Во последните децении, руските медиуми го усвоија терминот „Црн август“ или „проклетството на август“ за низа драматични кризи на крајот од летото. До одреден степен, тоа е руска верзија на „сезона на кисели краставички“, период на летна тишина кога полесни теми преовладуваат во медиумите. Сепак, руската перцепција е многу попесимистичка. Погледот кон поновата историја на земјата потврдува дека непредвидени и драматични настани навистина често се случуваат во август, пишува CNN.
Историска серија летни катастрофи
Пред триесет и пет години, група тврдокорни припадници на Комунистичката партија организираа неуспешен државен удар против советскиот лидер Михаил Горбачов. Овој настан ги започна процесите што на крајот доведоа до распад на Советскиот Сојуз. Во август 1998 година, Русија беше погодена од финансиска криза што предизвика банкрот на државата и пад на рубљата.
Една година подоцна, милитантите ја нападнаа руската република Дагестан, започнувајќи ја втората чеченска војна, конфликт што го доведе на власт тогаш непознатиот поранешен офицер на КГБ, Владимир Путин.
Путин стана лидер на Русија на Нова Година 1999 година, откако Борис Елцин неочекувано му ја предаде власта. Сепак, тој не беше имун ниту на „августовата клетва“. Еден од првите големи тестови беше потонувањето на нуклеарната подморница Курск, во која загинаа 118 морнари. Во август 2008 година, Русија започна војна со соседна Грузија, со што Путин демонстрираше ново, поагресивно лице на својата надворешна политика.
Кризно лето 2026.
Ова лето во Русија се претвора во мрачен период за режимот на Путин. Руските сили постигнуваат мал напредок на бојното поле во Украина, додека чад виси над руските градови по украинските напади врз рафинериите и големите магацини. Граѓаните изразуваат незадоволство поради долгите редици на бензинските пумпи и гласините за нов бран мобилизација.
Протераниот руски коментатор Иља Варламов ги објави своите размислувања за ова прашање оваа недела. Тој ги нарече историските катастрофи што се повторуваат во август „секако случајност“. Сепак, Варламов додава: „Многу Руси со нетрпение го очекуваат август. Особено сега, кога земјата е во вистинска криза. Недостатокот на гориво се врати, цените растат и не покажуваат знаци дека ќе запрат, рубљата паѓа, изборите се ближат и којзнае што уште нè чека“.
Варламов, исто така, ги спомена неодамнешните изјави на еден од водечките економисти во Русија. Тој предупреди дека Москва се соочува со „социјална криза“ и „ја губи технолошката и економската трка на глобално ниво“. Според неговата проценка, Русија не може да победи во војна на исцрпување против Украина, која е поддржана од Западот.
Дури и прорежимскиот таблоид „Московски комсомолец“ пишуваше за традиционалниот страв од август, но се повика на астрологијата за објаснување.
,,Овој месец ќе има затемнување на Месечината. Иако не е најголемо, ќе се случи спроти Плутон – планета поврзана со катастрофи“, се вели во статијата.
„Ова би можело да предизвика социјални промени, политички превирања во односите со соседите и немири во земјата. Можно е да има повеќе несреќи, зголемена анксиозност и нервни сломови, вклучително и нервни нарушувања“.
Одговорот на Путин
И покрај шпекулациите, Путин продолжува да зрачи со доверба. Во говорот за инфраструктурните проекти во среда, лидерот на Кремљ ја призна економската штета од украинските напади врз компанијата за е-трговија „Вајлдберис“. Тој не ја именуваше компанијата директно, но го намали долгорочното значење на нападите.
„Јасно е дека овие напади нема да имаат, не предизвикуваат и не можат да предизвикаат никакви критични последици“, рече тој.
„Точно, тие предизвикуваат штета – тоа е очигледно, ние го разбираме тоа, го гледаме и сме свесни за тоа.“ Рускиот претседател рече дека логистичките центри ќе бидат обновени со државна поддршка. Сепак, војната во Украина се приближува кон секојдневниот живот на многу Руси и директно влијае на нивните финансии.
Украина, исто така, поминува низ внатрешна криза во услови на војна. Порано оваа недела, неодамна разрешениот министер за одбрана Михајло Федоров повика на одржување избори за време на војната, претставувајќи нов политички предизвик за претседателот Володимир Зеленски. Без оглед на основаноста на аргументите на Федоров, неговиот потег му дава на Путин нов материјал за критика. Путин постојано јавно го доведува во прашање легитимитетот на Зеленски како претседател.
Во тоа лежи клучната разлика. Петгодишниот мандат на Зеленски требаше да заврши во 2024 година, но изборите во Украина беа одложени поради воената состојба воведена по руската инвазија во 2022 година. Промените во владата во Киев, како и големите протести, покажуваат дека граѓанското општество и демократските процеси во Украина остануваат активни.
Потисната опозиција
Тоа е тешко да се каже за Русија. Во понеделник, судот го осуди опозицискиот политичар Лев Шлосберг на 11 години затвор поради спротивставување на војната во Украина. Рускиот Врховен суд, исто така, ѝ забрани на партијата на Шлосберг, Јаблоко, да учествува на претстојните парламентарни избори.
Откако Путин ја започна војната, политичката опозиција во Русија е практично потисната. Потиснувањето на граѓанското општество беше постепено, а потоа нагло, кулминирајќи со смртта на затворениот лидер на опозицијата Алексеј Навални во февруари 2024 година. Патувањето на Навални до смртта во арктичка казнена колонија исто така започна во август 2020 година, кога се разболе на лет од Сибир до Москва поради труење со нервен агенс.
Без разлика дали е случајност или не, август е историски тежок месец за Русија.
