Европската унија размислува за воведување построги ограничувања и контроли врз руските дипломати, додека земјите-членки се справуваат со низа инциденти што ги поврзуваат со хибридното војување на Москва во Европа.
Прашањето би можело да стане дел од следните чекори во режимот на санкции на ЕУ, според високи дипломати запознаени со дискусиите. Дебатата доаѓа во време кога неколку европски земји пријавија случаи на саботажи, кибернапади и инциденти со беспилотни летала што властите ги поврзаа со Русија.
Една од опциите што се разгледуваат е зајакнување на контролата врз движењата на руските дипломати, со цел ограничување на употребата на дипломатската мрежа во сомнителни хибридни воени активности и саботажи, објавува „Телеграф“.
Минатиот месец, Унгарија протера 10 руски дипломати, обвинувајќи ги за „неприфатливо“ однесување според Виенската конвенција од 1961 година. Москва одговори со протерување на унгарски дипломати.
Загриженост е изразена и по други инциденти во Европа, вклучително и сомнителен палеж врз компанија од одбранбената индустрија во Естонија и откривањето на неексплодиран дрон на аеродромот во Лајпциг во Германија, случаи што властите ги поврзаа со руска активност.
ЕУ веќе презеде чекори за поблиско следење на движењата на руските дипломати. 19-тиот пакет санкции, усвоен во октомври 2025 година, бараше од руските дипломати однапред да ја известат земјата-членка кога патуваат во Шенген зоната надвор од земјата каде што се акредитирани.
Правилото се однесува на дипломати и конзуларни службеници од сите нивоа, како и на административниот, техничкиот и услужниот персонал и нивните семејства. Земјите-членки можат да воспостават и построга постапка, со која ќе се бара претходно одобрение за влез на руски дипломати на нивна територија. Доколку одобрението биде одбиено, патувањето не може да се изврши.
Сепак, оваа постапка за овластување не е задолжителна за сите земји и нејзиното спроведување останува одговорност на земјите-членки. Европската комисија призна дека искуството со новиот систем е сè уште ограничено.
Промената во пристапот на ЕУ е поврзана со загриженоста дека руските дипломати може да имаат улога, директна или индиректна, во дестабилизирачките активности. Претходно, механизмот за контрола се фокусираше главно на сомнителни разузнавачки активности и ширењето на провоени наративи.
Во нацрт-заклучоците за претстојниот самит на европските лидери се наведува дека постапките на Русија „нема да останат без одговор“, додека од ЕУ и земјите-членки се очекува да ги користат достапните механизми за да одговорат на овие активности.
Секоја нова мерка мора да ја земе предвид и Виенската конвенција за дипломатски односи, која ги дефинира правата и заштитата што ги уживаат дипломатите додека ги извршуваат своите должности.
Во меѓувреме, ЕУ разгледува и други мерки против Русија. На дневен ред се забрана за виза за поранешни руски војници, како и построги правила за руските туристи. Советот на ЕУ веќе ги постави темелите за забрана за виза за борци и поранешни борци на руските вооружени сили.
Дискусиите за новите ограничувања доаѓаат во време кога европските претставници предупредуваат на интензивирање на руските хибридни активности, додека Москва ги негира обвинувањата за вмешаност во напади и саботажи во Европа.
