Нафтената криза предизвикана од војната со Иран засекогаш ја промени индустријата за фосилни горива и ги насочи земјите кон други решенија за обезбедување на енергетски резерви, изјави водечкиот светски експерт за енергетска економија.
Фатих Бирол, извршен директор на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), посочи дека Обединетото Кралство, и покрај притисокот, треба да се откаже од планираното проширување на експлоатацијата во Северното Море.
Во интервју за „Гардијан“ , Бирол објасни дека клучната последица од војната меѓу САД, Израел и Иран е тоа што земјите ќе ја изгубат довербата во фосилните горива, поради што побарувачката за нив ќе се намали.
– Нивната перцепција за ризик и сигурност ќе се промени. Владите ќе ги ревидираат своите енергетски стратегии. Ќе следи силен притисок за обновливи извори на енергија и нуклеарна енергија, со понатамошен премин кон целосна електрификација. Тоа директно ќе ги загрози главните нафтени пазари – рече тој.
Бирол нагласи дека нема враќање кон старите начини на живот.
– Вазната е скршена, штетата е направена – ќе биде многу тешко повторно да се состават парчињата. Ова ќе остави трајни последици врз глобалните пазари на енергија во годините што доаѓаат – истакнува тој.
Иако се фокусираше на глобалниот проблем со недостигот, шефот на ИЕА повика на претпазливост во врска со британските планови. Нафтената индустрија и нејзините сојузници се залагаат за зголемено дупчење во Северното Море, вклучително и активирање на полињата Џекдо и Роузбенк, кои имаат лиценци за истражување, но немаат дозволи за производство.
– Тоа е одлука на владата, но овие полиња нема значително да придонесат за енергетската безбедност на Велика Британија, ниту пак ќе ја променат цената на нафтата и гасот. Тоа нема да донесе никаква значајна промена во оваа криза – смета Бирол.
Тој, исто така, предупреди против издавање нови лиценци само од комерцијални причини.
– Тие полиња нема да обезбедат значителни количини нафта и гас уште многу години. Тоа нема да ги намали сметките и Велика Британија ќе остане голем увозник зависен од цените на меѓународниот пазар. Не зборувам само за климатските промени – од чисто деловна гледна точка, големите инвестиции во истражување едноставно немаат смисла – рече Бирол.
Тој додаде дека проширувањето на опсегот на постојните нафтени полиња е друго прашање и дека овие проекти треба да продолжат.
Бирол заклучи дека променетите перспективи за иднината отвораат простор за обновливи извори на енергија, но исто така носат ризици што би можеле да го забават напредокот во борбата против климатските промени. Како долгогодишен шеф на глобалниот надзорен орган за енергија, тој останува еден од највлијателните гласови во светот.
