Откако беше откриена салмонела во чери доматите од Италија кои стигнаа на хрватскиот пазар, вниманието повторно е насочено кон бактериите кои можат да предизвикаат сериозни проблеми со дигестивниот систем.
Хрватскиот државен инспекторат на 12 октомври објави дека се во тек инспекциите по предупредувањето за присуство на бактериите Salmonella Typhimurium и Salmonella Strathcona во чери доматите со потекло од Италија.
Салмонелата најчесто се поврзува со недоволно термички обработено месо, јајца и друга храна од животинско потекло, но извор на инфекција може да биде и суров зеленчук, овошје и друга храна што е контаминирана за време на производството, транспортот или подготовката.
Според Европскиот центар за превенција и контрола на болести (ECDC) и Светската здравствена организација (СЗО), соодветната хигиена и безбедното ракување со храна се клучни за намалување на ризикот од инфекција.
Како се пренесува салмонелата?
Инфекцијата со салмонела , позната како салмонелоза, најчесто се јавува по консумирање храна или вода контаминирана со оваа бактерија.
Меѓу храната што најчесто се поврзува со инфекција се:
– сурови или недоволно варени јајца и јадења што ги содржат;
– недоволно термички обработено месо, особено живина;
– непастеризирано млеко и производи направени од такво млеко;
– сурово овошје и зеленчук кои се контаминирани со бактерии;
– храна што дошла во контакт со сурово месо, валкани раце или контаминирани кујнски површини.
Инфекцијата може да се појави и кога бактериите од суровата храна се пренесуваат на веќе подготвената храна преку нож, даска за сечење или друг кујнски прибор.
Салмонелата може да се пренесе и преку директен контакт со заразени животни, вклучувајќи влекачи и домашни миленици, како и од човек на човек преку фекално-орален пат, најчесто поради недоволна хигиена на рацете по користење на тоалетот.
Ова значи дека храната не мора да изгледа расипано за да претставува ризик. Затоа, важно е да се следат правилата за безбедно складирање и подготовка на храна.
Кои се првите симптоми на салмонела?
Симптомите најчесто се појавуваат од шест часа до шест дена по воведувањето на бактериите, а кај голем број пациенти траат помеѓу четири и седум дена.
Најчестите симптоми на салмонелоза се:
– дијареја, која понекогаш може да содржи крв;
– грчеви и болки во стомакот;
– покачена телесна температура;
– гадење и повраќање;
– главоболка и намален апетит.
Симптомите може да бидат благи, но кај некои луѓе болеста може да доведе до сериозна дехидратација, особено ако дијареата и повраќањето се чести.
Според американските Центри за контрола и превенција на болести (CDC), повеќето заболени закрепнуваат без посебен третман, но важно е да се надоместат изгубените течности.
Кога салмонелата може да биде опасна?
Иако повеќето инфекции исчезнуваат во рок од неколку дена, салмонелата може да предизвика сериозни компликации во некои случаи.
Малите деца, постарите лица и лицата со ослабен имунолошки систем се особено изложени на ризик. Тие имаат поголем ризик од тешка дехидратација и ширење на инфекцијата од цревата во крвотокот или други делови од телото.
Треба да се побара медицинска помош ако дијарејата или повраќањето траат подолго од два дена, ако има крв во столицата, висока температура или знаци на дехидратација, како што се многу малку мокрење, сува уста, вртоглавица и силна слабост.
Посебна грижа е потребна кај доенчиња и мали деца бидејќи губењето на течности може брзо да стане сериозно. Доколку детето пие многу, е невообичаено поспано, мокри лошо или покажува други знаци на влошување, веднаш побарајте медицинска помош.
Како се лекува инфекцијата со салмонела?
Кај повеќето здрави лица, третманот се базира на надоместување на течности и електролити за да се спречи или ублажи дехидрацијата.
Антибиотиците не се препорачуваат рутински за благи до умерени инфекции кај здрави лица. Лекарот може да ги препише во случај на посериозна болест или кога постојат фактори што го зголемуваат ризикот од компликации.
Затоа, не се препорачува самостојно земање антибиотици. Доколку симптомите се изразени или се сомнева на салмонелоза, лекарот може да процени дали се потребни лабораториски анализи и соодветна терапија.
Како да се намали ризикот од инфекција?
Неколку едноставни навики можат значително да ја намалат можноста за инфекција со салмонела.
Темелно измијте ги рацете пред да подготвувате храна и по ракување со сурово месо, користење на тоалет или контакт со животни.
Добро загрејте го месото и јајцата. Избегнувајте консумирање сурови јајца и недоволно зготвено месо, а за јадења што не се варени или печени, изберете пастеризирани производи кога е потребно.
Одделете ја суровата храна од готовата храна. Користете различни даски и прибор за сурово месо и храна што се јаде без дополнителна термичка обработка.
Мијте го овошјето и зеленчукот под млаз вода. Миењето може да ја намали количината на нечистотија и микроорганизми на површината, но не гарантира отстранување на сите бактерии.
Правилно складирајте ја храната. Чувајте ја храната што бара ладење во фрижидер и не ја оставајте зготвената храна долго време на собна температура.
Исто така е важно луѓето кои имаат дијареја внимателно да ги почитуваат правилата за хигиена, бидејќи бактериите можат да се излачат преку столицата дури и откако ќе се смират симптомите.
Салмонелата не може секогаш да се препознае по изгледот или мирисот на храната, па затоа правилната подготовка, складирањето на храната и хигиената се најважните мерки за заштита. Доколку се појават сериозни симптоми или знаци на дехидратација, не треба да чекате симптомите да поминат сами по себе, туку побарајте медицинска помош.
