Вашиот црн дроб можеби не добива толку внимание како вашето срце или цревата, но тој работи постојано, 24 часа на ден, за да обработува хранливи материи, да создава и рециклира холестерол и да филтрира токсини и други супстанции.
Со оглед на тоа колку е важен црниот дроб и колку напорно работи, тој може да биде под поголем притисок отколку што мислите.
Моментално, се проценува дека околу 38 проценти од возрасните имаат метаболички дисфункционална стеатотична болест на црниот дроб (MASLD).
Понекогаш наречен замастен црн дроб, се карактеризира со акумулација на масти во црниот дроб што е поврзано со лошо метаболичко здравје. Доколку не се лекува навреме, состојбата може да доведе до воспаление, лузни, па дури и откажување на црниот дроб.
Раната интервенција е важна, бидејќи акумулацијата на масти во црниот дроб често може да се намали или дури и да се поништи со промени во исхраната и начинот на живот . Иако ниедна поединечна храна не може да предизвика или излечи замастен црн дроб, вашата целокупна исхрана може да направи значајна разлика.
„Со текот на времето, балансираната исхрана богата со растителни влакна и минимално преработена храна може да придонесе за здрава функција на црниот дроб и добро метаболичко здравје“, вели Керолин Томасон Бун, регистриран диететичар и сертифициран едукатор за дијабетес за Eating Well.
Закуските можат да бидат одличен начин да внесете повеќе хранливи материи здрави за црниот дроб во вашата исхрана, а воедно да ви помогнат да останете сити, задоволни и полни со енергија помеѓу оброците.
Доколку не сте сигурни кои грицки да ги консумирате, нутриционистите препорачуваат следниве четири најдобри грицки за здравјето на црниот дроб .
1. Јаткасти плодови
Бадемите, оревите, индиските ореви и другите јаткасти плодови содржат комбинација од здрави масти, протеини и влакна кои помагаат да останете сити, како и хранливи материи кои го поддржуваат здравјето на црниот дроб.
„Јатките содржат мононезаситени масти, витамин Е и антиоксиданси, кои можат да помогнат во намалувањето на воспалението“, вели Лиза Ендрус, регистриран диететичар.
Антивоспалителното дејство е особено важно бидејќи воспалението е еден од главните фактори што придонесуваат за замастен црн дроб, кој, доколку не се лекува, може да напредува во лузни или цироза.
Истражувачите го поврзаа внесот на јаткасти плодови со помала веројатност за развој на замастен црн дроб. Се смета дека нивниот позитивен ефект врз здравјето на црниот дроб е поврзан со нивната висока содржина на антиоксиданси и незаситени масти, антиинфламаторни ефекти, како и нивниот ефект врз ситоста и контролата на телесната тежина. Сепак, потребни се повеќе истражувања.
Бидејќи јаткастите плодови се богати со калории, доволна е мала количина. Можете да ги комбинирате со парче овошје, да направите енергетски плочки или да ги додадете во домашна мешавина од јаткасти плодови и сушено овошје за да добиете добра рамнотежа на протеини, масти и јаглехидрати што ќе ве одржат сити до следниот оброк.
2. Печен наут
Наместо да посегнувате по чипс кога копнеете по нешто солено и крцкаво, пробајте печен наут .
„Наутот е одлична ужина богата со растителни влакна, особено затоа што содржи растворливи влакна“, вели Бун.
Порција од околу 28 грама печен наут содржи 6 грама влакна, или околу 21 процент од препорачаната дневна вредност, како и 6 грама протеини.
Дел од овие влакна се растворливи влакна, кои формираат гел во дигестивниот тракт и го врзуваат вишокот холестерол, помагајќи му да се исфрли од телото наместо да се реапсорбира.
„Бидејќи црниот дроб е постојано вклучен во создавањето, преработката и рециклирањето на холестеролот, соодветниот внес на растворливи влакна може да ги поддржи овие нормални функции на црниот дроб, а воедно да помогне во одржувањето на здрави нивоа на холестерол“, вели Бун.
Во студија на повеќе од 190.000 возрасни лица, оние со највисок внес на растителни влакна имале 28 проценти помал ризик од развој на метаболички дисфункционална стеатотична болест на црниот дроб (MASLD) во текот на десет години, како и помалку масти во црниот дроб во споредба со оние со најмал внес на растителни влакна.
Можете да купите готов печен наут, или лесно можете да го подготвите дома.
3. Авокадо на интегрален тост
Тостот со авокадо можеби стана популарен појадок пред повеќе од една деценија, но сепак е здрав начин да се започне денот.
„Авокадото е одличен избор за здравјето на црниот дроб бидејќи обезбедува и растителни влакна и мононезаситени масти здрави за срцето“, вели Бун.
Половина авокадо, или околу 100 грама, содржи малку помалку од 7 грама влакна и околу 10 грама мононезаситени масти. Интегралниот тост има и свои предности, првенствено поради влакната и другите хранливи материи, како што се витамините од групата Б.
Иако има малку истражувања што директно го проучуваат ефектот на тостот со авокадо врз здравјето на црниот дроб, истражувањата покажуваат дека медитеранската исхрана , богата со незаситени масти од маслиново масло, јаткасти плодови и авокадо, како и интегрални житарки, е поврзана со подобро здравје на црниот дроб.
4. Агруми
Кога ви треба сочна, освежителна и малку кисела ужина што може да придонесе за здравјето на црниот дроб, посегнете по агруми како грејпфрут или портокали.
Портокалите се богати со соединение познато како хесперидин, флавоноид кој има антиоксидантни и антиинфламаторни својства. Иако истражувањата се сè уште во рана фаза, јадењето храна богата со хесперидин, како што се портокалите, може да помогне во намалувањето на воспалението поврзано со развојот на MASLD.
Друга добра опција е грејпфрут.
„Грејпфрутот содржи два антиоксиданси со антиинфламаторни својства: нарингин и нарингенин. Тие можат да помогнат во намалувањето на воспалението и заштитата на црниот дроб“, вели Ендрус.
Истражувањата, како и ограничените клинички студии, го поврзаа повисокиот внес на нарингенин со подобрувања на MASLD и вкупните нивоа на липиди во крвта, но потребни се повеќе истражувања.
Сепак, грејпфрутот не е вистинскиот избор за секого, и покрај неговите потенцијални придобивки.
„Сокот од грејпфрут може да реагира со одредени лекови, затоа треба да се консултирате со вашиот лекар или фармацевт пред да го консумирате“, предупредува Ендрус.
И грејпфрутот и неговиот сок можат да го променат начинот на кој делуваат некои лекови, вклучувајќи одредени статини, лекови за крвен притисок, лекови против анксиозност и антихистаминици.
Можете да јадете грејпфрут или портокал самостојно, да ги додадете во смути или да ги комбинирате со јогурт.
Иако ниедна поединечна храна не може да го спречи или поправи замастениот црн дроб, изборот на хранливи закуски може да биде едноставен начин за поддршка на здравјето на црниот дроб и метаболизмот.
Јаткастите плодови, печениот наут, тостот со авокадо и цитрусните овошја обезбедуваат комбинација од растителни влакна, незаситени масти и антиоксиданси што можат да бидат добар дел од целокупната балансирана исхрана.
Затоа, следниот пат кога ќе сакате да грицкате помеѓу оброците, имајте ги предвид овие четири хранливи опции.
