Единственото преостанато епишелфско езеро во Канада – формирано од слој слатка вода што лебди над солената вода – исчезна, а со тоа и уникатен екосистем што постои на Арктикот илјадници години.
Во нова студија, научниците детално опишаа како исчезнало.
Џереми Боно, главен автор на студијата и доцент на Универзитетот Лавал во Квебек Сити, рече дека исчезнувањето на езерото Милн Фјорд е тажен настан, бидејќи оној на островот Елсмир во Нунавут е „последното нешто слично во Канада“.
„Одеднаш… истече, а потоа сè што живееше таму исчезна.“
Боно истакна дека целосното исчезнување на некогаш вообичаената појава покажува како затоплувањето на климата го менува Арктикот
Иако научниците претходно објавија дека езерото исчезнало, нова студија, неодамна објавена во списанието „Scientific Reports“, детално објаснува како се случило тоа. Истражувачите велат дека неговото неповратно исчезнување „сигнализира промена на режимот и крај на ера од 4.000 години“, објавува CBC.
Како се формирало необичното езеро?
Глечерите може да се сметаат за огромни реки од мраз. Тие најчесто се влеваат во морето, а водата формирана со топење на нивните површински слоеви, исто така, стигнува до океанот. Под нормални услови, свежата вода брзо се меша со морската вода од ветерот и брановите.
Кај Милн Фјорд ситуацијата беше сосема поинаква.
Влезот во Милнскиот фјорд е блокиран илјадници години од ледената покривка Милн – огромно, рамно парче мраз што лебди на океанот и е прикачено на северниот брег на островот Елсмир.
Таа ледена брана спречила свежата вода да тече во океанот. Наместо тоа, таа се акумулирала над солената вода на Арктичкиот Океан . Бидејќи свежата вода е помалку густа од солената вода, се формирал нејзиниот лебдечки слој.
Во текот на целата година, езерото било покриено со слој мраз со дебелина помеѓу 50 и 100 сантиметри. Тој мраз ги штител слоевите свежа и солена вода од ветровите што можеле да ги измешаат.
This was the last lake of its kind in Canada. Now it’s gone カナダで最後の「エピシェルフ湖」が消失 カナダ・ヌナブト準州エルズミア島のミルン・フィヨルドでは、海水の上に淡水が浮かぶ国内最後のエピシェルフ湖が消失した。 湖は4000年以上存続し、淡水層と海水層にはほぼ重ならない微生物群集が存在していた。 2020年にミルン棚氷が崩壊すると、観測機器の記録から2カ月以内に淡水が流出したことが判明。 湖に依存した独特の生態系も失われた。 Canada’s last epishelf lake, in Milne Fiord on Ellesmere Island, disappeared after the Milne Ice Shelf broke apart in 2020. Mooring records showed its freshwater layer drained within two months. The lake had persisted for more than 4,000 years and supported distinct freshwater and marine microbial communities. #エピシェルフ湖 #北極圏 #棚氷 #EpishelfLake #Arctic #IceShelf https://t.co/4GwvYBL7zY
— Mugen UJIIE (氏家 無限) (@carpe_diem0820) September 17, 2026
Поради ова, езерото беше практично невидливо од површината.
Боно рече дека постојат докази дека езерото во Милн Фјорд постоело и дека свежата вода се акумулирала во него повеќе од 4.000 години.
Кога истражувачите првпат го измериле во 1983 година, слатководниот слој бил длабок 18 метри, изјавил Ендру Хамилтон, истражувач на Универзитетот во Алберта и коавтор на новата студија.
Тоа е приближно висината на шесткатна зграда.
Иако некои епишелфски езера лежат целосно над ледената покривка – оттука и значењето на терминот „епишелф“ – Милнскиот фјорд всушност бил поврзан со океанот преку канал под мразот.
Проблемот беше што ледената покривка постепено се проретчуваше околу еден век.
Два екосистеми еден над друг
Единственоста на езерото не била само во неговата необична структура. Истражувачите откриле дека во него практично постојат два одделни екосистеми.
Анализирајќи ги бактериите, вирусите и фитопланктонот во двата слоја на езерото, тие утврдиле дека слатководните и солените заедници, на само 20 сантиметри една од друга, речиси воопшто не се преклопуваат.
Боно рече:
„Навистина се работи за два уникатни екосистеми во истата водна колона и не можете да најдете ништо слично на друго место.“
Мери Талер, која претходно анализирала езерска вода за ДНК, но не била вклучена во новата студија, објасни колку е необична границата помеѓу двата слоја.
Луѓето или рибите лесно можеле да пливаат преку невидливата граница помеѓу свежата и солената вода, додека за едноклеточните организми тоа претставувало „непробојна бариера“.
Анализата спроведена од Талер и нејзините колеги од Универзитетот Лавал покажа присуство на бактерии и посложени еукариотски микроорганизми, чии клетки се слични на растителните и животинските клетки, како и вируси.
Меѓу пронајдените организми имало видови кои обично живеат во седиментот на дното, а не во самата вода.
Некои од микроорганизмите пронајдени во езерото никогаш порано не се видени на Арктикот.
Со исчезнувањето на Милнскиот фјорд, исчезна и еден уникатен природен систем што постоел илјадници години под арктичкиот мраз.
За научниците, овој настан е исто така важен индикатор за промените што се случуваат на Арктикот поради затоплувањето на климата.
