Канадскиот премиер Марк Карни денес се обрати пред Европскиот парламент, велејќи дека одговорот на Канада и Европската Унија на сегашната „геополитичка фрактура“ мора да добие нова димензија и дека двете страни треба да ја продлабочат соработката во областите што се клучни за нивниот суверенитет, економска безбедност и отпорност.
Карни го одржа својот воведен говор на француски јазик, заблагодарувајќи му се на Европскиот парламент за честа да му се обрати. Зборувајќи за односите меѓу Канада и Европа, тој истакна дека нивните врски се „длабоко вкоренети во нашите земји“ и дека заедничката историја датира од пред векови.
„Семето, вредностите, идеите и трговијата се пренесуваат преку Атлантикот со векови. Канада и Европската Унија не се сојузници само кога времињата се добри и ние не склучуваме договори каде што едната страна мора да изгуби за другата да добие. Ние споделуваме непоколеблива посветеност на владеењето на правото, човековото достоинство, индивидуалните слободи и демократијата. Силната економија не е цел сама по себе, туку средство за градење праведно општество“, рече Карни.
Канадскиот премиер рече дека нивните општества денес се соочуваат со „нови бури“, вклучувајќи ги климатските промени, кршењето на демократските норми и трансформацијата на трговијата во средство за притисок.
„Економската интеграција сега се користи како оружје, а царините се користат за притисок. Финансиските механизми се користат за принуда, додека синџирите на снабдување се слаби точки што можат да се искористат“, рече Карни.
Според него, Канада и ЕУ можат да изградат еден вид заштитна рамка во која нивните граѓани можат да напредуваат. Тој нагласи дека прашањето за суверенитетот е всушност прашање на можноста граѓаните да живеат онака како што сакаат, како и на зачувувањето на слободите, за кои, како што рече, мора да се бориме секој ден.
Карни додаде дека суверенитетот бара отпорност и дека сега оди подалеку од способноста на земјата да произведува сопствена храна, да обезбедува енергија и да се брани. Според него, тој вклучува и пристап до технологии и критични минерали.
„Сите имаме важни празнини во овие стратешки способности и честопати се потпираме на поединечни земји за да ги пополнат. Ова создава ранливости. Затворањето на овие празнини не е можно независно, но многу е остварливо колективно. Канада и Европа се силни сами по себе, но Европа и Канада се уште посилни заедно“, рече канадскиот премиер.
Карни се осврна и на предлогот на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, да се отвори можноста Канада да стане првата „придружна членка“ на Европската Унија, што таа го предложи во своето обраќање еден ден претходно.
„Канада ја поздравува оваа амбиција. Алијансата за иднината е уникатен и позитивен пристап што ќе го дефинираме заедно“, рече Карни.
Зборувајќи за тоа како би можело да изгледа таквото партнерство, Карни рече дека Канада и ЕУ треба да ја обезбедат својата стратешка автономија преку длабока соработка во широк спектар на стратешки капацитети, вклучително и критични минерали.
Тој, исто така, ја нагласи потребата од зајакнување на врските меѓу граѓаните, особено младите, преку можноста младите да работат, учат и живеат каде што сакаат од двете страни на Атлантикот. Според него, членството на Канада во програмата Еразмус+ би обезбедило дополнителни можности за студентите од двете земји.
Карни ја издвои енергијата како важна област на идна соработка. Канада, рече тој, може да придонесе за европската енергетска безбедност со снабдување со течен природен гас (LNG) и водород „во голем обем“, додека Канада, пак, би можела да има корист од европското водство во технологиите за чиста енергија.
Зборувајќи за технолошката соработка, Карни рече дека двете страни би можеле да ги здружат своите технолошки капацитети за да изградат побезбедни широкопојасни врски меѓу Европа и Азија, користејќи заедничка географска локација.
„Продлабочувањето и проширувањето на нашите односи ќе го зајакне нашиот суверенитет и ќе ја подобри достапноста, можностите и безбедноста за нашите граѓани“, рече Карни.
Канадскиот премиер потоа сакаше да прецизира што не подразбира неговиот предлог. Тој рече дека Канада и ЕУ не се обидуваат да создадат „трет блок“ што би станал голема сила што ќе се натпреварува со другите.
„Ние не бараме моќ за да доминираме над другите. Бараме отпорност за никој да не може да ги контролира нашите отворени пазари или да го загрози нашиот суверенитет. Алијансата Канада-ЕУ би можела да стане светилник за другите демократии“, рече Карни.
Според него, таков сојуз би бил дефиниран и според она на што се спротивставува и според вредностите за кои се залага, меѓу кои ги спомена слободата, солидарноста и одржливоста.
Карни го заврши својот говор повикувајќи на понатамошно продлабочување на врските меѓу Канада и Европа, користејќи ја метафората за трансатлантската шума.
„Време е да ги продлабочиме нашите корени и да создадеме трансатлантска шума под која нашите граѓани ќе можат да живеат и да напредуваат секој ден како слободни луѓе во слободна земја“, рече канадскиот премиер.
