Повеќето луѓе веруваат дека мозокот не се менува по зрелоста, освен во случај на болест или повреда. Сепак, неврологот д-р Маџид Фотухи истакнува дека современите истражувања го покажуваат спротивното – мозокот има способност да се менува, да се адаптира и да остане витален дури и во староста.
Неврологот објаснува дека хипокампусот и церебралниот кортекс се особено важни за нашите когнитивни способности. Лошите животни навики, како што се нездравата исхрана, недостатокот на физичка активност и хроничниот стрес, можат значително да ги намалат овие делови од мозокот . Од друга страна, позитивните промени во животниот стил можат да доведат до нивен раст и зајакнување. Д-р Фотухи наведува дека кај неговите пациенти, подобрувањата биле видливи веќе по 12 недели и биле толку изразени што можеле да се видат и на магнетна резонанца.
Според него, луѓето кои успеваат да го забават стареењето и да ја зачуваат менталната виталност имаат неколку клучни навики.
Физичка активност
Редовното движење има директен ефект врз мозокот. Физичката активност го стимулира растот на хипокампусот и создавањето нови неврони, процес познат како неврогенеза. Промените во функцијата и структурата на мозокот може да се забележат веќе по неколку месеци поинтензивно вежбање. Затоа редовното вежбање е еден од најважните фактори за одржување на менталното здравје.
Квалитетен сон
Сонот не е пасивен процес – напротив, за време на спиењето мозокот активно „чисти“ штетни супстанции. Д-р Фотухи објаснува дека за време на длабокиот сон, отпадните производи се отстрануваат од мозокот, вклучувајќи го и амилоидот, кој е поврзан со Алцхајмеровата болест. Ако спиеме помалку од шест часа, овој процес не е доволно ефикасен, што може да доведе до воспаление и намалување на хипокампусот.
Правилна исхрана
Исхраната има огромно влијание врз здравјето на мозокот. Храната богата со транс масти, шеќери и високо преработени состојки ги поттикнува воспалителните процеси во телото, што негативно влијае и на мозокот. Д-р Фотухи нагласува дека „храната може да биде лек“ и препорачува исхрана богата со овошје, зеленчук и мешунки, со доволен внес на вода и избегнување на нездрава храна.
Управување со стрес
Хроничниот стрес е еден од најголемите непријатели на мозокот. Луѓето честопати имаат тенденција да размислуваат за најлошите можни сценарија, што го зголемува стресот. Д-р Фотухи истакнува дека е клучно како реагираме на стресни ситуации – наместо постојано да се жалиме, важно е да преземеме одговорност и да бараме решенија. Промената на начинот на размислување може значително да ги ублажи негативните ефекти од стресот, кој во исто време го нарушува квалитетот на спиењето.
Активна употреба на мозокот
Мозокот работи како мускул – колку повеќе го користиме, толку е појак. Ако престанеме да учиме и избегнуваме ментални предизвици, тој ослабува. Затоа е важно постојано да го „тренираме“ – преку учење нови вештини, решавање проблеми и излегување од зоната на удобност. Овие активности ја поттикнуваат способноста на мозокот да се менува и да се прилагодува.
