Чес Блек е човек кој не сака многу внимание, но неговата животна приказна е исполнета со трагедија, храброст и извонредна отпорност.
На 101-годишна возраст, тој живее мирен живот во село во Оксфордшир, Англија.
Но, неговото патување до тука било сè друго освен обично: од заробување од страна на германските трупи за време на Втората светска војна, до работа на изградбата на бункерот на Адолф Хитлер во Берлин и бегство кое наликува на сценарија од холивудски филмови.
Неговата приказна започнала во 1939 година, кога германските трупи го одвеле од неговиот дом во Варшава, Полска, во времето кога нацистичка Германија ја започнала инвазијата што ќе го означи почетокот на Втората светска војна.
Блек сè уште бил тинејџер кога германските и советските сили ја нападнале Полска во септември 1939 година.
„Не ги сакавме. Не ги сакавме Русите или Германците“, се присети тој во интервју за Би-Би-Си.
Полските сили и цивилите се спротивставуваа речиси три недели пред германската армија да ја преземе контролата врз главниот град.
„Бевме целосно разделени. Се што се сеќавам беше како бев во камион, со отворена врата, и се збогував со пријателите и тетка ми. Од тој момент, никогаш повеќе не ја видов мајка ми“, раскажува Блек.
Од нацистичкото заробеништво до изградбата на бункерот на Хитлер
Откако паднал во рацете на германските сили, тинејџерот бил принуден да работи за Германската транспортна организација.
За време на Втората светска војна, околу три милиони Полјаци биле испратени во Германија од страна на нацистите на принудна работа или во ропски услови.
Во овој период, Блек бил вклучен и во раните фази на изградба на подземна мрежа под градината на Старата канцеларија на Рајхот во Берлин.
Овој објект подоцна ќе стане Фирербункер, бункерот каде што Адолф Хитлер го поминал поголемиот дел од последната година од војната, додека сојузничките сили напредувале кон Берлин.
Токму таму, на 30 април 1945 година, Хитлер го заврши својот живот заедно со Ева Браун.
Тој вели дека во тоа време не го разбирал значењето на местото каде што работел. Дури по завршувањето на војната, кога видел фотографии од бункерот во еден полски весник, сфатил дека Хитлер починал таму.
Бегство од Германците во Италија
Подоцна, за време на престојот на Бенито Мусолини во Италија, Блек успеал да избега од германско заробеништво.
Тој вели дека камионот во кој патувал бил нападнат со огнено оружје. Во тој момент, ја искористил можноста да си замине и поминал неколку дена без храна и вода.
После тоа, го пронашле неколку италијански партизани кои се бореле против фашистичкиот режим. Со нивна помош, тој успеал да стапи во контакт со британските трупи, кои му помогнале да ја напушти Италија.
„Можевме да ја чуеме артилеријата, фронтот се приближуваше и повеќе. Германците беа од едната страна, а британската тенковска дивизија од другата. Цел ден пукаа едни кон други, но ноќе застанаа. Тогаш решивме да одиме кај Британците“, се сеќава тој.
Велика Британија стана негова нова татковина.
Откако пристигнал во Британија, Блек се приклучил на Втор полски корпус, кој се борел заедно со британските сили.
Но, крајот на војната не значеше враќање дома.
Нацистичката контрола врз Полска беше заменета со советска окупација, што му оневозможи на него и на многу други полски војници кои завршија во Британија да се вратат.
„Полските војници се бореа мислејќи дека еден ден ќе се вратат во своите домови и семејства. Одеднаш, се најдоа без дом, без ништо“, вели Блек.
„Англија беше нашата ветена земја“, додава тој.
По војната, многу Полјаци, вклучувајќи го и Блек, биле сместени во бегалски кампови во јужен Оксфордшир, вклучувајќи ги Нетлбед и Чекендон.
Блек првично работел во фабриката за бисквити „Хантли и Палмерс“ во Рединг, каде, како што се сеќава, случајно сретнал полски војник со кого се борел во Италија.
Подоцна работел во фабриката за автомобили Морис во Оксфорд, пред трајно да се насели во јужен Оксфордшир.
На 101 година, тој сè уште вози електричен велосипед
Едно од местата што зачувало важни спомени за полската заедница е пабот „Блек Хорс“ во Чекендон.
Служел како место за средби за стотици Полјаци кои живееле во бегалски кампови во областа во текот на годините 1946–1961.
Неодамна, таму беше откриена спомен-плоча во чест на членовите на Вториот полски корпус кои се бореле за време на Втората светска војна.
Плочата беше откриена во октомври од страна на Чес Блек и полскиот амбасадор во Велика Британија, Рафал Вишњевски.
Амбасадорот нагласи дека гостопримството и солидарноста покажани кон полските бегалци треба да се паметат дури и денес, во време кога Европа повторно се соочува со воени конфликти.
Иако има над 100 години, Блек продолжува да вози својот електричен трицикл низ областа каде што живее.
Потсетувајќи се на своето искуство на воениот фронт, тој вели дека војната го научила на вредноста на заедницата и солидарноста.
„Кога си во војна, не мислиш на себе, туку на сите други“, вели тој.
Денес, иако повеќето луѓе со кои се борел и со кои го делел животот повеќе не се живи, Блек е дел од сè помалата група ветерани од Втората светска војна.
„Мислам дека имав среќа, да. Сите пријатели и луѓе што ги познавав ги нема. Многу е чудно. Се чувствувам како да почнувам нов живот“, заклучува 101-годишникот.
