Франција и Германија во понеделник соопштија дека се согласиле да се откажат од заедничката програма за борбени авиони поради несогласувања меѓу вклучените компании, што претставува удар врз европските напори за зајакнување на одбранбената соработка.
Програмата „Идниот борбен воздушен систем“ (FCAS) беше лансирана во 2017 година за да ги замени француските борбени авиони „Рафал“ и авионите „Еурофајтер“ што ги користат Германија и Шпанија.
Би било надополнето со беспилотни летала, сензори и дигитални комуникациски системи дизајнирани да работат заедно на мрежно бојно поле, објавува „Телеграф“.
Проектот се сметаше за клучен тест за европските напори за поблиска соработка во одбраната, додека тие се обидуваат да претстават обединет фронт наспроти непријателската Русија во време на влошување на односите со САД.
Но, програмата вредна повеќе милијарди долари беше оптоварена со спорови меѓу вклучените фирми: француската „Дасолт Авиејшн“ и „Ербас“, која ги претставува Германија и Шпанија.
Проектот долго време се сметаше за еден од најважните потфати во европската индустриска и безбедносна политика. Но, со години, тој беше забавен поради конфликти меѓу вклучените компании, а несогласувањата околу лидерството, поделбата на трудот и правата на интелектуална сопственост на крајот се покажаа како нерешливи.
Додека Дасо инсистираше да ја преземе водечката улога во производството на борбени авиони, Ербас одби да ја прифати улогата на помлад партнер.
Дополнителни компликации произлегоа од различните воени барања. Франција инсистираше на авиони способни за носење носачи на авиони вооружени со нуклеарно оружје за своите вооружени сили, нешто за што Германија не гледаше потреба.
Предлозите за развој на две различни варијанти на авиони во рамките на програмата не добија едногласно одобрување.
Соопштението доаѓа и покрај повиците Европа поблиску да ги интегрира своите фрагментирани војски, бидејќи геополитичките превирања се влошуваат.
Војната на Русија против Украина е во петтата година, додека европските земји се сè повеќе загрижени за безбедносните обврски на САД кон континентот под водство на претседателот Доналд Трамп.
Иако заедничкиот авион е отфрлен, проектот FCAS не е целосно прекинат. Според владини извори, развојот на таканаречениот Борбен Облак ќе продолжи.
Ова е дигитална мрежа која има за цел да поврзува авиони, беспилотни летала и други системи за оружје.
Француските и германските министерства за одбрана се подготвени да изготват план за одбранбена соработка „фокусиран на неколку реални и релевантни проекти“ на иден состанок, додаде функционерот.
За „Ербас“, одлуката отвора врата за барање нови партнери. Инсајдери во индустријата, меѓу другите, ги наведуваат шведската одбранбена група „Сааб“ и британско-јапонско-италијанската програма за борбени авиони како можни можности за соработка.
Дасо, од своја страна, веројатно ќе продолжи да ја развива следната генерација на Рафал.
Со неуспехот на заедничкиот борбен авион, еден од најамбициозните европски вооружени потфати во последните години се ближи кон крајот.
Во исто време, одлуката означува промена на курсот: наместо еден заеднички авион, Берлин и Париз сега се чини дека се решени да се стремат кон одделни национални дизајни под заеднички технолошки чадор.
Мерц претходно оваа година изјави дека „ќе направи сè што е во негова моќ и ќе се бори до последен момент, за да започне заеднички европски проекти тука, а пред сè германско-француски проекти“.
Зборувајќи во април по разговорите со Мерц, Макрон негираше дека проектот е мртов.
„Продолжуваме да се движиме напред. На Европа никогаш не ѝ било потребно повеќе единство, поголема независност и поголем суверенитет отколку сега“, рече тој.
