Наместо сензација – факти за дивокозите, службите на Националниот парк и грижата за едно од највредните природни подрачја во Македонија
Една снимка беше доволна повторно да се разгоре јавната дебата за ловот на дивокози во Националниот парк „Маврово“. Кадрите со странски ловци предизвикаа силни реакции, особено поради сцената во која еден од ловците пие крв од отстрелано животно.
Но, зад секоја снимка постои и една друга страна на приказната – онаа на луѓето кои 365 дена во годината се на терен, во планините, шумите и тешко пристапните делови на Маврово, со задача да го чуваат природното богатство на паркот.
И токму затоа, пред да се донесат конечни заклучоци, јавноста заслужува да ги слушне и фактите.
Според директорот на НП „Маврово“, Харис Ибраими, активноста прикажана на снимките не била криволов, туку санитарен отстрел реализиран во рамки на Програмата за одгледувачки мерки. Како што објаснува Ибраими, за определен број единки претходно се обезбедува согласност, а движењето на ловците низ паркот се одвива во присуство на претставници на Националниот парк. Отстреланите единки, исто така, се предмет на ветеринарни испитувања.
Тоа е суштинската разлика која не смее да се изгуби во сензационалните наслови: криволовот е незаконско убивање дивеч, додека контролираниот санитарен отстрел е управувачка мерка која, според надлежните, се спроведува по утврдена процедура и под надзор.
Маврово не е само една снимка на интернет
Националниот парк „Маврово“ е огромен и сложен природен простор. Неговото одржување не се сведува само на она што јавноста може да го види на социјалните мрежи.
Зад функционирањето на паркот стојат вработени кои се грижат за заштита на дивиот свет, спречување на криволов, мониторинг на животните, интервенции при пожари, одржување на теренска инфраструктура и низа други активности.
Во текот на 2026 година, НП „Маврово“ воспостави и систем за видео-надзор на повеќе локации, со цел следење на дивиот свет и откривање незаконски активности.
Тоа се активности кои често остануваат невидливи за јавноста.
Камерите не се гледаат кога туристот ужива во убавината на Мавровското Езеро.
Ренџерот не се гледа кога некој ќе објави фотографија од дивокоза.
Теренското возило не се гледа кога планината е мирна.
Но тие луѓе се таму.
И кога има пожар – тие се таму.
Кога има пријава за криволов – тие се таму.
Кога треба да се следи состојбата на дивиот свет – тие се таму.
Кога треба да се стигне до дел од планината до кој не се стигнува лесно – повторно тие се таму.
Заштитата на природата бара знаење, а не само емоција
Сосема е разбирливо јавноста да почувствува вознемиреност кога ќе види убиено диво животно.
Особено кога станува збор за дивокоза – животно кое за многумина е еден од препознатливите симболи на планините и природата на Маврово.
Но, токму затоа што станува збор за национален парк, разговорот мора да биде заснован на податоци, стручни проценки и документи.
Официјалната Студија за ревалоризација на НП „Маврово“ го наведува ловството како активност која може да се спроведува под контролирани услови и во соработка со управата на заштитеното подрачје, вклучително и санитарен отстрел на дивокози и други видови за следење на здравствената состојба.
Тоа не значи дека секој отстрел треба да биде прифатен без прашања.
Напротив.
Јавноста има право да прашува
Колку единки биле одобрени?
Врз основа на кои стручни податоци?
Кој дал согласност?
Какви биле резултатите од ветеринарните анализи?
Како се следи популацијата на дивокозата?
Но истото право на јавноста да прашува мора да оди заедно со обврската да не се пресудува однапред.
Да не ги мешаме криволовците со луѓето кои се борат против криволовот
Во целата приказна постои уште еден важен момент.
Националниот парк „Маврово“ со години се соочува со предизвици поврзани со заштитата на огромната територија која ја управува.
Кога ќе се појави случај на криволов, токму службите на паркот се тие кои треба да реагираат.
Затоа е важно да не се создава впечаток дека секој човек кој се наоѓа во планината со пушка автоматски е криволовец, ниту дека возилото на Националниот парк во близина на ловците само по себе претставува доказ за незаконско дејствие.
Според објаснувањето на директорот, присуството на службите било дел од контролата на активноста.
И токму тука јавноста треба да ја разликува критиката на одредена практика од нападот врз целата институција и врз луѓето кои работат во неа.
Маврово заслужува заштита – но и вистината за Маврово
Затоа, кога се зборува за една снимка со дивокози, не треба да заборавиме на илјадниците други денови во кои вработените во Националниот парк „Маврово“ се грижат за планината без камери, без публика и без аплауз.
Маврово не е само видео на интернет.
Маврово е дом на дивокозата, рисот, мечката, волкот, птиците, шумите и водите.
И зад тој природен свет стојат луѓе чија работа е да го зачуваат.
Затоа, пред да осудиме – да прашаме.
Пред да обвиниме – да ги провериме фактите.
А пред сè – да не заборавиме дека Маврово е богатство кое сите имаме обврска да го чуваме.
