофеин.
Кога да побарате помош?
Д-р Диба нагласува дека секогаш е важно отворено да разговарате за вашите симптоми и опции за лекување со вашиот лекар. Нема потреба да трпите горушица, киселина во устата и лош сон. Покрај тоа, ваквите симптоми понекогаш можат да укажуваат на проблеми со срцето, поради што е важно да се провери нивната причина.
Д-р Мур советува прво да го посетите вашиот матичен лекар, освен ако немате алармантни симптоми како што се тешкотии со голтање, губење на тежина или анемија. Матичен лекар може да ви помогне со совети за промени во животниот стил и да препорача лекови.
Сепак, во случај на алармантни симптоми, потребно е да се посети гастроентеролог. Специјалистот веројатно ќе изврши горна ендоскопија за прецизно да се утврди причината за проблемот.
