Земањето антибиотици често предизвикува дигестивни проблеми како што се гадење и дијареја, бидејќи лековите, покрај штетните бактерии, ги уништуваат и корисните. Истражувањата веќе потврдија дека антибиотиците можат да ја нарушат рамнотежата на цревниот микробиом, но една нова студија покажува дека навиките во исхраната директно влијаат на степенот на овие промени. Особено, консумирањето храна богата со шеќер за време на антибиотската терапија може значително да ја влоши состојбата на цревата, пишува Prevention.
Клучни истражувачки наоди
Студија објавена во списанието „Nature“ анализирала промени во цревниот микробиом кај 173 хоспитализирани пациенти со рак. Научниците ги следеле ефектите од 9.419 оброци и откриле дека исхраната богата со шеќер предизвикува големи нарушувања во цревата.
Забележано е губење на добри бактерии и истовремен раст на потенцијално штетни микроорганизми. Иако истражувањето е спроведено на сериозно болни пациенти, научниците веруваат дека заклучоците важат за сите што земаат антибиотици.
Анализата покажа дека разновидноста на цревниот микробиом се намалила за 21% за секои 100 грама шеќер што пациентите ги консумирале во рок од 48 часа од почетокот на антибиотската терапија. За споредба, лименка Кока-Кола од 0,33 литри содржи 39 грама шеќер.
Водечкиот автор на студијата, доцент по микробиологија на Универзитетот во Њујорк, доктор по филозофија, Јонас Шлутер, истакнува дека намалената разновидност на микробиомот е важен индикатор за нарушено здравје на цревата. Особено, е забележана врска помеѓу шеќерот, антибиотиците и прекумерниот раст на бактериите Enterococcus faecium, кои можат да предизвикаат инфекции отпорни на третман кај подложни лица.
Бидејќи пациентите веќе се справувале со несакани ефекти од хемотерапијата, истражувачите не можеле директно да ги проценат секојдневните дигестивни ефекти, како што е зголемената дијареја. Сепак, дополнителните експерименти врз глувци покажаа дека комбинацијата од шеќер и антибиотици довела до шеснаесеткратно зголемување на нивоата на Enterococcus faecium по само три дена.
Научниците заклучија дека комбинацијата со антибиотици, а не самиот шеќер, е главниот двигател на овие промени.
,,Овие податоци сугерираат дека избегнувањето на исхрана богата со едноставни шеќери за време на третманот со антибиотици може да го ублажи нарушувањето на микробиотата“, рекоа авторите.
Зошто се јавува нарушувањето?
Постојат неколку можни објаснувања. „Цревниот микробиом најдобро се гледа како екосистем“, вели Марсел ван ден Бринк, доктор на науки, коавтор на студијата.
,,Антибиотиците можат да елиминираат многу од организмите што го одржуваат овој екосистем во рамнотежа.“
Наодите сугерираат дека во толку чувствителни времиња, консумирањето храна богата со шеќер им овозможува на штетните бактерии полесно да преземат контрола.
Затоа, шеќерот не е единствената причина, туку го поттикнува процесот што го започнале антибиотиците.
„Една можност е дека едноставните шеќери им даваат предност на преживеаните штетни бактерии. Ова им овозможува да доминираат како што заедницата станува помалку разновидна“, објаснува нутриционистот Скот Китли.
Влијание врз здрави луѓе
Иако студијата опфаќала сериозно болни пациенти кои примале силни антибиотици, истражувачите велат дека нејзините наоди се релевантни и за здрави луѓе кои земаат лекови за поблаги инфекции, како што е циститис.
„Јасно е дека нешто се случува во цревата кога земате антибиотици. Дефинитивно би внимавал на внесот на шеќер“, вели д-р Шлутер.
Тој истакнува дека прилагодувањето на исхраната додека земате лекови е промена со „исклучително низок ризик“ и додава: „Би го советувал моето семејство да го стори истото: внимавајте на шеќерот додека земате антибиотици“.
Д-р ван ден Бринк се согласува, забележувајќи дека ова е време да се биде свесен за додадените шеќери, особено оние што се наоѓаат во слатките, засладените пијалоци и некои додатоци во исхраната.
„Нашите наоди ја зголемуваат можноста дека исхраната е еден од начините на кои можеме да го поддржиме микробиомот додека е под стрес од антибиотици“, рече тој.
Китли додава дека основниот механизам на дејството на шеќерот и антибиотиците важи и за здрави луѓе, а само интензитетот и времетраењето на ефектот може да се разликуваат. Во исто време, тој забележува дека бактеријата Enterococcus faecium обично не претставува проблем кај здрави луѓе.
Сепак, научниците се согласуваат дека се потребни дополнителни клинички испитувања за да се потврди дали намалувањето на внесот на шеќер носи мерливи здравствени придобивки.
Што да се јаде за време на антибиотска терапија
Цревниот микробиом претрпува значителен удар за време на терапијата со антибиотици, вели регистрираната диететичарка Соња Анџелоне.
„Ова е добро време да се намали внесот на додадени шеќери и да се фокусираме на минимално преработена храна богата со растителни влакна, бидејќи тоа ќе го негува деликатниот екосистем“, објаснува таа.
Анџелоне предлага ограничување на концентрираните додадени шеќери од газирани пијалоци, слатки и десерти.
Наместо да бара една „суперхрана“, таа препорачува разновидна растителна храна богата со растителни влакна, како што се овошје, зеленчук, мешунки, интегрални житарки, јаткасти плодови и семиња. Таа исто така советува вклучување на ферментирана храна како јогурт со активни култури, кимчи, кисела зелка, темпе и кефир.
Китли забележува дека не треба целосно да се откажете од шеќерот.
„Ова не треба да биде причина целосно да се елиминира целото овошје, обичните млечни производи или јаглехидратите воопшто. Овие намирници обезбедуваат вредни хранливи материи“, заклучува тој.
