Се сеќавате на сомалиските пирати? Озлогласените морски крадци се вратија на глобалната сцена и стануваат сè посериозен проблем. Експертите предупредуваат дека пренасочувањето на американските воени ресурси и хаосот предизвикан од конфликтот меѓу САД и Иран стојат зад сè, анализира CNBC.
Пиратските напади во Црвеното Море и Аденскиот Залив беа речиси целосно искоренети по нивниот врв во 2010 година, главно благодарение на патролите на американската морнарица и меѓународната коалиција. Сепак, како што тензиите со Иран ги исцрпуваат американските воени ресурси и ја поттикнуваат регионалната нестабилност, се создадоа совршени услови за враќање на озлогласените банди.
Колку е сериозна ситуацијата покажува фактот дека само на 17 август, осум вооружени мажи го пресретнаа и киднапираа товарниот брод Лутуф, на околу четири наутички милји од сомалискиот брег. Еден месец претходно, вооружена група во Аденскиот Залив го киднапираше танкерот за нафта и хемикалии МТ Асана, кој пловел под знамето на Танзанија, и го одвлече кон сомалискиот регион Пунтланд.
Драматично зголемување на ризикот за бродосопствениците
За локалните банди во Сомалија, земја која моментално е погодена од силна суша, хроничен глад и намалена меѓународна помош, профитот од киднапирањата стана премногу привлечна за да се пропушти.
Од друга страна, ова создаде нови, огромни проблеми за превозниците. Додека истовремено се обидуваат да избегнат напади од јеменските Хути, тие сега мора да плаќаат астрономски премии за осигурување и повторно да оценат дали воопшто вреди да се плови по оваа рута.
„Враќањето на пиратите носи дополнителна, исклучително голема неизвесност. Оние бродосопственици кои веќе одлучија да го заобиколат Црвеното Море сега се уште поцврсти во својата одлука“, предупредува Иан Ралби, експерт за поморско право и раководител на безбедносната компанија IR Consilium.
Според неодамнешните извештаи на Обединетите нации, јеменските Хути и вооружените групи во Сомалија неодамна развија исклучително блиски врски, што главно се одразува во шверцот со оружје, теренската обука и размената на разузнавачки информации. Експертите веруваат дека ова би можело да доведе до катастрофални последици.
„Доколку терористичката група Ал-Шабаб и Хутите официјално формираат сојуз за да ја преземат контролата врз Црвеното Море, теснецот Баб-ел-Мандеб и Аденскиот Залив, и во оваа приказна вклучат сомалиски пирати, правилата на играта во регионот целосно ќе се променат“, предупредува Кори Ранслем, првиот човек на компанијата за поморска безбедност „Драјад Глобал“.
Ранслем додава дека ова би значело дека напредната технологија на Хуту, вклучувајќи наведувани ракети и беспилотни летала, доаѓа директно во рацете на сомалиските пирати. „Во тој момент, ризиците на море растат до незамисливи размери“, е јасен тој.
Откупи од милион долари и нафта како главна цел
Киднапирањето веќе стана исклучително профитабилен бизнис. Организацијата „Глобална иницијатива против транснационален организиран криминал“, која го следи овогодинешниот бран напади, во својот извештај наведува дека пиратите побарале дури десет милиони долари откуп за ослободување на бродот „Еурека“, киднапиран на 2 мај. Кинески рибарски брод, кој беше киднапиран во јануари, беше ослободен во март откако за него беше платен откуп од помеѓу 1,2 и 1,5 милиони долари.
Покрај сето тоа, поради неконтролираните цени на нафтата на светскиот пазар, се зголемува и вредноста на товарот на танкерите што минуваат низ овие рути. Така, пиратите се нашле во позиција да држат пратки во вредност од десетици милиони долари под закана со оружје.
Мет Рајзенер, виш советник за национална безбедност во Центарот за поморска стратегија, објаснува како бродовите се нашле во ќорсокак.
„Нападите на Хуту во Црвеното Море ги принудија бродовите да пловат поблиску до сомалискиот брег, веднаш до жариштата на пиратството. Со толку високи цени на нафтата и гасот, овие танкери станаа неверојатно вреден, но и исклучително ранлив плен“, објаснува Рајзенер.
Најновите киднапирања го потврдуваат ова. Од четирите комерцијални бродови заробени од сомалиските пирати помеѓу април и јули оваа година, дури три биле танкери што превезувале нафтени производи.
„Секој во поморскиот сектор денес мора секојдневно да пресметува каков е нивниот реален ризик од пловење во овие води“, заклучува Ралби.
