Многу луѓе со висок крвен притисок внимаваат на внесувањето сол, но постои уште една храна што може да влијае на крвниот притисок и да го наруши балансот на калиум во телото – сладунецот. Се наоѓа во црните бомбони, но и во некои билни чаеви, таблети за голтка и сирупи за грло.
Глициризинот, природно соединение кое се наоѓа во коренот од сладунец, е одговорно за можните несакани ефекти. Истражување објавено во 1993 година во списанието „Food and Chemical Toxicology“ покажа дека глициризинот се претвора во глициретинска киселина во цревата. Тој го блокира ензимот кој нормално го претвора кортизолот во кортизон.
Како резултат на тоа, кортизолот во бубрезите може да дејствува како алдостерон, хормон кој го регулира балансот на натриум и калиум. Резултатот е зголемено задржување на натриум и вода и зголемено излачување на калиум. Ова може да предизвика оток, висок крвен притисок и ниски нивоа на калиум во крвта.
Колку сладунец е премногу?
Научниот комитет за храна на Европската комисија претходно предупреди дека редовното внесување на повеќе од 100 милиграми глициризин дневно може да предизвика несакани ефекти, вклучително и зголемен крвен притисок. Сепак, студија од 1993 година покажа дека дури и помали количини можат да предизвикаат проблеми кај особено чувствителни лица. Според проценките на авторите, 100 милиграми глициризин може да се најдат во приближно 50 грама бомбони од сладок корен, во зависност од неговиот состав.
Авторите процениле дека повеќето луѓе кои консумираат околу 400 милиграми глициризин дневно може да доживеат несакани ефекти. Тие сугерирале дека 10 милиграми дневно би била побезбедна количина за повеќето здрави возрасни лица. Сепак, ова е проценка од таа студија, а не универзално прифатена безбедна доза. Чувствителноста на глициризин варира од личност до личност.
Европската Унија, исто така, има специфични правила за етикетирање на производи што содржат сладунец. Доколку бомбоната или пијалокот содржат одредена количина глициризинова киселина, на етикетата мора да се наведе дека содржи сладунец. За производи со повисоки концентрации, потребно е и предупредување дека луѓето со висок крвен притисок треба да избегнуваат прекумерна консумација.
Кој треба да избегнува сладунец?
Според медицинскиот прирачник на MSD, луѓето со висок крвен притисок и срцеви заболувања треба да избегнуваат сладунец. Потребна е претпазливост и за време на бременост. Посебна претпазливост се препорачува кај луѓе кои земаат дигоксин, лек за одредени срцеви заболувања или диуретици кои го поттикнуваат излачувањето на калиум.
Тасевникот може да ја намали ефикасноста на лековите за крвен притисок, а може да влијае и на ефектите на варфаринот, лек кој спречува згрутчување на крвта. Поради можни интеракции, луѓето кои ги земаат овие лекови треба да се консултираат со лекар или фармацевт пред да консумираат големи количини на тасевник или негови препарати.
Освен во црните бомбони, сладунецот може да се најде и во некои билни чаеви, таблети за голтка и сирупи за грло, како и во додатоци во исхраната. Бидејќи слаткиот вкус не е сигурен показател за неговото присуство, најдобро е да се провери списокот на состојки на етикетата.
Солта останува еден од главните ризици
Светската здравствена организација препорачува возрасните да консумираат помалку од 2.000 милиграми натриум дневно, што е еквивалентно на помалку од пет грама сол. Треба да се напомене дека голем дел од нашиот внес на сол не доаѓа директно од соларницата, туку од секојдневната храна како што се лебот, сирењето, сувомеснатите производи, готовите оброци, спакуваните супи и солените закуски.
